Ελληνική έμπνευση για ευρωπαϊκό βραβείο: Οι υποψηφιότητες για το Mies van der Rohe 2015

Πέντε υλοποιημένα έργα από έλληνες αρχιτέκτονες ξεχωρίζουν και μπαίνουν στη λίστα των υποψηφίων για το μεγάλο ευρωπαϊκό αρχιτεκτονικό βραβείο Mies van der Rohe 2015. Η επιτροπή του ευρωπαϊκού βραβείου όρισε τον Βασίλη Μιστριώτη, αρχιτέκτονα και υπεύθυνο της πύλης greekarchitects.gr, να είναι ο ανεξάρτητος ειδικός κριτής αυτής της επιλογής έργων που υλοποιήθηκαν στη χώρα, στο διάστημα της κρίσης τα δύο τελευταία χρόνια. Από τις 30 μελέτες – κατασκευές που κατατέθηκαν στην ανοιχτή πρόσκληση συμμετοχής, τα πέντε έργα που θα διεκδικήσουν την ευρωπαϊκή διάκριση κύρους αφορούν ιδιωτικές κατοικίες και ένα έργο δημόσιας αρχιτεκτονικής. Την ίδια στιγμή, ως είθισται, ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχιτεκτόνων ΣΑΔΑΣ – ΠΕΑ ανακοίνωσε ως εθνική αντιπροσώπευση στο ευρωπαϊκό βραβείο τη δική του λίστα με πέντε υποψηφιότητες. Ανάμεσα στις δύο λίστες, τα έργα ανάπλασης της παραλίας Θεσσαλονίκης και της εξοχικής κατοικίας στη Σέριφο συμπίπτουν. Με σειρά αξιολόγησης του ειδικού κριτή προτείνονται, λοιπόν, τα εξής έργα:

1. Μονοκατοικία h-3 στην Αττική. Σχεδιάστηκε από τον  πρωτοεμφανιζόμενο Παύλο Χατζηαγγελίδη (γραφείο 314 Architecture) έτσι ώστε να δίνει την αίσθηση της επαφής με το υγρό στοιχείο. Περιβάλλεται από νερό με την κατασκευή τριών συγκοινωνούντων λιμνών εμπρός και πλαγίως του ισογείου, ενώ δίνεται η αίσθηση της συνέχειας με μια πισίνα κολύμβησης. Οι τεχνολογίες εξοικονόμησης και διαχείρισης ενέργειας, αλλά και η χρήση οικολογικών υλικών στην κατασκευή της κατοικίας την καθιστούν φιλική προς το περιβάλλον.

2. Εξοχική κατοικία στη Νάξο. Οι αρχιτέκτονες Φοίβη Γιαννίση, Ζήσης Κοτιώνης, Ιωάννης Μπαλτογιάννης, Κατερίνα Κρίτου και Νικόλαος Πλατσάς αντιμετώπισαν ένα οικόπεδο με μεγάλη κλίση και δημιούργησαν ένα κτίσμα σε δύο επίπεδα. Το πρώτο φιλοξενεί τους κοινόχρηστους χώρους, το δεύτερο τα υπνοδωμάτια και τα λουτρά και στο ενδιάμεσο οργανώνεται ο υπαίθριος χώρος με την πισίνα, που αποτελεί και το κέντρο της καλοκαιρινής ζωής σε ένα νησί. Το κτίσμα διαμορφώνεται εντός ενός περιμετρικού τοίχου, ο οποίος περιορίζει την κατοίκηση στο εσωτερικό του και αφήνει το υπόλοιπο οικόπεδο ανέπαφο. Οι στέγες φυτεύονται και το κτίριο γίνεται μέρος του τοπίου.

3. Εξοχική κατοικία στη Λια της Σερίφου. Η αρχιτέκτονας  Ηλιάνα Κερεστετζή (Mold Archtitects) ξεκινά τον σχεδιασμό της με αφετηρία την κυκλαδίτικη ξερολιθιά (αποτέλεσμα της επίπονης προσπάθειας των κατοίκων να συγκρατήσουν το πολύτιμο για τις καλλιέργειες χώμα) σε μια πλαγιά με έντονη κλίση. Η ξερολιθιά μετατρέπεται σε συνθετικό εργαλείο που ορίζει τους κλειστούς χώρους της κατοικίας, διαμορφώνει τις αυλές της, προστατεύει από τους βοριάδες, καδράρει τη θέα. Η απόκρυψη της κατοικίας ενισχύεται με τη δημιουργία υπόσκαφων χώρων, στα δώματα των οποίων η φύτευση συμβάλλει στην οπτική συνέχεια του τοπίου.

4. Το νέο νηπιαγωγείο της Γερμανικής Σχολής Αθηνών. «Με τη συγκεκριμένη μελέτη θα ήθελα περισσότερο να προκρίνω “τον εργοδότη παρά τους αρχιτέκτονες”. Και εννοώ φυσικά τη διάθεση φορέων και ιδιωτικών οργανισμών – εύχομαι και στην Ελλάδα – να επιλέγουν την καλή αρχιτεκτονική όπως αυτή που “διατύπωσε” το αρχιτεκτονικό γραφείο Ποτηρόπουλος Δ+Λ Αρχιτέκτονες» επισημαίνει ο Βασίλης Μιστριώτης.

5. Ανάπλαση της νέας παραλίας Θεσσαλονίκης. Το έργο των Πρόδρομου Νικηφορίδη και Μπερνάρ Κουόμο πραγματοποιήθηκε σε δύο φάσεις. Tο πρώτο τμήμα ολοκληρώθηκε το 2008 και το δεύτερο το 2014. «Κρίνω ότι πρόκειται για μια μελέτη που τιμά την ελληνική αρχιτεκτονική κοινότητα και για τον λόγο αυτόν προκρίνω και τη β’ φάση της μελέτης» υπογραμμίζει ο ειδικός κριτής.

Εκτός των βασικών επιλογών, ο ΣΑΔΑΣ – ΠΕΑ αναφέρει επίσης τη διώροφη προσθήκη σε κατοικία του Παπάγου (των Νέλλης Μάρδα, Δώρας Μπαλντά), το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας στο Ηράκλειο Κρήτης (των Βασίλη Γκανιάτσα, Νίκης Γεωργίου, Κατερίνας Κουρούμαλη, Σπύρου Μούντριχα, Γιάννη Τσίλη) και την πολυκατοικία στην οδό Δεινοκράτους στο Κολωνάκι (των Γιώργου Αγγελή, Μάγδας Χαμπάλογλου).