Υπουργός στην πρίζα

Τη σκακιέρα της Δικαιοσύνης τη γνωρίζει καλά εκ των έσω. Προνόμιο που απέκτησε στη διάρκεια της 38ετούς σταδιοδρομίας του μέχρι τον Αρειο Πάγο. Ο παλαιός και έμπειρος δικαστής μαθαίνει να κινείται ως υπουργός πλέον στην ίδια σκακιέρα. Αυτή τη φορά όμως χειρίζεται καυτούς φακέλους με αντίκτυπο πολιτικό, οικονομικό και κοινωνικό.

Το μεσημέρι της περασμένης Τετάρτης ο Χαράλαμπος Αθανασίου κάλεσε εκτάκτως στο υπουργικό γραφείο του διαπιστευμένους συντάκτες να τους ενημερώσει για τη νομοθετική πρωτοβουλία της κυβέρνησης σχετικά με τους εναλλακτικούς τρόπους φοίτησης των κρατουμένων. Η υπόθεση του Νίκου Ρωμανού, ο οποίος από τις 10 Νοεμβρίου 2014 έχει ξεκινήσει απεργία πείνας και νοσηλεύεται φρουρούμενος, καθιστούσε επιβεβλημένες τις αλλαγές του νομοθετικού πλαισίου, δεδομένης μάλιστα της σοβαρότητας της κατάστασης της υγείας του, αλλά και των αντιδράσεων που έχει πυροδοτήσει η άρνηση των δικαστικών Αρχών να του χορηγήσουν την εκπαιδευτική άδεια που ζητά για να παρακολουθήσει τα μαθήματα στο ΤΕΙ Αιγάλεω.

Ο ίδιος εξάλλου πριν από δύο μήνες τον είχε συμπεριλάβει στη λίστα των βραβευθέντων κρατουμένων, οι οποίοι κατάφεραν διαβάζοντας μέσα στη φυλακή να δώσουν εξετάσεις και να περάσουν σε κάποια πανεπιστημιακή σχολή. Ο Νίκος Ρωμανός βέβαια τότε, για ιδεολογικούς λόγους, είχε αρνηθεί να παραλάβει το βραβείο, αλλά ουδέποτε αποποιήθηκε το δικαίωμά του για εκπαιδευτική άδεια, που κατέκτησε πετυχαίνοντας στις Πανελλαδικές Εξετάσεις. Η υπόθεση του Νίκου Ρωμανού μπορεί να αποτελεί στην παρούσα χρονική στιγμή το πιο σοβαρό ανοιχτό μέτωπο του υπουργείου, με απρόβλεπτες συνέπειες, αλλά δεν είναι το μοναδικό αγκάθι για τον Χαράλαμπο Αθανασίου. Η καρέκλα του υπουργείου Δικαιοσύνης είναι μονίμως ηλεκτρισμένη τους τελευταίους μήνες που εκείνος βρίσκεται σε αυτή τη θέση. Οι φωτιές που έχει να σβήσει είναι πολλές και διαφορετικές. Τα προβλήματα που απαιτούν λύση, πολλά από αυτά «εδώ και τώρα», συνδέονται όχι μόνο με την επιτάχυνση στην απονομή της δικαιοσύνης, αλλά και με την ουσία του θεσμού που και ο ίδιος υπηρέτησε για σχεδόν τέσσερις δεκαετίες.

Οι κόντρες ανθούν. Σε τεντωμένο σκοινί όμως κινούνται και οι σχέσεις του υπουργείου με τους δικηγόρους, οι οποίοι είναι καθολικά αντίθετοι στον νέο Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας που προωθείται, εκτιμώντας από την πλευρά τους ότι οι προωθούμενες αλλαγές είναι εις βάρος των πολιτών που προσφεύγουν στη Δικαιοσύνη και λειτουργούν υπέρ των τραπεζών. Δεν είναι τυχαίο ότι για το συγκεκριμένο θέμα διενεργήθηκε για πρώτη φορά πανελλαδικό δημοψήφισμα σε όλους τους δικηγορικούς συλλόγους της χώρας, τα μέλη των οποίων μαζικά προσήλθαν στις κάλπες στέλνοντας με τον τρόπο αυτόν τη δική τους απάντηση στο υπουργείο. Το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος ήταν ένα συντριπτικό «όχι» στις επίμαχες αλλαγές και ένα ισχυρό «ναι» σε αποχή διαρκείας των δικηγόρων προκειμένου να αποτρέψουν την ψήφισή του.

Εντονες αναταράξεις, ωστόσο, υπάρχουν και στον έτερο πόλο της Δικαιοσύνης, με τους δικαστές. Σύσσωμες οι δικαστικές ενώσεις τον τελευταίο καιρό έχουν κατ’ επανάληψη διατυπώσει δημόσια τη δυσαρέσκειά τους απέναντι στη στάση της κυβέρνησης και τις επιλογές της να μην εφαρμόζει συγκεκριμένες δικαστικές αποφάσεις, που φέρουν μάλιστα τη σφραγίδα των ανώτατων δικαστηρίων.

