[Ανάλυση] Η αύξηση της δημιουργικότητας κόντρα στον φόβο της στασιμότητας

Η οικονομική ανάπτυξη, όπως μάθαμε πρόσφατα από τα έργα οικονομολόγων όπως ο Ρόμπερτ Σόλοου, κινείται σε μεγάλο βαθμό από τη μάθηση και την καινοτομία, όχι μόνο από τις αποταμιεύσεις και τη συγκέντρωση κεφαλαίου. Στο τέλος η οικονομική πρόοδος εξαρτάται από τη δημιουργικότητα. Γι’ αυτόν τον λόγο ο φόβος στασιμότητας στις προηγμένες οικονομίες κάνει πολλούς να αναρωτιούνται πώς μπορεί να αυξηθεί η δημιουργικότητα.

Ορισμένοι υποστηρίζουν ότι εκείνο που χρειάζεται περισσότερο είναι τόνωση της οικονομίας με πολιτικές του Κέινς – για παράδειγμα αύξηση των δαπανών με αύξηση του ελλείμματος. Αλλωστε οι άνθρωποι είναι πιο δημιουργικοί όταν είναι δραστήριοι, όχι όταν είναι άνεργοι.

Αλλοι δεν βλέπουν σύνδεση μεταξύ τόνωσης της οικονομίας και οικονομικού δυναμισμού. Οπως είπε η Ανγκελα Μέρκελ, η Ευρώπη χρειάζεται «πολιτικό κουράγιο και δημιουργικότητα και όχι πολλά δισ. ευρώ».

Στην πραγματικότητα χρειαζόμαστε και τα δύο. Εάν θέλουμε να δώσουμε κίνητρα στον δυναμισμό χρειαζόμαστε μέτρα τύπου Κέινς και άλλες πολιτικές που προάγουν τη δημιουργικότητα – ειδικά πολιτικές που προάγουν τη δημιουργία ισχυρών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων και την κοινωνική καινοτομία. Οι άνθρωποι δεν μπορούν εύκολα σε ατομικό επίπεδο να κάνουν μεγάλα πράγματα. Πρέπει να λειτουργούν μαζί μέσα σε οργανώσεις που ανακατευθύνουν την ψυχολογία του πλήθους, διευκολύνουν τη δημιουργικότητα και κατευθύνονται από ανθρώπους που έχουν ακέραιο χαρακτήρα.

Τελικά χρειαζόμαστε οικονομικούς θεσμούς που να προάγουν τις συντονισμένες δημιουργικές δράσεις ενός μεγάλου αριθμού ανθρώπων από όλο τον κόσμο. Δεν πρέπει να είναι εταιρικοί θεσμοί με κεντρικούς ηγέτες, αλλά πρέπει να αντλούν τη δύναμή τους από τις ρευστές δράσεις του μοντέρνου πλήθους.