Συνταγματική αναθεώρηση έτσι, χωρίς πρόγραμμα

Μήπως τελικά, και αυτή τη φορά, δεν θα γίνει τίποτα; Η κλεψύδρα αδειάζει. Η κυβέρνηση είναι πολυδιασπασμένη σε πολλά μέτωπα, ενώ μέχρι την εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας – που αν δεν επιτευχθεί, θα προκαλέσει πρόωρες κάλπες – μένουν όλες κι όλες περίπου 14 εβδομάδες.

Μήπως και αυτή τη φορά η αναθεώρηση του Συντάγματος θα αποδειχθεί μια πολιτική χίμαιρα; Η αλήθεια είναι ότι από το 1974 και μετά η μόνη αναθεώρηση που έχει επιφέρει σημαντικές αλλαγές στη μορφή του πολιτεύματος είναι αυτή του 1985-1986. Τότε, ο Ανδρέας Παπανδρέου αξιοποίησε την πολιτική δυναμική που του είχε δώσει η πρόσφατη κάλπη – και μέσω της διαδικασίας εκλογής του Χρήστου Σαρτζετάκη – για να προωθήσει μια σημαντική μεταβολή: την αφαίρεση από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας των λεγόμενων «υπερεξουσιών» του. Δηλαδή τη δυνατότητά του να διαλύει τη Βουλή λόγω προφανούς δυσαρμονίας με το εκλογικό σώμα.

ΣΤΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ. Η συνταγματική αναθεώρηση έχει πέσει στο τραπέζι των δύο κυβερνητικών εταίρων από τον Οκτώβριο του 2013, αφού υπάρχει στην προγραμματική συμφωνία τους. Τον περασμένο Μάιο ο Αντώνης Σαμαράς επανέφερε το θέμα και παρουσίασε τις προτάσεις της ΝΔ για τη συνταγματική αναθεώρηση. Υποστήριξε ότι «το σημερινό Σύνταγμα έχει κλείσει τον κύκλο του» και παρουσίασε δέσμη μέτρων, όπως η άμεση εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας από τον λαό, το ασυμβίβαστο βουλευτή και υπουργού αλλά και η αναθεώρηση της διάταξης που προσδιορίζει την ποινική ευθύνη των υπουργών. Από τότε έχουν περάσει έξι μήνες και δεν έχει γίνει τίποτα. Ακόμα κι αν όλοι περίμεναν ότι μετά το τέλος των θερινών τμημάτων της Βουλής θα ξεκινούσαν οι διαδικασίες.

Η ΔΗΜΑΡ. Ενδεικτική του κλίματος είναι η επίκαιρη επερώτηση που κατέθεσε την περασμένη Πέμπτη η ΔΗΜΑΡ, με πρώτο υπογράφοντα τον πρόεδρο του κόμματος Φώτη Κουβέλη. Σε αυτήν καλείται ο υπουργός Δικαιοσύνης να απαντήσει γιατί δεν έχει δρομολογήσει, ήδη, τη συνταγματική αναθεώρηση, παρά το γεγονός ότι έχει παρέλθει ένα και πλέον έτος από τη λήξη της απαγορευτικής πενταετίας, και γιατί δεν έχει κινήσει τις διαδικασίες για να επιτευχθεί συναίνεση. Από την Αγίου Κωνσταντίνου επισημαίνουν μάλιστα ότι είναι έτοιμοι να συζητήσουν από μηδενικής βάσης προκειμένου το Σύνταγμα να προσαρμοστεί στις κοινωνικοοικονομικές συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί. Κι αυτό παρόλο που στο πρόσφατο παρελθόν είχαν καταθέσει δική τους πρόταση νόμου για το θέμα.

Δεν βγαίνει το χρονοδιάγραμμα. Την ίδια ώρα ωστόσο, όπως εκτιμούν έμπειροι νομικοί και συνταγματολόγοι – ακόμα και από τον χώρο της ΝΔ -, η πρόταση των τουλάχιστον 50 βουλευτών που απαιτούν ο Κανονισμός της Βουλής και το Σύνταγμα για να ξεκινήσει η αναθεωρητική διαδικασία δεν είναι έτοιμη. Μολονότι, λένε, ο κορμός των αλλαγών που θα προωθήσει η ΝΔ υπάρχει ήδη από την άνοιξη, στην «πρόταση των 50» θα πρέπει οι αναθεωρητέες διατάξεις να προσδιορίζονται με αιτιολόγηση. Για αυτό εκτιμάται ότι απαιτούνται το λιγότερο 15 ημέρες.

Σύμφωνα με την ίδια γραμμή πληροφόρησης, μάλιστα, όλη η διαδικασία (από τη σύσταση της αρμόδιας κοινοβουλευτικής Επιτροπής μέχρι την απόφαση της Ολομέλειας για τα άρθρα του Συντάγματος που θα τροποποιηθούν) θα χρειαστεί «με στρίμωγμα» ένα εξάμηνο. «Και πάλι λίγο είναι» επισημαίνει με νόημα το ίδιο πρόσωπο.

Με άλλα λόγια, μόνο αν η κυβέρνηση καταφέρει να διανύσει ολόκληρη τη θητεία της (άνοιξη του 2016), θα έχει τη δυνατότητα να προχωρήσει το θέμα της συνταγματικής αναθεώρησης.

Από τον Οκτώβριο του 2013
Η συνταγματική αναθεώρηση έχει πέσει στο τραπέζι των δύο κυβερνητικών εταίρων από τον Οκτώβριο του 2013, αφού υπάρχει στην προγραμματική συμφωνία τους. Τον περασμένο Μάιο ο Αντώνης Σαμαράς επανέφερε το θέμα και παρουσίασε τις προτάσεις της ΝΔ για τη συνταγματική αναθεώρηση. Από τότε έχουν περάσει έξι μήνες και δεν έχει γίνει τίποτα.