Μόσχα εναντίον Παρατζάνοφ σε γαλλικό ντοκιμαντέρ

Η πολυτάραχη ζωή του σοβιετικού κινηματογραφιστή Σεργκέι Παρατζάνοφ (1924-1990) μπαίνει στο κινηματογραφικό μικροσκόπιο του Γάλλου – αρμενικής καταγωγής – Σερζ Αβεντικιάν υπό τον τίτλο «Το σκάνδαλο Παρατζάνοφ» (Le Scandale Paradjanov). Είναι ένα ακόμη φιλμ στη δημοφιλή κατηγορία των βιογραφιών μετά τον πρόσφατο – και πολύ ενδιαφέροντα – «Παζολίνι» του Αμπέλ Φεράρα. Τα υλικά για τη σκιαγράφηση του Παρατζάνοφ δεν είναι λίγα, αφού το όνομά του έχει συνδεθεί όχι μόνο με τα εικαστικής ομορφιάς έργα («Το χρώμα του ροδιού»), αλλά και με τον διαρκή αποκλεισμό του και τη λογοκρισία των ταινιών του από το σοβιετικό καθεστώς. Η εμμονή τού σκηνοθέτη με τις τοπικές κουλτούρες (κυρίως την αρμενική, όπως αποτυπώνεται στις «Σκιές των ξεχασμένων προγόνων») οδήγησε τελικά στον δεκακαπεντάχρονο παροπλισμό του και σε οκταετή εγκλεισμό στις σοβιετικές φυλακές.

Σε αυτή την πρώτη μεγάλου μήκους κινηματογραφική απόπειρα – την οποία συνυπογράφει με την ουκρανή ντοκιμαντερίστρια Ολένα Φετίσοβα – o Αβεντικιάν φωτίζει τα παιδικά χρόνια του Παρατζάνοφ στην Τιφλίδα της Γεωργίας, τις σπουδές σκηνοθεσίας στη Μόσχα, αλλά και το μεγάλο διάστημα που εργάστηκε στην Ουκρανία, ενώ τοποθετεί στο επίκεντρο της ταινίας την πολιτική σύγκρουση με το απολυταρχικό καθεστώς. Η καυστική ματιά του Αβεντικιάν δεν θα μπορούσε να αφήσει απέξω τις άλλες αιτίες για τα δεινά του Παρατζάνοφ (όπως η ομοφυλοφιλία του), τα οποία είχε την ευκαιρία να ακούσει από πρώτο χέρι κατά την επαφή του με τον σοβιετικό κινηματογραφιστή το 1983 στην Τιφλίδα.