Μια χώρα περιορισμένης ευθύνης

Ο παραιτηθείς αντιπρύτανης του ΑΠΘ Γιάννης Τζιφόπουλος άθελά του ανέδειξε μία από τις πιο διαδεδομένες παρεξηγήσεις μέσα στην ελληνική κοινωνία. Μιλώντας για την ανάγκη «φασιστικοποίησης» (sic), «να ρίχνουμε και καμιά σφαλιάρα», όπως είπε, στην πραγματικότητα μπέρδεψε τον φασισμό με τον νόμο. Το βέβαιο είναι ότι στη σπουδαιότερη χώρα του κόσμου («το φιλέτο της Γης», κατά μία καθημερινή έκφραση, όχι κατ’ ανάγκην «ψεκασμένη») με τους εξυπνότερους ανθρώπους του κόσμου, ο νόμος θεωρείται ισοδύναμος του φασισμού.

Εχοντας ζήσει τη μεγάλη παραίσθηση της Μεταπολίτευσης, οι Ελληνες διεκδίκησαν και κέρδισαν, στο όνομα της Αριστεράς, να περιφρονούν τους νόμους. Ο λαός που κατάπιε (με τιμητικές εξαιρέσεις) τον αυταρχισμό της χούντας άρχισε να βρίσκει αυταρχικό οτιδήποτε εκπορευόταν από το μεταπολιτευτικό κράτος. Σιγά σιγά καταπατήθηκε ο δημόσιος χώρος στο όνομα της διαδήλωσης, ο αστυνομικός μετατράπηκε συλλήβδην σε μπάτσο, η κατάληψη δημοσίων κτιρίων (πανεπιστήμια, υπουργεία) έγινε συνήθης «τρόπος πάλης». Η διαδήλωση έγινε ο υπέρτατος στόχος του κινήματος, μετατράπηκε στο ιερό φετίχ του συνδικαλισμού, ακόμη και αν διεκδικεί την κοινωνική ακινησία ή τη διατήρηση των προνομίων μιας κοινωνικής ομάδας εις βάρος του συνόλου, και αλίμονο σε όποιον δεν συμφωνεί. Αλλωστε, «νόμος είναι το δίκιο του εργάτη» – και όποιος τα βάζει με το δίκιο του εργάτη δεν μπορεί παρά να είναι φασίστας.

Οταν όμως, στο όνομα της πολιτικής ή της συνδικαλιστικής διεκδίκησης, όλα επιτρέπονται και το κράτος παραιτείται από την υποχρέωση καταλογισμού ευθυνών, τότε έχουμε φαινόμενα απόλυτης διάλυσης. Οι φοιτητές που ρίχνουν σκουπίδια στο γραφείο του πρύτανη δεν θα έχουν συνέπειες επειδή «είναι παιδιά». Οι βίαιοι διαδηλωτές με τα στειλιάρια που συγκρούονται με την Αστυνομία «είναι αγωνιστές». Οι μπάχαλοι με τις μολότοφ που τα καίνε «είναι ιδεολόγοι». Από πότε στο όνομα της ιδεολογίας (ή της ανωριμότητας) καταλύεται το σύμπαν; Και σε ποια άλλη χώρα πλην της Ελλάδας η πολιτική είναι ικανή συνθήκη γενικευμένων τσάμπα συμπεριφορών ανομίας;

Και κάτι χειρότερο: ό,τι κερδήθηκε στο συλλογικό πεδίο έχει διεκδικηθεί και κερδηθεί και στο ιδιωτικό. Ο οδηγός του αυτοκινήτου θεωρεί αυτονόητο ότι θα παραβιάζει τα στοπ ή το κόκκινο, ότι δεν θα φοράει ζώνη και ότι θα παρκάρει όπου γουστάρει. Ο θαμώνας του εστιατορίου (αλλά και ο ιδιοκτήτης) δεν μπορεί να δεχθεί στο μαγαζί ότι δεν θα καπνίζει όποιος γουστάρει το κάπνισμα. Ο «φασισμός» του νόμου οδηγεί στη διεκδίκηση της ανομίας συνολικά για τις καθημερινές μας ανάγκες. Είναι ένα «αίτημα» που, άλλωστε, η πολιτεία σιωπηρά αποδέχεται, γι’ αυτό με μεγάλη ευκολία ψηφίζει νόμους που αδυνατεί να εφαρμόσει. Δήθεν νόμους για δήθεν νομοταγείς.

Είμαστε η χώρα του τσάμπα. Μια χώρα πολιτών περιορισμένης ευθύνης στο όνομα της διαμαρτυρίας.