Ο Χέλμουτ Νιούτον και το χαμένο αριστούργημα

Μπορεί ένα χαμένο αριστούργημα του Αρνολντ Μπέκλιν να κρύβεται σε δύο φωτογραφίες του Χέλμουτ Νιούτον; Αυτό εκτιμά η ειδική στο έργο του ελβετού συμβολιστή ζωγράφου Αντρέα Λίνεμπαχ, η οποία εντόπισε τον πίνακα «Η οικογένεια του Τρίτωνα» σε δύο φωτογραφίες του πρωτοπόρου γερμανού καλλιτέχνη.

Ο πίνακας, δημιουργία της περιόδου 1880-1881, εκλάπη από τη συλλογή του Πολιτιστικού και Ιστορικού Μουσείου στο Μαγδεμβούργο της Κεντρικής Γερμανίας, στο τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, και είναι μία από τις πιο σημαντικές απώλειες του ιδρύματος, το οποίο συνολικά έχασε 400 έργα του.

Ο πίνακας, που είχε αγοραστεί από το μουσείο το 1907, είχε μεταφερθεί σε ορυχεία εξόρυξης αλατιού το 1943 για να γλιτώσει από τους βομβαρδισμούς των Βρετανών. Δύο χρόνια αργότερα, όταν ξέσπασε φωτιά στο ορυχείο, πέρασε στην κατοχή πρώτα των Αμερικανών και αργότερα των Σοβιετικών. Η τύχη του έργου δεν έγινε γνωστή. Επεσε θύμα της πυρκαγιάς; Εκλάπη; Ολα τα ενδεχόμενα είναι ανοιχτά, αλλά οι ειδικοί εκτιμούν ότι το έργο ίσως έχει γλιτώσει.

Αποφασιστική είναι η συμβολή της Λίνεμπαχ, ερευνήτριας στο Πανεπιστήμιο του Κάσελ, η οποία εντόπισε τον πίνακα σε δύο φωτογραφίες του Χέλμουτ Νιούτον. Η πρώτη λήψη έγινε το 1977 στο δωμάτιο ενός ξενοδοχείου, όπου ο πίνακας κρέμεται στον τοίχο. Η δεύτερη, όμως, έγινε το 1999 στο διαμέρισμα του φωτογράφου στο Μόντε Κάρλο. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι ο Μπέκλιν δεν έκανε αντίγραφα των έργων του, ούτε υπάρχει αναφορά για άλλη εκδοχή του πίνακα, διαστάσεων 0,99×1,40 μ. Ούτε, όμως, άλλος καλλιτέχνης μεταπολεμικά θα μπορούσε να τον έχει αντιγράψει καθώς δεν έχει διασωθεί έγχρωμη φωτογραφία του πρωτοτύπου.

Το Ιδρυμα Νιούτον υποστηρίζει ότι δεν έχει περαιτέρω πληροφορίες αλλά διατείνεται ότι δεν πρόκειται για το αυθεντικό έργο που απεικονίζεται στις φωτογραφίες, ενώ οι ειδικοί εκτιμούν ότι αν βρεθεί ο συγκεκριμένος πίνακας αναπτερώνονται οι ελπίδες για τον εντοπισμό και άλλων χαμένων έργων κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.