ΑΦΙΞΕΙΣ – Η κατάργηση των ορίων

Μοντέλα με ντελικάτα χαρακτηριστικά, μεικτά σόου μόδας όπου προσκαλούνται γυναίκες μοντέλα να φορέσουν ρούχα που ταιριάζουν το ίδιο πάνω σε αγόρια. Είναι αδύνατο να μην παρατηρήσει κανείς αυτή την πορώδη ατμόσφαιρα διάχυσης των φύλων που δίνει ώθηση στο ρεπερτόριο του ανδρόγυνου φύλου. Ας το αποκαλέσουμε τέταρτο φύλο.

Πρόκειται για συμπληρωματικές συμπεριφορές σε ένα κοινωνικό φαινόμενο που δηλώνει τις ανακατατάξεις στοιχείων ταυτότητας των φύλων. Από τους γάμους των γκέι, την ισότιμη αμοιβή εργασίας ανδρών και γυναικών, τις ενδείξεις νεοφεμινισμού. Η μόδα προσαρμόζει τις συλλογές της στα νέα δεδομένα που της παρέχουν οι μητροπολιτικές κοινωνίες. Οι τελευταίες ενδείξεις στις παρουσιάσεις ανδρικών συλλογών στο Λονδίνο, το Μιλάνο και το Παρίσι τονίζουν αυτές τις αλλαγές. Η γυναικεία μόδα το απηχεί με τα χαμηλά παπούτσια που έγιναν ξαφνικά πόθος των γυναικών σαν σύμβολο διεκδίκησης μιας κάποιας ισότητας. Στο περιβάλλον της ανδρικής μόδας αυτή η προσέγγιση του θηλυκού περιβάλλοντος είναι πρωτόφαντη, καθώς διακριτικά ρωτά τους θεατές να σκεφτούν: τι σημαίνει ομορφιά; Πού βρίσκεται η δύναμη; Πώς το εκφράζει αυτό η σύγχρονη ανδρική γκαρνταρόμπα;

Ο άγγλος νέος σχεδιαστής Τζόναθαν Αντερσον από τις πρώτες του συλλογές είχε δείξει ότι υπερασπίζεται τις ενδυματολογικές ανταλλαγές μεταξύ ανδρών και γυναικών. Το ύφος της συλλογής που σχεδίασε στον ισπανικό οίκο Loewe, όπως δείχνουν για παράδειγμα ένα δερμάτινο σουέντ πανωφόρι, ένα μοχέρ πουλόβερ ή ένα δερμάτινο μπουφάν με πολλές τσέπες, καταργεί τα όρια μεταξύ «φύλων» και προωθεί μια μοντέρνα ιδέα που αναφέρεται στην πιο σφαιρική ουδετερότητα του «γούστου». Που δίνει στον καθένα και καθεμία την ευκαιρία να ερμηνεύσει αυτά τα κομμάτια και να τα προσαρμόσει στο στυλ του/της.

Ο Ρικάρντο Τίσι σε κάθε ανδρική συλλογή του για τον Givenchy ετοιμάζει μια τελετουργία περάσματος σε αυτή τη νέα κατάσταση. Στο πρόσφατο σόου του στο Παρίσι η κομψότητα της σιλουέτας ήταν δυναμική. Οι άνδρες είχαν φούστες πάνω από τα κοστούμια τους και οι γυναίκες με μακριά φορέματα από μουσελίνα κεντημένα με τρέσες και μεταλλικά διακοσμητικά στοιχεία και βαριά κοσμήματα κυκλοφορούσαν ανάμεσά τους ως ιέρειες αυτής της νέας φυλής.

Σύγκλιση. Η πιο απλή εξήγηση γι’ αυτήν τη μείξη ανδρών και γυναικών συνδέεται με τη χρονική σύμπτωση παρουσιάσεων συλλογών του ανδρικού χειμώνα και του γυναικείου φθινοπώρου. Ομως όλοι όσοι βρίσκονται σε μητροπόλεις της μόδας παρατηρούν ότι η σύγκλιση των φύλων εγκρίνεται από τον κόσμο των σχεδιαστών.

Ο Βέλγος Ραφ Σίμονς έδειξε τη δική του εκδοχή στην τάση που ξεκίνησε στο Λονδίνο πριν από δύο σεζόν και συνεχίστηκε τις προηγούμενες ημέρες στο Μιλάνο και το Παρίσι. Οι θεατές του σόου του στο Παρίσι συγκεντρώθηκαν γύρω από μια υπερυψωμένη πλατφόρμα για να δουν μοντέλα με εφηβική όψη που τα χαρακτηριστικά τους ήταν απροσδιόριστα, σε εκείνο το στάδιο που η σεξουαλικότητά τους βρίσκεται ακόμη σε φάση εξέλιξης. Φορούσαν αμάνικα βαμβακερά πανωφόρια ζωγραφισμένα με σχέδια καρτούν και συνθήματα γκραφίτι. Το τέταρτο φύλο αφορά τη νεανική κατάσταση. Αλλωστε ο Ραφ Σίμονς στο παρελθόν είχε επιμεληθεί το 2003 στη Φλωρεντία την έκθεση «Το τέταρτο φύλο: εφηβικές ακρότητες» υποστηρίζοντας την εφηβική υπερβολή με παραδείγματα από έργα σύγχρονων εικαστικών, φωτογράφων, μουσική και ταινίες.

Το τέταρτο φύλο αφορά τη νεανική κατάσταση. Ενα τέτοιο άφυλο ύφος απαιτεί λεπτά και ασχημάτιστα σώματα. Σαν αυτά που έχουν οι πολύ νέοι άνθρωποι. Κι αυτό κατά κάποιον τρόπο είναι μια έκφραση της διάχυτης νοσταλγίας που χαρακτηρίζει την πραγματικότητά μας: η επιθυμία μας για κάτι που δεν έχουμε (χαμένη νιότη) μεταστρέφεται σε πόθο αγορών για να το αποκτήσουμε.