Νάσος Ζαρκαλής: Ο «καπετάνιος» των ντιλ

Εχοντας συμπληρώσει μία πενταετία στο τιμόνι της Wind, κατάφερε από απλά τρίτο παίκτη στην αγορά της κινητής τηλεφωνίας να την κάνει ανερχόμενη και πολλά υποσχόμενη. Με μείωση κόστους, στρατηγικές συμφωνίες και με όπλο την επιμονή που τον διακρίνει, ξεπέρασε την τρικυμία και οδηγεί την εταιρεία σε νέες θάλασσες

«Η ικανότητα προσαρμογής στις νέες συνθήκες που έχουν δημιουργηθεί στην αγορά λόγω της κρίσης είναι το νέο κριτήριο επιτυχίας για τις επιχειρήσεις, όχι μόνο του τομέα των τηλεπικοινωνιών αλλά για όλους τους κλάδους, ακόμη και για την ίδια την οικονομία της χώρας».

Με τα λόγια αυτά από το βήμα του συνεδρίου του «Economist» ο χημικός μηχανικός Νάσος Ζαρκαλής, που πρόσφατα συμπλήρωσε μία πενταετία στη θέση του προέδρου και διευθύνοντος συμβούλου της Wind Ελλάς, ήταν από τους πρώτους που είχε περιγράψει ένα σημαντικό πρόβλημα των ελληνικών επιχειρήσεων: οι περισσότερες σε μεγάλο βαθμό αδυνατούν να αναγνωρίσουν τις δυνατότητες ανάπτυξης και τις προοπτικές που θα αποκτούσαν αν συνενώνονταν σε ευρύτερα σχήματα, μέσω συγχωνεύσεων και εξαγορών ή έστω μέσω συνεργειών και συμμαχιών σε εμπορικό επίπεδο.

Δουλεύοντας για περισσότερα από 20 χρόνια σε πολυεθνικές επιχειρήσεις στην Ελλάδα, ο κ. Ζαρκαλής ανέλαβε το τιμόνι της Wind τον Σεπτέμβριο του 2009, σε μια συγκυρία ιδιαίτερα αρνητική. Εκτός από τη γενικευμένη ύφεση της οικονομίας, έπρεπε να αντιμετωπίσει και τον κορεσμό ενός κλάδου που είχε μάθει να σέρνει τα σκυλιά με τα λουκάνικα, κατά την προσφιλή του έκφραση. Για περίπου 15 χρόνια η κινητή τηλεφωνία ήταν στην κεφαλή ενός ξέφρενου ράλι αύξησης εσόδων και πελατών και αποτελούσε έναν από τους πλέον υγιείς κλάδους της οικονομίας. Το 2007, στο απόγειό της, είχε συνολικό τζίρο 4,3 δισ. ευρώ, νούμερο που θα αργήσει να ξαναδεί ή και ενδεχομένως δεν θα ξαναδεί ποτέ ο κλάδος, μια και στα τέλη του 2013 είχε συρρικνωθεί στα 2 δισ. ευρώ, χάνοντας πάνω από το 50% της αξίας του.

Σε ένα περιβάλλον έντονης πτώσης, όπου η Wind ως ο μικρότερος παίκτης της αγοράς δεχόταν και την ισχυρότερη πίεση, ο 41χρονος τότε Νάσος Ζαρκαλής κλήθηκε να οδηγήσει την εταιρεία σε ήρεμα νερά. Πρώτα όμως έπρεπε να διασφαλιστεί η επιβίωση της Wind από την τρικυμία.

Εμπειρία. Στέλεχος με εμπειρία στις τηλεπικοινωνίες, καθώς από το 1999 δούλευε στη Vodafone Ελλάδας, ο νέος μάνατζερ αλλάζει τη δομή και τη φυσιογνωμία της Wind. Τον Δεκέμβριο του 2010 η εταιρεία αλλάζει χέρια και περνάει στον έλεγχο έξι διεθνών funds, τα οποία στο πρόσωπο του κ. Ζαρκαλή και των συνεργατών του βλέπουν μια διοίκηση την οποία μπορούν να εμπιστευθούν.

Οι νέοι μέτοχοι ανάβουν πράσινο φως για μεταρρυθμίσεις στην εταιρεία και επενδύουν στη Wind 800 εκατ. ευρώ, παρά το γεγονός ότι η Ελλάδα έχει μπει ήδη στο Μνημόνιο. Για τον ίδιο, είναι πλέον ξεκάθαρο ότι η κινητή τηλεφωνία έχει γυρίσει ήδη σελίδα. «Για 20 χρόνια η τηλεφωνία διακρινόταν από μονολιθικότητα και απομόνωση. Αυτό το μοντέλο έχει πεθάνει» δηλώνει στους στενούς συνεργάτες του.

