Στις πρόσφατες διοργανώσεις μόδας στην Αθήνα – «Ozon, The Fashion Room Service XXL Edition» και «16η Athens Xclusive Designers Week by Coca-Cola Light» – που φιλοξενήθηκαν σε τρία κεντρικά ξενοδοχεία και στο Μέγαρο της Εθνικής Ασφαλιστικής, οι νέοι πρωταγωνιστές έδειξαν τα δείγματα της δουλειάς τους. Ηταν ρούχα ανδρικά και γυναικεία, συλλογές τισέρτ καλλιτεχνικής προσέγγισης, τσάντες και παπούτσια ελληνικής κατασκευής, χειροποίητα αξεσουάρ σε ρόλο κοσμήματος, χρηστικά αντικείμενα λειτουργικού σχεδιασμού και γραφιστικής επεξεργασίας. Από τη σοδειά των διαφορετικών αυτών προτάσεων το βλέμμα του θεατή πάνω στα αντικείμενα διασταυρώθηκε με την αναζήτηση αυθεντικότητας που απασχολεί τους δημιουργούς τους. Ολα τους είχαν βγάλει από την επιφάνειά τους τη σκόνη του φολκλόρ και τη μίμηση της δυτικοευρωπαϊκής φόρμας των μεγάλων σχεδιαστών του παρελθόντος.
Οι νέοι δημιουργοί λοιπόν αντέστρεψαν σε πλεονέκτημα το μειονέκτημα της νέας πραγματικότητας που διαμορφώθηκε στην Ελλάδα της κρίσης. Και τα τελευταία δύο χρόνια, είτε επέστρεψαν στη χώρα μετά το τέλος των μαθημάτων μόδας σε κάποια περίφημη ευρωπαϊκή σχολή είτε αξιοποίησαν τις γνώσεις τους από τις ελληνικές σχολές αρχιτεκτονικής για να δουλέψουν πάνω στην έννοια του ντιζάιν με όρους ρούχου και αξεσουάρ.
«Θελήσαμε να διοχετεύσουμε μνήμες και συναισθήματα στα αντικείμενά μας και να τους αλλάξουμε τον παραδοσιακό τους χαρακτήρα» εξηγεί ο Λουκάς Αγγέλου των StudioLav φέρνοντας ως παράδειγμα την ξύλινη σφραγίδα ζύμης ψωμιού που χρησιμοποιείται στα πρόσφορα. Το τύπωμα της δικής του σφραγίδας που συνδημιούργησε με τη Βάσω Ασφή έχει το σχέδιο τουίντ υφάσματος πιε ντε πουλ και ψαροκόκαλου. Την εποχή των μεγάλων προσδοκιών και της μεταολυμπιακής έπαρσης που έφερε το 2004 στην επικράτεια, η ελληνική μόδα έκανε κάποιες δοκιμαστικές πτήσεις για να ανεβεί στη διεθνή εκτίμηση και να συμμετάσχει στην παγκόσμια αγορά των τάσεων. Ωστόσο για τους περισσότερους σχεδιαστές που συμμετείχαν στις τότε Εβδομάδες Μόδας της Αθήνας η διεθνής πτήση στους αιθέρες των υψηλών πωλήσεων ματαιώθηκε.
Οταν άνοιξε το κεφάλαιο της κρίσης για την Ελλάδα, οι πόρτες των σόουρουμ του εξωτερικού έκλεισαν για τους έλληνες σχεδιαστές, οι οποίοι είχαν ξεκινήσει να εξάγουν και να πουλάνε τις συλλογές τους. Η οικονομική δυσχέρεια δεν έκανε εξαίρεση για τους περισσότερους δημιουργούς. Οι τράπεζες περιόρισαν τις πιστώσεις και οι πόροι των σχεδιαστών για προμήθειες υλικών σταμάτησαν. Ετσι οι ημερομηνίες παράδοσης των συλλογών τους καθυστερούσαν. Ή, πιο απλά, οι συλλογές δεν πραγματοποιούνταν. Και οι σχεδιαστές περιόρισαν το πελατολόγιό τους μόνο σε μέλλουσες νύφες και τα λοιπά μέλη γένους θηλυκού των οικογενειών που μπορούσαν να συμμετέχουν στα έξοδα ενός εθιμοτυπικού γάμου ράβοντας τα νυφιάτικά τους ρούχα.
