Ξενομπάτες και αρουραίοι

Οι πρωταγωνιστές των διηγημάτων είναι εσωτερικοί μετανάστες σε ένα φανταστικό νησί του Αιγαίου. Οι ντόπιοι, οι «αρουραίοι» όπως λέγονται, τους ονομάζουν «ξενομπάτες» και τους εκμεταλλεύονται, ενώ εκείνοι άλλοτε παλεύουν να σταθούν στα πόδια τους με σχεδόν χριστιανική στωικότητα, άλλοτε υποτάσσονται με οδηγό την ίδια ηθική αρχή. Οπως και να ‘χει, ελπίζουν. Το γιατί όλα αυτά τα κάνουν σε ένα κομμάτι στεριάς καταμεσής του πελάγους έχει μεν ως προφανή και όχι ακριβώς άστοχη απάντηση το γεγονός ότι έτσι υπονοείται μια μικρογραφία της Ελλάδας – εντός της οποίας οι συγκρούσεις εκλαμβάνονται ενίοτε ως περίπου ακατανόητες, με ερωτήματα όπως «πώς γίνεται να μην μπορούμε να κάνουμε μαζί» -, πέραν τούτου όμως το εύρημα ίσως έχει και άλλες αναγνώσεις. Είναι μήπως μια μετριοπαθής προφητεία για την αναγκαστική αποκέντρωση; Στήνει ένα πεδίο ικανό να ξεσκεπάσει όσα συμβαίνουν σε έναν μικρό τόπο, όταν εξαιτίας τής όχι και τόσο συμφιλιωτικής οικονομικής κρίσης συγχρωτίζονται πλέον στα όριά του και αναγκαστικά κοινωνικές τάξεις και νοοτροπίες που κάποτε ήταν εμφανώς διαχωρισμένες; Ή μήπως πρόκειται για μια αλληγορία, από τη μια της ίδιας της αναπόδραστης κρίσης, αλλά και ταυτόχρονα μιας λυτρωτικής επιστροφής σε ένα αρχικό κέντρο, κατάλληλο για μια ελπιδοφόρα επανεκκίνηση του εαυτού;