Κάθε άλλο παρά συνηθισμένο είναι οι δικαστικοί λειτουργοί να εγκαλούν την πολιτεία για θεσμική εκτροπή, την ώρα μάλιστα που ένας πρώην συνάδελφός τους είναι στη θέση του υπουργού Δικαιοσύνης. Ορθάνοιχτο βέβαια παραμένει και το μέτωπο των αναδρομικών των δικαστικών λειτουργών, οι οποίοι για να διεκδικήσουν τις κουρεμένες αποδοχές τους προσφεύγουν στα δικαστήρια, όπως έκανε πρόσφατα ο πρόεδρος Πρωτοδικών και μέλος του ΔΣ της Ενωσης Δικαστών και Εισαγγελέων, Χαράλαμπος Σεβαστίδης, ο οποίος πέτυχε για πρώτη φορά την έκδοση διαταγής πληρωμής εις βάρος του Δημοσίου.

Ολα αυτά τα θέματα αναμένεται να συζητηθούν διεξοδικά στις προγραμματισμένες για σήμερα και αύριο Γενικές Συνελεύσεις της Ενωσης Δικαστών και Εισαγγελέων και της Ενωσης Εισαγγελέων Ελλάδας, στις οποίες έχει προσκληθεί να είναι παρών και ο Χαράλαμπος Αθανασίου. Ο υπουργός αναμένεται να είναι παρών καθώς, πέραν της υπουργικής του ιδιότητας, μέχρι πριν από λίγα χρόνια εκείνος ήταν στο τιμόνι της μεγαλύτερης δικαστικής ένωσης.

Οι προβολείς της δημοσιότητας στράφηκαν στον Χαράλαμπο Αθανασίου με αφορμή και τις πρόσφατες δηλώσεις του για το σύμφωνο συμβίωσης και τον γάμο των ομόφυλων ζευγαριών. Μιλώντας στο Mega, εμφανίστηκε κατηγορηματικά αντίθετος στο ενδεχόμενο να νομοθετηθεί από αυτήν την κυβέρνηση ο γάμος ομόφυλων ζευγαριών, καθώς όπως σημείωσε: «Είμαστε μια χώρα που σέβεται τις παραδόσεις και τη φύση του ανθρώπου»… Σε ό,τι αφορά το σύμφωνο συμβίωσης, ο Χαρ. Αθανασίου παραδέχθηκε ότι η Ελλάδα έχει καταδικαστεί από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων για τη μη υιοθέτησή του. Ετσι, για να αποφευχθεί η επανάληψη του ίδιου σκηνικού έχει συσταθεί νομοπαρασκευαστική επιτροπή που θα ασχοληθεί με το θέμα.

Στοιχημάτων συνέχεια. Αλλαγές στο δικαστικό τοπίο και τον τρόπο που αντιμετωπίζονται οι καταχραστές του δημόσιου χρήματος φέρνει και το νομοσχέδιο που έχει καταθέσει ο υπουργός Δικαιοσύνης για το ενέχυρο, το οποίο επιφυλάσσει ευνοϊκότερη ποινική μεταχείριση στους δράστες που φέρνουν πίσω τα κλεμμένα. Στο χαρτοφυλάκιό του υπάρχουν και άλλα κρίσιμα νομοθετήματα, όπως ο αντιρατσιστικός νόμος αλλά και ο νόμος για τα περίφημα βραχιολάκια που θα βοηθήσουν στην αποσυμφόρηση των φυλακών. Οσο για τη δημιουργία των φυλακών υψίστης ασφαλείας, πρόκειται για ακόμα έναν νόμο που έχει προκαλέσει πολλές αντιδράσεις στους κρατουμένους.

Ο Χαράλαμπος Αθανασίου όταν αποδέχθηκε την πρόταση του προέδρου της ΝΔ Αντώνη Σαμαρά, με τον οποίο τον συνδέει πολυετής φιλία, να κατέβει στην πολιτική, είχε πει στα «ΝΕΑ» ότι πήρε την απόφαση αυτή «για να βοηθήσω με όλες μου τις δυνάμεις στην επιτάχυνση απονομής της δικαιοσύνης, την αναθεώρηση του Συντάγματος, την ενίσχυση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης και τη δημιουργία κατάλληλου νομοθετικού πλαισίου για να καταστεί η χώρα μας ελκυστική στους επενδυτές». Ολα αυτά εξακολουθούν να αποτελούν ένα μεγάλο στοίχημα για τον υπουργό, όπως λένε αυτοί που τον γνωρίζουν καλά, ενώ σε ανύποπτο χρόνο – πριν καν μπει στην πολιτική – είχε ταχθεί υπέρ της αναγκαιότητας αλλαγής του νόμου περί ευθύνης υπουργών.

Γεννημένος το 1946 στη Μυτιλήνη, ο Χαράλαμπος Αθανασίου φροντίζει παρά τον ιδιαίτερο φόρτο εργασίας του να διατηρεί ζωντανούς τους δεσμούς με την ιδιαίτερη πατρίδα του. Το ξεχωριστό χαρακτηριστικό του, κατά συνεργάτες του, είναι η νηφαλιότητα με την οποία προσπαθεί να προσεγγίζει όλα τα θέματα που ανακύπτουν. Κι όπως φαίνεται, το κουβαλά μαζί του από τότε που ανέβαινε στις έδρες.