Ωστόσο, εκείνο το διάστημα γινόταν μια νέα αρχή. Ηταν τότε που ακούγαμε τους δανειστές μας να συμβουλεύουν ότι πρέπει να μάθουμε να παράγουμε δικά μας, νέα προϊόντα για να γίνουμε ανταγωνιστικοί. Φαίνεται πως τα ανοιχτά αφτιά ήταν των νέων ανθρώπων, οι οποίοι είχαν στο μεταξύ εφοδιαστεί με καλές σπουδές στο ντιζάιν, στην τέχνη, στην αρχιτεκτονική και στο σχέδιο μόδας. Αλλά και πίστευαν με μια ρομαντική αυταπάρνηση στη θεωρία της αυτοπραγμάτωσης και της εκπλήρωσης των επιθυμιών τους. Παρότι η δουλειά τους περνά ακόμη από στάδια πειραματισμών, η προσπάθειά τους μας πείθει να γίνουμε ακόλουθοι αυτού του νέου φαινομένου της μετα-ελληνικότητας της μόδας. Ο απτός ενθουσιασμός τους κυκλοφορεί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και στις ιστοσελίδες τους.
Χωρίς φόβο, μόνο πάθος
Οι φίρμες Dido, A Future Perfect, StudioLav, Classified 2, ReDo, Σoμφ είναι ελληνικές. Οι δημιουργοί τους επεξεργάζονται γραφιστικά το όνομα της μάρκας, του λογότυπου και της ετικέτας τους. Δουλεύουν μόνοι τους, σε ένα δωμάτιο στο πατρικό τους σπίτι, ή νοικιάζουν επαγγελματικό χώρο συνεταιρικά με δημιουργικές ομάδες άλλων ειδικοτήτων για να έχουν μειωμένα λειτουργικά έξοδα. Επίσης, για να έχουν χρήματα για τις πρώτες ύλες τους, επινοούν τρόπους προβολής χωρίς μεγάλη οικονομική επιβάρυνση. Καλά που υπάρχουν το facebook, το etsy.com και άλλες ελεύθερες ιντερνετικές κοινότητες παγκόσμιας προβολής της νέας δημιουργικότητας. Κάποιοι πιο ικανοί στον σχεδιασμό ιστοσελίδων ή με τη βοήθεια φίλων συνεργατών ετοιμάζουν το δικό τους περιβάλλον στο e-shop της ιστοσελίδας τους ή του μπλογκ τους. Και χωρίς φόβο, μόνο με πάθος, δείχνουν τη δουλειά τους ιντερνετικά, υπογραμμίζοντας τις εμπνεύσεις που έδωσαν σχήμα στις ιδέες τους. «Η επίδειξη μιας συλλογής στην πασαρέλα είναι οικονομικά απαγορευτική για έναν πρωτοεμφανιζόμενο. Είναι επίσης κάπως ξεπερασμένης αντίληψης, αφού ο μεμονωμένος πελάτης ή ο αγοραστής – ιδιοκτήτης ενός καταστήματος που ενδιαφέρεται για χονδρική πώληση μπορεί πρώτα να ενημερωθεί για το ύφος του σχεδιαστή και μέσα από το Ιντερνετ. Και στη συνέχεια, αν τον ενδιαφέρει η δουλειά του, μπορεί να τον συναντήσει με επαγγελματικό ραντεβού» προσθέτει η Σάντυ Καραγιάννη – η οποία επένδυσε την εμπειρία της ως στυλίστρια μόδας στα γυναικεία περιοδικά «Vogue Hellas», «Officiel», «Harper’s Bazaar», στη δημιουργία της δικής της συλλογής τισέρτ, πάνω στα οποία τυπώνει κολάζ από δικές της φωτογραφίες ή σχέδια από καλλιτέχνες που συνεργάζονται για ειδικές συλλογές περιορισμένων κομματιών.