Ημερολόγιο χωρίς λέξεις

«Ο,τι βλέπεις είναι πραγματικό. Το έχω δει με τα μάτια μου, το έχω ζήσει. Δεν με ενδιέφερε να ζωγραφίζω φαντασίες. Ηταν σαν να κρατώ ένα ημερολόγιο που, αντί να το γράφω με λέξεις, το ζωγράφιζα», μας λέει η Νέλλη Ανδρικοπούλου ενώ κρατά ένα από τα έργα της. «Είναι μια σκηνή από ένα βράδυ, στα χρόνια της Κατοχής, που κατάφερα να το σκάσω από το σπίτι και πήγα σε ένα κουτούκι παρέα με τον Καστοριάδη. Βλέπετε το ερωτευμένο ζευγαράκι, έναν χοντρούλη που όλο τρώει και δεν χορταίνει, έναν αγέλαστο δυσαρεστημένο, ένα άλλο ζευγάρι προβληματισμένο», συνεχίζει και δεν κρύβει τη χαρά της που τα έργα της, όλα εκείνα που για χρόνια έβαζε στο χαρτί κι εν συνεχεία στοίβαζε σε ένα ράφι της βιβλιοθήκης της, τώρα για δεύτερη φορά μέσα στην ίδια χρονιά (την άνοιξη στο Μορφωτικό Ιδρυμα της Εθνικής Τράπέζης και τώρα στην Αίθουσα Τέχνης Αθηνών) εκτίθενται ύστερα από 65 χρόνια.

«Είναι νεκρανάσταση για μένα. Πέρασα στο ντούκου ως ζωγράφος. Εβγαζα τα προς το ζην ως ξεναγός. Στη συνείδησή μου είμαι ξεναγός. Δεν μπορώ να σου πω ότι υπήρξα καλλιτέχνις, διότι η ζωή τα έφερε έτσι ώστε ό,τι ήταν για μένα βασικό έγινε πάρεργο. Και ξαφνικά, γίνεται μια αλλαγή κι εμφανίζομαι όπως θα ήθελα να είμαι», προσθέτει η 93χρονη σήμερα δημιουργός, η οποία είχε διαφύγει από την Ελλάδα με το θρυλικό πλοίο «Ματαρόα» το 1945 μαζί με την αφρόκρεμα της ελληνικής διανόησης.

Η ζωγραφική μπορεί να ήταν το πάθος της, όμως την τελευταία δεκαετία την έχει εγκαταλείψει για έναν άλλον έρωτα: τη συγγραφή. Αυτές τις ημέρες μάλιστα περιμένει με αγωνία να κυκλοφορήσει το νέο βιβλίο με κείμενά της – δύο εκ των οποίων ανέκδοτα – από τις εκδόσεις Αγρα με εξώφυλλο διά χειρός του ζωγράφου Αλέκου Λεβίδη.

Ο έρωτας με τον γραπτό λόγο (είχε ήδη κάνει μεταφράσεις) δεν αναπτύχθηκε με το αγαπημένο της μολύβι αλλά με το πληκτρολόγιο. «Είχα πατήσει τα 80 όταν άρχισε να με μαθαίνει ο εγγονός μου να χειρίζομαι τον υπολογιστή. Επρεπε να μάθω διότι δεν έβγαζα πλέον τα γράμματά μου. Τώρα μπαίνω στο Διαδίκτυο, κατεβάζω μουσική…». Και παραδέχεται ότι ένα άλλο πάθος της ζωής της ήταν η αιτία για να αρχίσει να γράφει: ο πρώην σύζυγός της και πατέρας του μοναχογιού της Πάνου, Νίκος Εγγονόπουλος.

Για τον Εγγονόπουλο. «Βγαίνανε βιβλία για τον Εγγονόπουλο κι εγώ δεν έδινα σημασία. Ετρεχα για να κερδίσω τα προς το ζην. Κάποια στιγμή, όμως, ανακάλυψα ότι στα βιογραφικά του δεν αναφερόταν ούτε ο πρώτος του γάμος ούτε η ύπαρξη του γιου του. Εκεί κατάλαβα ότι με την αδιαφορία μου μάς είχαν θάψει ζωντανούς. Κι αντέδρασα. Σταμάτησα τη ζωγραφική κι ό,τι ικμάδα είχα μέσα μου την έριξα στο γράψιμο, και έτσι βγήκε και το βιβλίο «Επί τα ίχνη του Νίκου Εγγονόπουλου». Ξέρετε, όταν τον παντρεύτηκα τον αγαπούσα πάρα πολύ. Εκείνος όμως ήταν ανίκανος να εισπράξει την αγάπη. Του έδινες το χέρι κι εκείνος ζητούσε το δαχτυλάκι. Νόμιζε ότι ο νους μιας γυναίκας είναι πώς θα κοιμηθεί με τον διπλανό. Εμένα κι όλους τους άνδρες να μου χάριζαν, ήθελα τον Εγγονόπουλο. Εκείνος όμως δεν μπορούσε να καταλάβει τι του προσέφερα. Μεταξύ μας υπήρχε μια διαρκής ασυνεννοησία» καταλήγει.

INFO
H έκθεση ζωγραφικής της Νέλλης Ανδρικοπούλου έως την 1η Νοεμβρίου στην Αίθουσα Τέχνης Αθηνών, Γλύκωνος 4