«Ξαναρίχνουμε προβολέα στις πρώτες μουσικές ύλες»

Πολύ ταλέντο μαζεμένο. Πίσω από τον καθρέφτη του πολύπειρου ηχολήπτη Γιώργου Καρυώτη, αυτό σκέφτομαι παρατηρώντας τέσσερις μουσικούς του αφρού της εποχής μας και όρθια την πιο εργατική και σοβαρή (μουσικό) της γενιάς της: την κυρία Δήμητρα Γαλάνη. Και επιλέγω αυτό τον όρο – «μουσικός» – γιατί αυτό είναι πάνω απ’ όλα η ερμηνεύτρια. Ενα μαμούνι με ανοιχτές κεραίες, μια ανεξίθρησκη καλλιτέχνις που τώρα συμπράττει με ένα σπάνιο κουαρτέτο.

Θα δώσω εικόνες: η Γαλάνη τραγουδάει το «Η πιο μεγάλη ώρα». Ο Θωμάς Κωνσταντίνου, μεγάλος δεξιοτέχνης στο ούτι και τα νυκτά έγχορδα, με ρίζα στο παραδοσιακό, απέναντί της. Ο Πέτρος Κλαμπάνης στο κοντραμπάσο και ο Χρήστος Ραφαηλίδης στο βιμπράφωνο, εκλεκτά μέλη της νεοϋρκέζικης μουσικής σκηνής και με διεθνή καριέρα. Ο Σπύρος Μάνεσης στο πιάνο. «Είναι μια αγνή και μουσική προσέγγιση. Χτίζεται εδώ και όλο από brainstorming μεταξύ τους» μου λέει ο Γιώργος Καρυώτης, ο οποίος μετρά πάνω στις κονσόλες τριάντα χρόνια, για την πρωτότυπη σύμπραξη υπό τον τίτλο «Chronos» που προορίζεται για το εξωτερικό, για ειδικούς χώρους όπως τζαζ κλαμπ, πανεπιστήμια, γκαλερί και το Φεστιβάλ Αθηνών – Επιδαύρου. Η Γαλάνη εδώ, και αυτό το βλέπω, κρατά έναν χαμηλόφωνο ρόλο, αυτό της vocalist. «Εμπιστεύεται πολύ. Κι αυτό δεν το κάνει κανένας σήμερα» μου λέει ο Θωμάς Κωνσταντίνου.

Τσιτσάνης, Χατζιδάκις, «Καίγομαι και σιγολιώνω», Μίκης, Μάντζαρος («Η Ξανθούλα» του Σολωμού), το «Δίχτυ». Αν η τάση θέλει το ανακάτεμα, εδώ υπάρχει σχέδιο: «Τα τραγούδια τα ενοποιεί ο χρόνος. Εμείς σκαλίζουμε τη μνήμη. Είναι σαν να ανακαλείς τις προσευχές σου. Προσπαθείς, μην προδίδοντας, να παρεμβαίνεις με μέτρο. Η πρώτη ύλη είναι ακριβή, απλά ξαναρίχνεις έναν προβολέα» μου λέει η Γαλάνη και συμπληρώνει: «Δεν προσπαθείς να ξεπεράσεις κάτι, κάνεις μια καινούργια ανάγνωση. Ας μην κοροϊδευόμαστε: τα τραγούδια αυτά είναι τεράστιας αντοχής. Απ’ το κότσαρι μέχρι το “Βράδυ” της Πλάτωνος».

Η τραγουδίστρια ξαναμπαίνει στο στούντιο και απ’ το λάπτοπ ακούει με τους τέσσερις μουσικούς το «Με την πρώτη σταγόνα της βροχής» του Χατζιδάκι (σε ποίηση Ελύτη). Η πρόβα είναι βήμα βήμα. Το υλικό απλώνεται και ταξινομείται. Το βιμπράφωνο του Ραφαηλίδη φωτίζει λοξά το «Μπαξέ Τσιφλίκι» του Τσιτσάνη. Ολα τα κομμάτια έχουν ένα παράξενο, ατμοσφαιρικό groove. «Το ούτι κόλλησε αμέσως με το βιμπράφωνο, νιώθω σαν να παίζω με κανονάκι δίπλα μου. Κολλήσαμε οι μουσικοί και η αισθητική μας. Ολη αυτή η σύμπραξη μου δίνει μια διέξοδο εκφραστική, αφού χωρίς να κάνω κάτι ξένο και χωρίς προσπάθεια να προσαρμοστώ, δέσαμε. Αποκλείεται βέβαια να συναντιόμασταν χωρίς τη Γαλάνη» μου λέει ο Θωμάς Κωνσταντίνου, μέλος και των Τακίμ και των Nouveau Sextet που συνέπραξαν για καιρό με τη Χάρη Αλεξίου.

Και είναι αλήθεια αυτό που λέει, αφού οι μουσικοί του κουαρτέτου που βρίσκονται μπροστά μου διακτινίζονται συνεχώς σε όλο τον κόσμο. Και ίσως αυτή η άνεση και τα χορτάτα βιογραφικά σε παιξίματα και εμπειρίες είναι που δίνουν έναν άλλον τόνο στη σύμπραξη. Ο Πέτρος Κλαμπάνης κλείνει εφτά χρόνια στη Νέα Υόρκη, έχει συνεργαστεί με τους σημαντικότερους τζαζίστες, «αυτό που συμβαίνει εκεί στον ήχο σ’ το φέρνει εδώ» όπως μου λέει με νόημα ο Κωνσταντίνου για τον διαπρεπή μπασίστα.

Αλλά και ο πιανίστας Σπύρος Μάνεσης έχει την πορεία του με συμπράξεις, σπουδές μουσικολογίας, τζαζ και κλασικού πιάνου και το δικό του τζαζ σχήμα που περιοδεύει σε όλο τον κόσμο. Τέλος, ο Χρήστος Ραφαηλίδης με σπουδές στο Μουσικό Κολέγιο Berklee (εδώ γνώρισε τη Γαλάνη πριν από πολλά χρόνια) αποτελεί σήμερα μια σπουδαία μονάδα της νεοϋορκέζικης τζαζ σκηνής. «Είναι τόσο ακριβά αυτά που παίζουν, που δεν πετάς τίποτε» μου λέει χαμογελώντας η Γαλάνη και βάζει τα ακουστικά της.