Ωτοβλεψίες

Ο λήσταρχος Νταβέλης ή ο Παλαιοκώστας;

Δεν ξέρουμε ποιος είναι. Ή μάλλον είναι και οι δύο και άλλοι πολλοί. Σε ένα πρόσωπο. Τον «Ληστή» του μυκονιάτη συναδέλφου Δημήτρη Ν. Μανιάτη, με τον οποίο αναμετράται σε μονόλογο ο Πασχάλης Τσαρούχας κάθε Πέμπτη. Με σκηνική διδασκαλία από τον Σταμάτη Κραουνάκη, ένας ήρωας, «αρνητής της τάξης», δίνει τη δική του εκδοχή, ανάμεσα σε μάχες, καρτέρια και τραγούδια, στο Iδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης. Διότι υπήρχαν και αυτοί οι ληστές.

Το μεγάλο θάψιμο. Ε, λοιπόν, ας μιλήσουμε για γερμανική Κατοχή. Μην πάει ο νους σας όπου να ‘ναι. Στο νέο κινηματογραφικό σχέδιο του Κώστα Φέρρη («Ρεμπέτικο») να πάει. Σε ένα από τα τρία, δηλαδή, διότι προτιμάει να σκέφτεται και να δημιουργεί σε πολλά επίπεδα, όπως λέει. Και το όνομα αυτού: «Επιχείρηση Περσεφόνη». Που μας γυρνάει πίσω στη μεγαλύτερη ταφή στην ιστορία της ελληνικής αρχαιολογίας, των αριστουργημάτων του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου για να σωθούν από τις καλλιτεχνικές «ανησυχίες» των Ναζί. Το κινηματογραφικό εγχείρημα μας πάει πίσω στον σκληρό Απρίλη του ’41 με την εισβολή των ναζιστικών στρατευμάτων στην Αθήνα και εστιάζει σε ιστορική μελέτη της μεγάλης ταφής (στον Κάτω Κόσμο) των αρχαιοτήτων. Οπως περίπου στην ίδια εποχή και στα παιδικά και νεανικά χρόνια του σκηνοθέτη στο Κάιρο, στη Λεωφόρο των Λεμονιών μάς γυρίζει το αυτοβιογραφικό «Κούμπρι Ελ Λεμούν», το δεύτερο πρότζεκτ του. Οσο για το τρίτο, για το οποίο ο Κώστας Φέρρης (φωτογραφία) αναζητά συμπαραγωγούς στη Γερμανία και στα περίφημα στούντιο Μπάμπελσμπεργκ (όπου έχει γυριστεί το «Metropolis» του Λανγκ και ο «Γαλάζιος Αγγελος» του Φον Στέρνμπεργκ) και βασίζεται στην έρευνα του Κωνσταντίνου Ανδρικόπουλου, αφορά ένα επεισόδιο από την περίοδο του Εμφυλίου, όταν Ελληνες «φιλοξενήθηκαν» (αιχμάλωτοι, στην πραγματικότητα) στο Γκέρλιτς της Γερμανίας, υπό τον τίτλο «Η Οδύσσεια του Γκέρλιτς». Σενάριο που έχει προκαλέσει το ενδιαφέρον για ανέβασμα ως «μοντέρνα λαϊκή όπερα» και από το γερμανικό θέατρο του Ομπερχάουζεν, σε σύμπραξη με το συγκρότημα του Κ. Ανδρικόπουλου Παράδοξον. Να είναι τυχαία αυτή η επιστροφή στην Ιστορία του Φέρρη, δημιουργού και ταινιών όπως το «Ω Βαβυλών – Oh Babylon» του 1989, όπου όπως ο ίδιος έχει δηλώσει σχετικά πρόσφατα το γυμνό είναι επιτηδευμένα άσεμνο;

