Κυβισμός στην πασαρέλα

Ο Οκτώβριος και ο Νοέμβριος είναι μήνες εκθέσεων. Από τη «Frieze» του Λονδίνου, τη «Fiac» και τον Μήνα Φωτογραφίας του Παρισιού στις διοργανώσεις τέχνης της Κωνσταντινούπολης, του Αμπου Ντάμπι, της Ταϊπέι και του Μαϊάμι, υπάρχει μεγάλη κινητικότητα ενός εξειδικευμένου πλήθους που μιλά, βλέπει, προβάλλει και αγοράζει τέχνη. Ομως, πέρα από τους ίδιους τους δημιουργούς και τα έργα τους, το πλήθος έχει αναπτύξει μια άλλη δραστηριότητα, εντοπισμένη σε δεύτερο επίπεδο: την ενασχόλησή του με τη μόδα. Τα πιο ιδιαίτερα ντυσίματα, εντυπωσιακά αξεσουάρ, περίεργα χτενίσματα συνοδεύουν τους τίτλους των εκθέσεων που θεωρούνται οι πιο σημαντικές στην αγορά της τέχνης.

Βαδίζετε μέσα σε έναν λαβύρινθο με άσπρους τοίχους, ψηλές οροφές και φωτισμούς με αυξομειούμενη ένταση. Γύρω σας ένα πλήθος ανθρώπων που μετακινούνται αθόρυβα μερικά εκατοστά πάνω – κάτω σκύβοντας το κεφάλι μπροστά ή λίγο πίσω για να εστιάσουν το βλέμμα τους σε κάποιο συγκεκριμένο σημείο. Στη συνέχεια ανταλλάσσετε βλέμματα, κάποια αδιόρατα χαμόγελα και με φαινομενική ψυχραιμία περπατάτε έως ότου βρείτε την έξοδο από την εμπειρία της σύγχρονης τέχνης. Αυτήν την ατμόσφαιρα συγκέντρωσαν σε πολλά ρούχα τους σχεδιαστές και σύγχρονοι οίκοι μόδας. Και την παρουσιάζουν ως αντίδοτο στη μονότονη παρέλαση συμβατικά απλών και λειτουργικών ρούχων. Με δυνατές εικόνες. Είναι ο μηχανισμός που παράγει εντυπώσεις, σχόλια και επιθυμίες ελκύοντας την προσοχή για τα πράγματα της μόδας.

Η γεωμετρία βοηθά τη μόδα να αποκτά αισθητικό ενδιαφέρον. Τα γεωμετρικά σχήματα με διαφορετικά υφάσματα δημιουργούν ένα κολάζ που βρίσκεται σε διαρκή κίνηση. Δημιουργεί λοιπόν ένα άθροισμα ετερόκλητων στοιχείων που ταιριάζει με τον ριζοσπαστικό χαρακτήρα της πρωτοποριακής τέχνης των αρχών του 20ού αιώνα. Κι έτσι, με λίγα τετράγωνα και κύκλους πάνω στα ρούχα μαζί με κολάζ, σχέδια και αποχρώσεις από την παλέτα της Ρωσικής Πρωτοπορίας η μόδα προσπαθεί να βγει από το καλούπι της ομοιομορφίας. Και να υποστηρίξει με ραφές και prints το σύνθημα των κονστρουκτιβιστών καλλιτεχνών «τέχνη στη ζωή». Ή άλλων εικονοκλαστών οι οποίοι θεώρησαν ότι ένα ραμμένο ρούχο πνιγμένο στις διακοσμητικές χειροποίητες λεπτομέρειες εγκλωβίζει το σώμα και απομονώνει το πνεύμα εκείνης που το φορά. Γι’ αυτό και υποστήριζαν τα λιτά ρούχα, απαλλαγμένα από διακοσμητικά μοτίβα, αλλά που η γεωμετρία του σχεδιασμού τους ήταν ακόμη μία ένδειξη αλλαγής των κανόνων κοινωνικής συμπεριφοράς και τρόπου ζωής.

Εννοείται ότι δεν είναι για όλους τους σχεδιαστές εφικτό αυτό το εγχείρημα. Είτε γιατί χρειάζεται μια οργανωμένη μονάδα σχεδιασμού και παραγωγής υφασμάτων, όπως κάνει δηλαδή η Prada που τυπώνει σε μετάξι ή σε πολυέστερ τις συνθέσεις της Λιουμπόβ Ποπόβα για να σερβίρει αυταρχικό δυναμισμό στη σύγχρονη εργαζόμενη γυναίκα. Είτε επειδή πρέπει να έχουν γύρω τους ανθρώπους που τους παρασύρουν σε χώρους τέχνης και σε εκθέσεις για να τους ξεναγήσουν στην αισθητική των δημιουργών της νεωτερικότητας.

Η μόδα του σήμερα αποζητά υποστήριξη από τη μοντέρνα τέχνη των αρχών του 20ού αιώνα, από τους κυβιστές ζωγράφους, τους εκπροσώπους του σουπρεματισμού, τους κονστρουκτιβιστές. Η ανανέωση της μόδας προκύπτει μακριά από την πραγματικότητα. Και ίσως η αποσύνδεση  του σώματος από τα συναισθήματα είναι το κοινό σημείο της πρωτοπορίας του περασμένου αιώνα με τις ανάγκες της μόδας του παρόντος. Η δύναμη της εικόνας του ρούχου αποδίδει την ουσία εκείνης που το φορά.