Ο Πάπας, ο Πατριάρχης και ο Σουλτάνος

^«Απευθύνω έκκληση προς όλους να προσευχηθούν ώστε το ταξίδι αυτό να φέρει την ειρήνη και τον ειλικρινή διάλογο μεταξύ των θρησκειών, καθώς και την αμοιβαία κατανόηση με το τουρκικό έθνος». Αυτά δήλωσε ο Πάπας Φραγκίσκος λίγο πριν αναχωρήσει, χθες το πρωί, από τη Ρώμη με προορισμό την Τουρκία.

Το ταξίδι του Πάπα στην Τουρκία αποτελεί μια ιδιαίτερα ευαίσθητη αποστολή. Το Βατικανό – γράφει η «Ρεπούμπλικα» – εμφανίζεται επιφυλακτικό με τον τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν εξαιτίας της απροθυμίας του να συνδράμει στον αγώνα των Κούρδων της Συρίας κατά των τζιχαντιστών της τρομοκρατικής οργάνωσης Ισλαμικό Κράτος, ενώ σημείο τριβής μεταξύ των δύο πλευρών αποτελούν και θέσεις της τουρκικής κυβέρνησης αναφορικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα. Κύρια αιτία της επίσκεψης του ποντίφικα στην Τουρκία αποτελεί η σημερινή συνάντησή του με τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο τον οποίο ο Φραγκίσκος «δεν θεωρεί φίλο του αλλά αδελφό του», όπως είπε χαρακτηριστικά ο εκπρόσωπος Τύπου του Βατικανού. Σύμφωνα με το επίσημο πρόγραμμα, ο Φραγκίσκος θα χοροστατήσει σε λειτουργία στον καθολικό Καθεδρικό Ναό του Αγίου Πνεύματος στην Κωνσταντινούπολη και θα παραστεί σε οικουμενική προσευχή στον ναό του Αγίου Γεωργίου στο Φανάρι. Αύριο ο Πάπας και ο Οικουμενικός Πατριάρχης αναμένεται να γιορτάσουν μαζί τη «θρονική» εορτή του Αγίου Ανδρέου και θα υπογράψουν κοινή διακήρυξη.

Στην Αγκυρα. Πρώτος σταθμός του έκτου διεθνούς αποστολικού ταξιδιού που πραγματοποιεί ο ποντίφικας από τότε που ανέλαβε τα ηνία της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας ήταν η Αγκυρα. Σχεδόν αμέσως μετά την άφιξή του ο Φραγκίσκος επισκέφτηκε το Μαυσωλείο του Κεμάλ Ατατούρκ ενώ στη συνέχεια συναντήθηκε με τον πρωθυπουργό Αχμέτ Νταβούτογλου, τον πρόεδρο Θρησκευτικών Υποθέσεων Μεχμέτ Γκορμέζ και τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Ομως ο Πάπας ταξίδεψε στην Τουρκία όχι μόνο για να «ενισχύσει τους δεσμούς φιλίας, συνεργασίας και διαλόγου μεταξύ των Εκκλησιών» αλλά και για να «εκφράσει την ανησυχία του για την κατάσταση και τη μοίρα των πολλών αδελφών χριστιανών που διώκονται» στην εμπόλεμη Μέση Ανατολή.

οι αναλυτες. Πηγές προσκείμενες στο Βατικανό σημειώνουν ότι ο Φραγκίσκος δεν αποκλείεται να βγει και εκτός του επίσημου προγράμματός του, έτσι ώστε να μπορέσει να συναντηθεί με μερικούς από τους εκατοντάδες χιλιάδες πρόσφυγες από το Ιράκ και τη Συρία που έχουν καταφύγει στην Τουρκία. Αρκετοί κάνουν λόγο για μια αναμενόμενη κίνηση από την πλευρά του Φραγκίσκου, ιδιαίτερα μετά την έκφραση της επιθυμίας του, το καλοκαίρι, να στηρίξει τις κοινότητες των καθολικών και των ορθοδόξων που εγκατέλειψαν τις εστίες τους και κατέφυγαν στο ιρακινό Κουρδιστάν εξαιτίας της προέλασης των μαχητών του Ισλαμικού Κράτους.

Πολιτικοί αναλυτές επισημαίνουν ωστόσο ότι το Βατικανό θέλει να αποφύγει την πολιτική εκμετάλλευση μιας τέτοιας συνάντησης με πρόσφυγες εξαιτίας του σύνθετου ρόλου που διαδραματίζει η Αγκυρα στη συριακή κρίση αλλά και στην ευρύτερη περιοχή. Η Τουρκία, που φιλοξενεί περισσότερους από 1,5 εκατομμύριο σύρους πρόσφυγες, συνεργάζεται με τον διεθνή συνασπισμό κατά του Ισλαμικού Κράτους αλλά την ίδια ώρα δεν θέλει να παίξει το παιχνίδι των Κούρδων.