Νέα τεχνολογία. Μιλάμε για έναν σκηνοθέτη που 32 χρόνια μετά βλέπει ακόμη το «Ρεμπέτικό» του, με τη μουσική του Σταύρου Ξαρχάκου και τους στίχους του Νίκου Γκάτσου, να παίζεται σε ολόκληρο τον κόσμο, φωτίζοντας τις «απαρχές των ελληνικών μπλουζ», όπως διαφημίζεται κυρίως στην Αμερική, και να προσκαλείται ακόμη σε διεθνή φεστιβάλ. Μία με δύο βραβεύσεις τον χρόνο – εκτός συνόρων πάντα. Αν και συνταξιούχος, με μια μικρή τιμητική σύνταξη. Ομως παραμένει δημιουργικός. Και σε επαφή με τις νέες τεχνολογίες που δεν αποκλείεται σύντομα να δώσουν νέα ζωή, εικόνα και ήχο στο «Ρεμπέτικο» και σε άλλες ταινίες του, όπως τα «Δυο φεγγάρια τον Αύγουστο» και η «Φόνισσα» (που πολυπαίζεται θεατρικά, τελευταία). Αλλά και να προχωρήσει στην ίδρυση μιας Ακαδημίας 3ου Λόγου, με μια «πρωτοποριακή και ταχύρρυθμη μέθοδο διδασκαλίας», όπως λέει, για τα οπτικοακουστικά μέσα και τις νέες τεχνολογίες, για την οποία έχει κάνει προτάσεις στο υπουργείο Παιδείας (σε μια χώρα που ακόμη στερείται ουσιαστικής ανώτατης κινηματογραφικής παιδείας). Τι κι αν πρότασή του να αναλάβει το ΔΗΠΕΘΕ Κρήτης έχει μείνει αναπάντητη, όπως και το πλάνο του να ανεβάσει εκεί, θεατρικά, «Τα παλάτια της Κνωσού» του Νίκου Καζαντζάκη (που ελπίζει να μην τα δει κακοποιημένα από άλλους). Ή αν μένει ανεπίδοτη η όπερά του «Αρέθα» με βάση το «Τραγούδι του νεκρού αδελφού» – σχέδιο από τα παλιά, όταν θα το ανέβαζε με τον Ντέμη Ρούσσο, τον Βαγγέλη Παπαθανασίου, τους Aphrodite’s Child. Εκείνος συνεχίζει ακάθεκτος, δίνει master classes για την κινηματογραφική γλώσσα και το ρεμπέτικο εκτός συνόρων και μαζί με τη Θέσια Παναγιώτου, ύστερα από τις εκπομπές «Ονείρου Ελλάς» και το θεατρικό «Ρεμπέτικο μυστήριο», επαναφέρουν το μουσικό «Καφέ Αμάν» τους, με παράλληλες κινηματογραφικές προβολές, με περιοδείες σε κινηματοθέατρα ανά την Ελλάδα. Αρχής γενομένης από το Ιλιον στις 12 και 19 Μαρτίου – και με τον ίδιο επί σκηνής – πριν από τον επόμενο σταθμό στη Θεσσαλονίκη.

Κατά κύματα. Τις ίδιες ημέρες, στις 20 Μαρτίου, θα σκάνε τα εικαστικά κύματα του Αλέκου Φασιανού στη Γερμανία. Στο Μόναχο συγκεκριμένα και στην γκαλερί Σνάιντερ. Σε μια έκθεση εμπνευσμένη από τον Ιάπωνα Κατσουσίκα Χοκουσάι των περίφημων «Κυμάτων», αλλά και από τη «Θάλασσα» του Ανδρέα Καρκαβίτσα (1898) από τον πρόσφατα ανακηρυγμένο Ιππότη της Λεγεώνας της Τιμής, από τη Γαλλική Δημοκρατία, ζωγράφο. Με ανθρώπινες μορφές τυλιγμένες από τα κύματα της ζωής (τι μας θυμίζει, τι μας θυμίζει). Οπως άλλες είναι πιασμένες στα βρόχια από το «Δίχτυ» του «Ρεμπέτικου».