Από τις πενιές εν πλω στο Ωδείο Αθηνών

Πόσο απέχει η αίθουσα ενός μεγάλου κρουαζιερόπλοιου από την ιστορική αίθουσα Κωνσταντίνος Κυδωνιάτης του Ωδείου Αθηνών; Ενα ταξίμι δρόμο και ο σολίστας του μπουζουκιού και συνθέτης Θανάσης Πολυκανδριώτης είναι ο «ηθικός αυτουργός». Εξάλλου, εκείνος είναι που πρόσφατα ολοκλήρωσε ένα πρωτότυπο κονσέρτο με ταξίμια και λαϊκά τραγούδια – μαζί του πέντε μουσικοί και τέσσερις χορευτές – σε κρουαζιερόπλοιο.

Κι αν πάει ο νους σας στο φολκλόρ, λάβετε υπόψη σας πως οι έξι θεματικές συναυλίες εν πλω που διοργάνωσε η Louis Cruise για όλο το καλοκαίρι είχαν στόχο την «προώθηση της ελληνικής μουσικής». Τα «Μινόρε του τεκέ» με τζουρά, «Οδός Ονείρων», «Στρώσε το στρώμα σου», «Μάτια βουρκωμένα», «Τα πήρες όλα κι έφυγες», το περίφημο ορχηστικό «Χαρταετοί» του Μίκη ήταν μερικά μόνο θέματα από τις πρωτότυπες βραδιές. Μάλιστα, υπήρξε και κρουαζιέρα όπου το μουσικό πρόγραμμα συμπληρώθηκε με σεμινάριο για τη λαϊκή μουσική παράδοση (με μετάφραση) με τον ερευνητή και διδάκτορα Μουσικολογίας του Πάντειου Πανεπιστημίου Δημήτρη Σταθακόπουλο.  

«Μου έκανε εντύπωση πως γέμιζε πάντα το θέατρο. Αν είχαμε 1.500 τουρίστες ανά κρουαζιέρα, φτάσανε και τους 1.200 εκείνοι που έδειξαν ενδιαφέρον για τις θεματικές συναυλίες. Δεν θεωρώ πως ήταν φολκλόρ όλο αυτό. Ενορχήστρωσα τον ήχο πολύ σύγχρονα και με τη μείξη των κομματιών έβγαινε πως πατάμε στα πόδια μας και βρισκόμαστε στο 2014» μου λέει ο Θανάσης Πολυκανδριώτης, ο οποίος φέτος κλείνει 50 χρόνια στον κάματό του για το μπουζούκι – και 12 από την ίδρυση του μουσικού συνόλου μπουζουκιών Οι Επόμενοι -, αν και θα ήταν αδικία να πούμε πως οι κρουαζιέρες ήταν αυτή την περίοδο η μόνη του δράση. Είναι εξάλλου λίγες ημέρες που το μπουζούκι μπήκε πια για πρώτη φορά στην ιστορία του στο Ωδείο Αθηνών. Σε έναν χώρο άλλοτε «εχθρικό» για όσους ξέρουν πράγματα και πρόσωπα. Δεν είναι λίγοι αυτοί που λένε πως ο αείμνηστος πρόεδρος και διευθυντής του Ωδείου Αρης Γαρουφαλής δεν θα ενθουσιαζόταν αν μάθαινε για την «εισβολή» του λαϊκού οργάνου στον χώρο αυτόν.

«Είναι πια εδώ ως διδασκόμενο μουσικό όργανο, δηλαδή με έδρα δική του. Μια σχολή μέσα στη σχολή με την υποστήριξη του προέδρου του Ωδείου Νίκου Τσούχλου. Εδώ πια διδάσκουμε μουσική δεξιότητα, λαϊκή αρμονία, στοιχεία εθνομουσικολογίας, κατασκευή οργάνων και βέβαια θα γίνουν πολλά σεμινάρια για την παράδοση, όπως “Εισαγωγή στη μουσική λαϊκή παράδοση”, και μουσικά σύνολα. Ποτέ δεν ξεχώρισα το μπουζούκι από τα άλλα συμφωνικά όργανα», συμπληρώνει ο Πολυκανδριώτης, που όπως καταλάβατε είναι ο πρώτος δάσκαλος στον – άλλοτε κλειστό για το μπουζούκι – ιστορικό μουσικό φορέα, και καταλήγει: «Πριν από 150 χρόνια κανείς δεν σκέφτηκε πως το όργανο είναι ελληνικό; Το μπουζούκι το είχε ανάγκη αυτό».

Αν κάτι λείπει σήμερα από το μπουζούκι, αυτό είναι η ιδεολογία. Οι λόγοι που το κάνουν κυρίαρχο και σημαντικό για τη μουσική. Οι λειτουργίες που επιτελεί μακριά από στρεβλώσεις και την κυρίαρχη εικόνα του ποπ χώρου. Ο Θανάσης Πολυκανδριώτης ακάματα και μέσα σε μια σπουδαία χορεία μπουζουξήδων ηγείται, καιρό τώρα, και της προσπάθειας για τη συγκρότηση φακέλου που θα επιχειρήσει να κατοχυρώσει επίσημα ως ελληνικό όργανο το μπουζούκι στην UNESCO.

Και όχι μόνο αυτά, όπως μας αποκαλύπτει: «Εχω στα σκαριά τρία βιβλία. Ενα με ασκήσεις μελωδικές και δεξιοτεχνικές και ένα για τις ασθένειες του μπουζουκιού. Για να μην παρεξηγηθώ, το δεύτερο αφορά τους κινδύνους για έναν μουσικό από την υπέρχρηση του οργάνου, όπου θα γράφουν και γνωστοί ορθοπεδικοί. Θέλω τα νέα παιδιά να μην πάθουν αυτό που εγώ κάποια στιγμή έπαθα και παραλίγο να χάσω την ικανότητά μου. Οι τενοντίτιδες και οι εργασιακές κράμπες είναι τα λιγότερα που θα περιγράφονται στο βιβλίο. Επίσης, ένα ακόμη βιβλίο με 16 τραγούδια του Χιώτη γραμμένα για μπουζούκι – παρτιτούρα».