Τα σκάνδαλα, η οργή και η άνοδος των ισπανών «Αγανακτισμένων»

Πολιτικό σεισμό προκαλούν στην Ισπανία τα αποτελέσματα δημοσκόπησης που φέρνουν πρώτο το κόμμα Podemos (Μπορούμε), μπροστά ακόμα και από το κυβερνών Λαϊκό Κόμμα που κατατάσσεται τρίτο. Το Podemos που ουσιαστικά είναι η μετεξέλιξη του κινήματος των «Αγανακτισμένων» βλέπει τα ποσοστά του να διπλασιάζονται μέσα σε ένα μήνα, δηλαδή από το 14% σε δημοσκόπηση του Οκτωβρίου στο 28% σήμερα στη δημοσκόπηση της εταιρείας Metroscopia.

Το Podemos ιδρύθηκε φέτος τον Ιανουάριο και στις ευρωεκλογές του Μαΐου είχε πάρει ποσοστό-έκπληξη 8% δείχνοντας ότι αποτελεί απειλή για τα συστημικά κόμματα, κυρίως δηλαδή το Λαϊκό Κόμμα και το Σοσιαλιστικό που κυβερνούν εναλλάξ την Ισπανία τα τελευταία 32 χρόνια.

Οι παρατηρητές. Πολιτικοί παρατηρητές μάλιστα σημειώνουν ότι η δημοσκόπηση έγινε προτού ξεσπάσει το τρίτο κύμα κατηγοριών διαφθοράς για το κυβερνών κόμμα την περασμένη εβδομάδα, αλλιώς τα ποσοστά του θα ήταν ακόμα πιο χαμηλά. Το Podemos ξεπετάχτηκε από το κίνημα των «Αγανακτισμένων» που είχαν κατασκηνώσει στην Πουέρτα ντελ Σολ το 2011. Επικεφαλής του είναι ο Πάμπλο Ιγκλέσιας, καθηγητής Πολιτικών Επιστημών, ο οποίος έγινε γνωστός παίρνοντας μέρος σε τηλεοπτικές συζητήσεις. Ο συνεργάτης του Χουάν Κάρλος Μονεδέρο ήταν παλαιότερα σύμβουλος του Ούγκο Τσάβες στη Βενεζουέλα. Το νέο κόμμα ζητά την προώθηση προγράμματος δημοσίων επενδύσεων για τη δημιουργία θέσεων εργασίας, περιορισμό της εργάσιμης εβδομάδας στις 35 ώρες και μείωση του ορίου συνταξιοδότησης στα 60 χρόνια. Επίσης υποστηρίζει ότι πρέπει να απαγορευτεί σε κερδοφόρες επιχειρήσεις να απολύουν εργαζομένους και να καθοριστεί ανώτατος μισθός. Το πρόγραμμά του ζητά επανεξέταση του δημόσιου χρέους της Ισπανίας προκειμένου να διαπιστωθεί αν κάποιο κομμάτι του είναι «παράνομο» και να δοθεί στις κυβερνήσεις των χωρών της ευρωζώνης έλεγχος πάνω στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

Ανατροπή. «Δεν υπάρχει βεβαιότητα ότι η Ισπανία οδεύει προς πλήρη εκλογική ανατροπή» σχολίασε τα αποτελέσματα στο κεντρικό άρθρο της η εφημερίδα «Ελ Παΐς», «αλλά είναι βέβαιο ότι αυτή τη στιγμή η κοινή γνώμη ζει υπό την επήρεια ενός πολιτικού τσουνάμι. Η δύναμη του Λαϊκού Κόμματος μειώνεται σημαντικά, οι Σοσιαλιστές αντιμετωπίζουν δυσκολίες και η κοινωνική οργή που έχει συσσωρευτεί τα τελευταία χρόνια, φαίνεται ότι αποτελεί για το Podemos την καλύτερη ευκαιρία για να τιμωρήσει, όπως θέλουν οι πολίτες, τα παραδοσιακά κόμματα που οδήγησαν τη χώρα στην οικονομική κρίση. Η “φωτογραφία της στιγμής” που είναι η δημοσκόπηση αντανακλά τη μνημειώδη οργή των πολιτών και προκαλεί αβεβαιότητα για τις εκλογές του Δεκεμβρίου 2015, που ακόμα μοιάζουν μακρινές».

Εννέα στους δέκα. Οπως δείχνει η ανάλυση της δημοσκόπησης που διενεργήθηκε σε 1.000 άτομα, οι εννέα στους δέκα Ισπανούς πιστεύουν ότι η κατάσταση είναι κακή ή πολύ κακή και αυτό αποτελεί σημείο-κλειδί για να κατανοήσει κάποιος ότι ο θυμός λειτουργεί ως πολιτικός καταλύτης. «Παρά το γεγονός» σχολιάζει η «Ελ Παΐς», η οποία επικρίνει το Podemos ότι λειτουργεί λαϊκιστικά και καταγγέλλει χωρίς να προτείνει εφικτές λύσεις, «ότι αυτή είναι μια μαύρη περίοδος για το κυβερνών κόμμα, είναι προφανές ότι έχει υποστεί τεράστια φθορά η εμπιστοσύνη που του έδειξαν οι ψηφοφόροι το 2011. Το Σοσιαλιστικό Κόμμα βρίσκεται σε καλύτερη κατάσταση και οι Ισπανοί αξιολογούν τον νέο ηγέτη του Πέδρο Σάντσεθ». Και το κύριο άρθρο καταλήγει: «Η διαδρομή του Podemos είναι μικρή ακόμα για να θεωρηθεί αξιόπιστη εναλλακτική λύση. Πρέπει να δούμε αν όσοι δηλώνουν ότι το στηρίζουν σήμερα όσο πλησιάζουμε στις εκλογές θα αντισταθούν στις πιο σαφείς προτάσεις άλλων κομμάτων όπως η Ενωμένη Αριστερά».

Δημόσια συγγνώμη
Την περασμένη εβδομάδα ο ισπανός πρωθυπουργός Μαριάνο Ραχόι ζήτησε δημόσια συγγνώμη, αφότου εμφανίσθηκαν αποδείξεις που δείχνουν ότι αξιωματούχοι του Λαϊκού Κόμματος έπαιρναν μεγάλες μίζες για να μοιράζουν δημόσια συμβόλαια ύψους 250 εκατομμυρίων ευρώ, την ίδια ώρα που εκείνος προωθούσε τις μεγαλύτερες περικοπές στον προϋπολογισμό στη δημοκρατική ιστορία της Ισπανίας.