Το νέο επιχειρηματικό μοντέλο που φέρνει στη Wind διαφοροποιείται σημαντικά σε σχέση με το προηγούμενο. Εκτός των άλλων, απλοποιεί τη δομή και τις διαδικασίες της εταιρείας και ζητά από τον κάθε επικεφαλής να ελέγχει το κόστος σε κάθε επιμέρους δραστηριότητα, ώστε οι πόροι που δαπανώνται να αξιοποιούνται στο έπακρο. Με τις αλλαγές αυτές, μειώνεται το κόστος λειτουργίας της Wind κατά 40% και η εταιρεία κατορθώνει να μείνει ζωντανή στο παιχνίδι του έντονου ανταγωνισμού που επικρατεί στην αγορά της κινητής αλλά και της σταθερής τηλεφωνίας, όπου οι τιμές των υπηρεσιών έχουν συμπιεστεί σχεδόν κατά 30%.

Ωστόσο, στις προτεραιότητες του κ. Ζαρκαλή βρίσκεται μια τελείως διαφορετική στρατηγική ανάπτυξης σε σχέση με το παρελθόν. Συγκεκριμένα, πιστεύει ότι οι ελληνικές επιχειρήσεις πρέπει να κάνουν συμμαχίες για να επιβιώσουν και θεωρεί ότι οι τεράστιες επενδύσεις που απαιτούνται ειδικά στις τηλεπικοινωνίες για νέα δίκτυα και υπηρεσίες, πρέπει να γίνονται μέσα από συνέργειες και οικονομίες κλίμακας. Στο πλαίσιο αυτό αναζητά ευκαιρίες και συμμαχίες. Μέσα σε δύο χρόνια ανακοινώνει ο ίδιος τρεις μεγάλες συμφωνίες για την ελληνική αγορά:

– Η Wind συμμαχεί στη λιανική με τον όμιλο εταιρειών του Πάνου Γερμανού, ώστε για 15 χρόνια τα προϊόντα της να πωλούνται κατ’ αποκλειστικότητα από τα Public.
– Συμφωνεί με τη Vodafone Ελλάδας να προχωρήσουν σε κοινή χρήση δικτύου και υποδομών, εισάγοντας και στην Ελλάδα το ήδη δημοφιλές σε πολλές χώρες της Ευρώπης μοντέλο του network sharing.
– Βάζει στο στόχαστρο την αγορά της σταθερής τηλεφωνίας και η Wind αποκτά το 33% της Forthnet.

Με τις κινήσεις αυτές, έως τον Ιούλιο του 2013 πέτυχε να αλλάξει τους κανόνες του παιχνιδιού και να ξανακάνει τη Wind υπολογίσιμο παίκτη. Οι έρευνες του τμήματος marketing της εταιρείας δείχνουν ότι οι καταναλωτές αντιλαμβάνονται την αλλαγή. Η εικόνα της Wind αλλάζει και ο «τρίτος παίκτης» χαρακτηρίζεται πλέον ως «ανερχόμενη» εταιρεία.

Με επιμονή. Στο ερώτημα ποιο θεωρεί το σημαντικότερο προτέρημα σε έναν άνθρωπο και τι είναι αυτό που πρέπει να έχει κανείς για να πετύχει τους στόχους του, απαντά μονολεκτικά: επιμονή. Ο ίδιος ως fun του ροκ και των Rolling Stones, δεν το βάζει κάτω. Οταν η Vodafone Ελλάδας ανακοίνωσε ξαφνικά ότι εξαγόρασε το 6,5% της Forhtnet, μπαίνοντας στον χορό των μνηστήρων για την εταιρεία, στην οποία η Wind κατείχε ήδη την καταστατική μειοψηφία, η αγορά προεξοφλούσε ότι θα ξεσπάσει νέα μάχη γιγάντων. Κανείς δεν περίμενε αυτό που τελικά συνέβη: Wind και Vodafone συμμάχησαν ξανά και κατέθεσαν κοινή προσφορά για την εξαγορά της Forthnet. Απέναντί τους έχουν τον ΟΤΕ που προσπαθεί να εξαγοράσει το πιο σημαντικό asset της Forthnet, τη Νova, θέλοντας να κυριαρχήσει στην αγορά της Pay TV. Το νεότερο επεισόδιο σε αυτό το σίριαλ ακόμη δεν έχει παιχτεί, καθώς οι άραβες μέτοχοι της Forthnet τηρούν σιγήν ιχθύος, ενώ η αγορά περιμένει με ενδιαφέρον τις εξελίξεις.

Τι θα συμβεί σε περίπτωση που το deal αυτό, τελικώς, δεν ευοδωθεί; «Δεν έχουμε μόνο μια στρατηγική για τη σταθερή τηλεφωνία και το Pay TV», λέει ο κ. Ζαρκαλής στους εργαζομένους της Wind που τον ρωτούν για το μέλλον. Με δεδομένη την προσήλωσή του στις συνέργειες και τις συμμαχίες, όλοι θεωρούν ότι ήδη έχει εναλλακτικό σχέδιο.