Σοφία Φιλιππίδου: «Εκανα τα ελαττώματά μου εργαλεία της τέχνης μου»

Αν της τηλεφωνήσεις νωρίς το πρωί, το πιθανότερο είναι να πίνει τον καφέ της και να διαβάζει εφημερίδες στο σπίτι της στα Εξάρχεια. Αυτή είναι η αγαπημένη της συνήθεια. Μια παράδοση που, όπως παραδέχεται, της κληροδότησε ο πατέρας της και σε καμία περίπτωση δεν θέλει να κόψει.

Το «μενού» της καθημερινής της ενημέρωσης περιλαμβάνει κοντά πέντε εφημερίδες. Τις τρεις μάλιστα τις αγοράζει ενώ τις υπόλοιπες, τις «ξεκλείδωτες», επιλέγει να τις διαβάζει διαδικτυακά. «Τις ξεκοκαλίζω από την αρχή μέχρι το τέλος, ποτέ δεν πηγαίνω γρήγορα στις υπογραφές που μου αρέσουν» εξηγεί η Σοφία Φιλιππίδου που στη συνάντησή μας έφθασε μάλλον… αδιάβαστη. Οχι όμως και μετεξεταστέα. «Είμαι ενημερωμένη μόνο για τα χθεσινά νέα. Σήμερα αντί για εφημερίδες προτίμησα να διαβάσω μια φορά τις “Ευτυχισμένες μέρες” του Μπέκετ».

Τους τελευταίους μήνες, από τις αρχές σχεδόν του καλοκαιριού, η Σοφία Φιλιππίδου αναφέρεται συχνά στον Μπέκετ. Στην τραγικότητά του, στην ειρωνεία του, στην ερημιά του, στη μοναξιά της πρωταγωνίστριας Γουίνι και στη γη που τη σφίγγει γύρω της.

Οι πρόβες στο Εθνικό Θέατρο υπό τις σκηνοθετικές οδηγίες του Γιώργου Μανιώτη μόλις άρχισαν για την παράσταση που προγραμματίζεται να ανέβει στην πρώτη θεατρική σκηνή της χώρας τον ερχόμενο Φεβρουάριο. Σχεδόν δύο χρόνια λοιπόν μετά το ανέβασμα της «Εκτης Καρυάτιδας» των αδελφών Κούφαλη, η ηθοποιός καλείται να αντιμετωπίσει ακόμη έναν μονόλογο.

Τη δυσκολεύει άραγε καθόλου; «Ο μονόλογος είναι σίγουρα πιο δύσκολος από τα πολυπρόσωπα έργα. Εχει τη μοναξιά του ηθοποιού που συναντάμε μόνο στην επιθεώρηση. Είναι αυτός και το κοινό. Είτε το κάνεις και πετυχαίνεις είτε φεύγεις την επομένη μαζί με το νούμερο. Ο συγκεκριμένος μονόλογος βέβαια έχει μεγαλύτερη δυσκολία επειδή ο Μπέκετ δεν μεταφέρει νοήματα. Η Γουίνι μιλάει μόνο για να υπάρχει, όχι για να μεταφέρει κάποιο νόημα. Είναι δύσκολο να μάθεις έναν λόγο που δεν ακολουθεί πάντα τους γραμματικούς κανόνες. Θέλει συγκέντρωση, ησυχία».

Δεν μπορεί παρά και η ίδια να έχει αντιμετωπίσει τη σύγχυση μεταξύ σουρεαλισμού και θεάτρου του παραλόγου που εκπροσωπεί ο Μπέκετ. «Υπάρχει σίγουρα άγνοια γύρω από το θέμα» τονίζει η ηθοποιός. «Και οι μεγάλες ιστορικές κατηγορίες όμως που δημιουργήθηκαν από τους ειδήμονες δεν είναι πολύ ξεκάθαρες ώστε ο κόσμος να τις διακρίνει με σαφήνεια.

Από τη μια λοιπόν οι ειδήμονες ασκούν μια περίεργη μορφή εξουσίας με τις κατηγοριοποιήσεις και την ασάφειά τους και από την άλλη ο κόσμος βαφτίζει σουρεαλισμό ό,τι υπερβαίνει την πραγματικότητα. Τι είναι όμως ο ρεαλισμός είναι άλλο θέμα…».

ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΓΕΡΜΑΝΙΚΩΝ. Η μετάφραση του έργου από τα γερμανικά ξεκίνησε από τη Σοφία Φιλιππίδου στις αρχές του καλοκαιριού. «Μου αρέσει πολύ να μεταφράζω από αυτή τη γλώσσα» λέει η Σοφία Φιλιππίδου που για ένα φεγγάρι εργάστηκε ως καθηγήτρια Γερμανικών στο Τμήμα Τουριστικών Επαγγελμάτων των ΤΕΙ Θεσσαλονίκης. Την επομένη βέβαια της μονιμοποίησής της υπέγραψε την παραίτησή της. «Με φόβισε η συνείδηση ότι δεν είχα καμία προοπτική να γίνω καθηγήτρια με την καλή έννοια. Τα παιδιά δεν εκτιμούσαν τη σχολή τους, ένιωθαν ότι ξέπεσαν και εγώ άρχισα να καταλαβαίνω πως δεν θα γινόμουν καλή καθηγήτρια από τη στιγμή που δεν μπορούσα να πάω το μάθημά μου πέρα από τη δέκατη σελίδα. Δεν με πήγαινε παραπέρα, δεν με προήγαγε. Σήμερα βέβαια είναι ηρωική πράξη να φεύγεις από τη  μονιμότητα. Μεγάλωσαν τόσες γενιές με αυτό το όνειρο».

Με την ίδια ευκολία που μιλάει για τις συνειδητές επιλογές της ζωής της, η Σοφία Φιλιππίδου αναφέρεται και στα μοναδικά χαρακτηριστικά που της χάρισε η φύση: τα φουντωτά μαλλιά της, τη γαμψή της μύτη, το «αξάν» της, το σώμα της. Δεν ήταν πάντα εύκολη υπόθεση να διαχειριστεί την εικόνα της παραδέχεται. Δεν φοβήθηκε όμως ποτέ μήπως τα χαρακτηριστικά της καπελώσουν τις ικανότητές της, το ταλέντο της;

«Μα νομίζω ότι όλα αυτά είναι το ταλέντο μου. Αρχικά ήταν ελαττώματα για μένα. Εχω περάσει απ’ όλα τα στάδια της απόρριψης, κυρίως στην εφηβεία. Εχω κάνει φρικτές δίαιτες για να μην έχω τις μεσογειακές καμπύλες, τις κυτταρίτιδες. Μετά σειρά είχε η μύτη μου, οι γάμπες μου, τα μαλλιά μου, το “γο” μου. Με πολύ κόπο τα έκανα εργαλεία της τέχνης μου. Και μετά τα αγάπησαν και οι άλλοι. Επρεπε πρώτα να τα αποδεχθώ εγώ, να τα υποστηρίξω και μετά να τα περάσω προς τα έξω».

TWITTER ΚΑΙ FACEBOOK. Οταν δεν μιλάει στο τηλέφωνο με τη μητέρα της στη Θεσσαλονίκη, δεν περιποιείται τα φυτά στη βεράντα της, τη γάτα της και τον σύντροφό της, τον ζωγράφο Κώστα Φωτόπουλο, βουτάει στον κόσμο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Ο λογαριασμός της στο twitter έχει 17.000 ακολούθους.

«Παρ’ όλα αυτά δεν με γοητεύει. Το facebook είναι πιο ανθρώπινο» εξηγεί, χωρίς να παραβλέπει τις κατηγορίες που του αποδίδουν. «Λένε πως είναι μια γειτονιά όπου γίνεται κουτσομπολιό. Στην πραγματικότητα δείχνουμε τις δουλειές μας, ανεβάζουμε καμιά φωτογραφία μας, λέμε καμιά αμπελοφιλοσοφία. Κάποιες στιγμές, ανάμεσα σε αυτόν τον όγκο, εμφανίζονται και ορισμένοι που λένε και καλύτερα πράγματα. Θα δεχθώ πως όντως υπάρχει μια μετριότητα. Είναι όμως όπως και στη ζωή, δεν είναι διαφορετικά τα πράγματα εκεί έξω. Αφού είναι ένας καθρέφτης της κοινωνίας μας γιατί δεν μας αρέσει;».

Στην ανθρώπινη απομόνωση εξαιτίας της τεχνολογίας και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης δεν πιστεύει. Και επ’ αυτού μιλάει με τα δικά της επιχειρήματα. «Ημασταν ποτέ ενωμένοι; Καθόμασταν ποτέ να συζητήσουμε; Συναντιόμασταν πιο συχνά; Στην οικογένειά μας ακόμα δεν μπορούμε να συζητήσουμε και όλοι μαζί μαλώνουμε. Πού γίνονται αυτές οι φοβερές συζητήσεις και εγώ είμαι απέξω; Καθένας κάνει ό,τι θέλει και στο κάτω κάτω, για να λέμε τα πράγματα ως έχουν, καθένας έχει το facebook που του αξίζει».

Η τελευταία ερώτηση αφορά τις επιθυμίες της, τα όνειρά της. Αλήθεια, τι θέλει η Σοφία Φιλιππίδου από τη ζωή; «Θέλω να γίνω κάποτε μια προσωπικότητα» εξηγεί. «Δεν έγινα ακόμα. Γιατί άμα γίνεις και τελειώσεις με την προσπάθεια, μετά πεθαίνεις».