Η άρα του μαύρου πάνθηρα

Ενα συμπέρασμα, οπωσδήποτε βιαστικό, που εξάγεται από τον ενθουσιασμό του σχετικού κοινού, είναι ότι η Marvel έπρεπε να είχε πάρει την απόφαση καιρό τώρα. Οταν ο πρόεδρος των στούντιό της, Κέβιν Φέιτζ, ανακοίνωσε πρόσφατα ότι ο μαύρος υπερήρωας που ακούει στο όνομα Black Panther θα γίνει ταινία το 2017, οι εκατοντάδες φαν στο θέατρο El Capitan του Λος Αντζελες αφηνίασαν. Κι όμως, χαίρονταν για έναν ήρωα συνομήλικο σχεδόν του Spiderman ή του Iron Man, επίσης γέννημα της φαντασίας των σπουδαίων Σταν Λι και Τζακ Κίρμπι. Που έκανε το ντεμπούτο του το 1966, τρεις μήνες πριν ιδρυθεί το ομώνυμο αφροαμερικανικό κόμμα (ο πρόγονος του οποίου πάντως είχε ως έμβλημά του το σκοτεινό αιλουροειδές), σε ένα τεύχος των Fantastic Four. Απέκτησε το δικό του το 1973 και άσχημα, δεν τα πήγε. Ηταν ο πρώτος δημοφιλής μαύρος υπεράνθρωπος, πριν τον Falcon ή τον Black Lightning, όμως ένα εξέχον στέλεχος της μητρικής εταιρείας του θα δήλωνε πολύ αργότερα ότι η κινηματογραφική αναπαράσταση του σύμπαντός του είναι «δύσκολη».

Βιμπράνιο και βότανα. Οχι ότι ήταν «εύκολη». Ο κατά κόσμον T’Chala ήταν διάδοχος του θρόνου της Ουακάντα, ενός αφρικανικού βασιλείου, κατόχου ιδιαίτερα προηγμένης τεχνολογίας. Η μητέρα του πέθανε στη γέννα, ο πατέρας του δολοφονήθηκε από έναν βέλγο επιστήμονα που ήθελε να κλέψει το βιμπράνιο (το πολύτιμο σαν πετρέλαιο μέταλλο που η χώρα διέθετε εν αφθονία) και ο νεαρός, αφού σπούδασε στις καλύτερες σχολές Ευρώπης και Αμερικής (μέχρι και διδακτορικό στη φυσική έκανε), επέστρεψε στην πατρίδα για να εκδικηθεί και να διεκδικήσει το στέμμα από έναν μπάρμπα του. Υπεύθυνο για τις δυνάμεις του ήταν ένα βότανο που τον συνέδεε με το ντόπιο θεό – πάνθηρα και του χάριζε ταχύτητα, ρώμη και αντίληψη στο κόκκινο. Δεν ήταν φυσικά κάνας ανιμιστής: διέθετε αλεξίσφαιρη στολή, ένα γκάτζετ που θύμιζε ιδιοφυές κινητό, καλοτροχισμένα νύχια, μπότες που σκαρφάλωναν σε κτίρια και καμουφλάζ συγκρινόμενο με των ζώων της ζούγκλας. Ταξίδευε στην Αμερική για να τα βάλει με την Κου Κλουξ Κλαν ή για να συνδράμει τους Avengers, παντρευόταν τη Storm των X-Men και χώριζε σύντομα όπως κάθε διάσημο ζευγάρι, στον νου του όμως είχε πάντα εκείνο τον βέλγο επιστήμονα που στο μεταξύ είχε εξελιχθεί στον μεγαλύτερο εχθρό του. Πλέον τον έλεγαν Ulysses Klaw.

Το γιατί όλα αυτά φαίνονται πια υλοποιήσιμα στα στούντιο της Marvel δεν απαντιέται εύκολα. Φταίει ο πρώτος μαύρος πρόεδρος των ΗΠΑ ή η ρατσιστική βία που δεν φούντωσε μόνο στην πόλη Φέργκιουσον; Μακάρι, αν και θα πρέπει να επισημανθεί ότι παρόμοια εγχειρήματα (η ασιατικής καταγωγής, γυναίκα – αράχνη που ακούει στο όνομα Silk, η μουσουλμάνα Kamala Khan, μια αφροαμερικανική εκδοχή του Captain America, o War Machine που συμπαρατάσσεται με τον Iron Man ή ο Nick Fury των Avengers) δεν είναι λίγα. Οπως λίγοι δεν είναι κι όσοι πιστεύουν ότι από τον Κρίστοφερ Νόλαν κι έπειτα οι υπερηρωικές ταινίες ανέβασαν ελαφρώς το πολιτικό IQ τους. Με χολιγουντιανά δεδομένα η περίπτωση του Βlack Panther το απαιτεί: ο T’Chala είναι κοτζάμ κυβερνήτης κράτους, το οποίο δεν μπορεί να εγκαταλείπει στο έλεος των αντιπάλων του ή να το εκθέτει σε διπλωματικά επεισόδια με τους ηρωισμούς του. Σύμφωνοι, το να παρουσιαστεί επιτέλους ένα αφρικανικό κράτος διακριτό από τα όμορά του, το να σπάσει η παράδοση των λευκών, στρέιτ, αρτιμελών αντρών με τα κιτς κοστούμια είναι κάτι. Θα είναι κρίμα όμως αν ο Τσάντουικ Μπόσμαν που επιλέχθηκε για τον ρόλο κληθεί να υποδυθεί έναν μαύρο που αποδεικνύει ότι αξίζει όσο κι οι λευκοί και όχι ότι η έννοια του υπερήρωα ξεκίνησε στραβά από την αρχή. Εκτός κι αν το σημαντικό εδώ είναι κάτι που έδειξε μια πρόσφατη έρευνα του UCLA και φαίνεται να αντιβαίνει στα συμβατικά χολιγουντιανά μοτίβα: πλέον, σε κινηματογράφο και τηλεόραση, η πολιτισμική ποικιλία είναι πιο επικερδής.