Χέλμουτ Λανγκ: Ο σχεδιαστής γυρίζει σελίδα

Πριν από δέκα χρόνια αποσύρθηκε στο σπίτι του στο Λονγκ Aϊλαντ και βγήκε μόνο όταν είχε αποφασίσει να αλλάξει μέσο: συνέχισε  λοιπόν την έρευνα προς την κατεύθυνση της γλυπτικής. Μία φωτιά το 2010 που κατέστρεψε το αρχείο των συλλογών του ήταν η αφορμή για  την επανεμφάνισή του. Στα 59 του χρόνια συστήνεται ως καλλιτέχνης της μορφής και μία γκαλερί της Νέας Υόρκης φιλοξενεί τη δεύτερη – και πιο δουλεμένη καλλιτεχνικά – έκθεση με γλυπτά του.
O Χέλμουτ Λανγκ, το κατοπινό αστέρι του μίνιμαλ στυλ που κυριάρχησε στα μέσα των 90s, έκανε τα πρώτα του ρούχα σε μια μοδίστρα. Τα σχέδιά του άρεσαν στους φίλους του και του ζήτησαν να φτιάξει μερικά για τους ίδιους. «Τα πρώτα μου σκίτσα για ρούχα έμοιαζαν με τις χειρόγραφες συνταγές των γιατρών». Ηταν 18 ετών όταν έφυγε από ένα προάστιο της Βιέννης για να βρεθεί μόνος του στο κέντρο της αυστριακής πρωτεύουσας, με πρόθεση  να γραφτεί στη Σχολή Καλών Τεχνών. Είχε κόψει τους δεσμούς με τον πατέρα και τη μητριά του οι οποίοι είχαν την έμμονη ιδέα ότι τέχνη για να εξασφαλίσουν τον επιούσιο κάνουν οι τεμπέληδες. Και όπως ο ίδιος έχει παραδεχθεί, η σχέση του με τη μόδα ξεκίνησε τυχαία.

Ο Χέλμουτ Λανγκ έκανε λοιπόν καριέρα σχεδιάζοντας ρούχα μίνιμαλ ύφους, συχνά ανδρόγυνης αισθητικής, φτιαγμένα από ασυνήθιστα έως και αφόρετα υλικά. Εφτιαχνε μεταξωτές μπλούζες που έμοιαζαν με τις πλαστικές διάφανες σακούλες, πουκάμισα που άλλαζαν χρώμα όταν έρχονταν σε επαφή με το δέρμα και παλτό που τα πέτα τους κατέληγαν σε σχήμα φουσκωτού μαξιλαριού καμπίνας αεροπλάνου. Το πιο διάσημο ρούχο του φαίνεται ότι είναι ένα αμάνικο λαστιχένιο φόρεμα που απαιτούσε από τη γυναίκα που θα το φορούσε να ρίξει πάνω της άφθονο ταλκ πριν να το δοκιμάσει.

ΝΕΑ ΒΗΜΑΤΑ. Με τέτοιες αντιλήψεις ανορθόδοξης ευρηματικότητας γύρω από την έρευνα των σύγχρονων τρόπων ντυσίματος, ο αυτοδίδακτος σχεδιαστής που έγινε στενός φίλος των καλλιτεχνών Μάρτιν Κιπενμπέργκερ, Ελφι Σεμοτάν, Τζένι Χόλτζερ και Λουίζ Μπουρζουά συνέχιζε να δείχνει στη μόδα νέα βήματα, ώστε το στυλ να μη στηρίζεται  σε περασμένες δεκαετίες. «Η μόδα είναι μια από τις πιο δύσκολες δουλειές, αν προσπαθείς βέβαια να την κάνεις καλά» έλεγε σε όλες τις συνεντεύξεις που ακολούθησαν μετά την έξοδό του από τη μόδα, το 2005. Είχε προηγηθεί η αποχώρησή του  από τον ίδιο τον οίκο που είχε δημιουργήσει καθώς ήταν ανέφικτη η συνεργασία του με τον όμιλο Prada. Τον κατά 51% συνιδιοκτήτη της εταιρείας του.

Από τότε ο Χέλμουτ Λανγκ απομακρύνθηκε. Παρέμεινε όμως ένα σεβαστό όνομα στη μόδα του 21ου αιώνα, η οποία μεταλλάχθηκε από πεδίο εξελίξεων του ντιζάιν σε βιτρίνα πολλαπλών ειδών πολυτελείας. Σε ένα τέτοιο ασφυκτικό περιβάλλον, ο αυτοδίδακτος Χέλμουτ Λανγκ ένιωθε την πίεση του χρόνου και τους περιορισμούς της αγοράς. Ο ίδιος δεν ενδιαφερόταν να έχει κέρδος από την επαναλαμβανόμενη παραγωγή των πετυχημένων του κομματιών.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ. Το 2009 ο συλλέκτης Δάκης Ιωάννου τού ανέθεσε τον ρόλο του επιμελητή στη συλλογή μόδας deste fashion collection, ζητώντας του ένα έργο με ό,τι τον είχε επηρεάσει από τη μόδα εκείνης της χρονιάς. Δημιούργησε μια σειρά από πέντε καρέκλες πλιάν, όμοιες με τα καθίσματα που έβαζε στα σόου του για να έχουν καλή θέα τα ονόματα κύρους από τον χώρο της μόδας. Το έργο Front Raw («Πρώτη Σειρά»), ένα μελαγχολικό σχόλιο για το ύφος της μόδας, ήταν η αρχή για την αλλαγή κατεύθυνσης. Το σώμα δεν τον περιόριζε όπως τότε που αναζητούσε νέους τρόπους για να το ντύσει. Σήμερα δηλώνει απελευθερωμένος, αφού πάλι με την ύλη που εκείνος δημιουργεί φτιάχνει νέες μορφές. Για να διηγηθεί αυτό που έχει μέσα στο μυαλό του. «Είμαι συνηθισμένος να βρίσκομαι εκτός. Πάντα δουλεύω με αυτόν τον τρόπο και πάντα με ενδιέφερε να μεταμορφώνω τα υλικά. Ως σχεδιαστής μόδας έχτιζα γύρω από το σώμα. Τώρα από το πρίσμα της τέχνης χτίζω ο ίδιος ένα σώμα».