Τα μυστικά θύματα των εγκαταλειμμένων χημικών όπλων

Ο Τζορτζ Μπους είχε εισβάλει στο Ιράκ το 2003 με τη δικαιολογία ότι ο Σαντάμ Χουσεΐν είχε όπλα μαζικής καταστροφής. Σύμφωνα ωστόσο με ένα αποκαλυπτικό δημοσίευμα των «Νιου Γιορκ Τάιμς», αυτό που υπήρχε ήταν χημικά όπλα τα οποία βρίσκονταν σε κακή κατάσταση. Η πληροφορία αυτή είχε κρατηθεί μυστική, παρά το γεγονός ότι στις τοξικές ουσίες τους είχαν εκτεθεί αμερικανοί στρατιώτες. Και σήμερα που έρχεται στο φως, μεγάλο τμήμα του Ιράκ, ίσως και των χημικών όπλων, βρίσκονται στα χέρια του Ισλαμικού Κράτους. Οι λεπτομέρειες της υπόθεσης είναι άκρως ενδιαφέρουσες:

Η ανακάλυψη

Περίπου 5.000 κεφαλές, οβίδες και χημικά όπλα ανακαλύφθηκαν από το 2004 έως το 2011 από τις αμερικανικές δυνάμεις στο Ιράκ, σύμφωνα με τις πληροφορίες των «Νιου Γιορκ Τάιμς», που βασίζονται σε μαρτυρίες και επίσημα έγγραφα. Τα όπλα αυτά περιείχαν αέριο μουστάρδας, αέριο σαρίν και άλλες νευροτοξικές ουσίες.

Τα θύµατα

Τουλάχιστον 17 Αμερικανοί και επτά Ιρακινοί εκτέθηκαν στις τοξικές ουσίες. Κι αυτό γιατί όταν ανακαλύφθηκαν τα όπλα οι στρατιώτες δεν ήξεραν ότι ήταν χημικά. Εμοιαζαν με τα συμβατικά και, επιπλέον, ήταν γεμάτα σκουριά και σκόνη. Το αποτέλεσμα ήταν να μην ληφθούν τα απαραίτητα μέτρα προφύλαξης. Από τους στρατιώτες που εκτέθηκαν, κάποιοι υπέστησαν εγκαύματα και άλλοι εμφάνισαν οιδήματα. Τις εβδομάδες που ακολούθησαν, εμφάνισαν προβλήματα ισορροπίας, απώλεια μνήμης ή δυσκολία στην ανάγνωση. Οι περισσότεροι από αυτούς τους στρατιώτες δεν έλαβαν κάποια ιδιαίτερη φροντίδα κατά την επιστροφή τους στις ΗΠΑ και συνεχίζουν να εμφανίζουν διάφορα συμπτώματα, όπως πονοκεφάλους και αναπνευστικές δυσκολίες.

Η προέλευση

Ολα τα όπλα που βρέθηκαν είχαν κατασκευαστεί πριν από το 1991. Δεν είχαν καμία σχέση, επομένως, με τα όπλα μαζικής καταστροφής που υπέθετε ο Μπους ότι είχε φτιάξει ο Σαντάμ. Οπως αποδεικνύεται, τα όπλα αυτά ήταν ό,τι είχε απομείνει από το χημικό οπλοστάσιο του Ιράκ κατά τη διάρκεια του πολέμου με το Ιράν. Τα περισσότερα ήταν άχρηστα, παρότι περιείχαν τοξικές ουσίες.

Η απόκρυψη

Οι πληροφορίες ήταν μέχρι σήμερα επτασφράγιστο μυστικό. Από τους στρατιώτες και τους αξιωματικούς είχε ζητηθεί να μην πουν τίποτα. Γιατί όμως οι ΗΠΑ αποφάσισαν να αποσιωπήσουν αυτή την πληροφορία; Η απάντηση είναι ότι η δημοσιοποίησή της θα συνιστούσε ακόμη ένα πλήγμα στην αξιοπιστία μιας κυβέρνησης που αναζητούσε όπλα μαζικής καταστροφής. «Χρειάζονταν κάτι που να αποδεικνύει ότι ο Σαντάμ Χουσεΐν είχε χρησιμοποιήσει χημικά όπλα μετά την 11η Σεπτεμβρίου» δήλωσε στην αμερικανική εφημερίδα ο απόστρατος ταγματάρχης Τζάροντ Λάμπιερ.

Οι ευθύνες

Σύμφωνα με τους «Νιου Γιορκ Τάιμς», η στήριξη πολλών δυτικών χωρών στο Ιράκ στον πόλεμο με το Ιράν επέτρεψε την ταχύτατη ανάπτυξη ενός εξοπλιστικού προγράμματος, στο οποίο περιλαμβάνονταν και χημικά όπλα. Σημαντικό ρόλο στα ιρακινά εργοστάσια διαδραμάτισαν γερμανικές εταιρείες, οι οποίες προσέφεραν στους Ιρακινούς τη σχετική τεχνογνωσία. Ο Σαντάμ Χουσεΐν φαίνεται επίσης ότι είχε αγοράσει από αμερικανικές και ευρωπαϊκές εταιρείες συσκευές διασποράς τοξικών ουσιών, οι οποίες με τη σειρά τους είχαν παραχθεί στο ιρακινό έδαφος.

Οι συνέπειες

Η επιλογή των αμερικανικών Αρχών να κρατήσουν κρυφή την ανακάλυψη είχε πολύ αρνητικές συνέπειες: εξαιτίας της έλλειψης πληροφόρησης, οι άνδρες δεν μπόρεσαν να προστατευτούν αποτελεσματικά στις επιχειρήσεις τους επί ιρακινού εδάφους. Και οι στρατιώτες που εκτέθηκαν δεν έλαβαν την κατάλληλη φροντίδα, καθώς δεν είχε αναγνωριστεί επισήμως η φύση των τραυμάτων τους. Ενεργώντας κατ’ αυτό τον τρόπο, όμως, οι Ηνωμένες Πολιτείες παραβίασαν τη συνθήκη για τα χημικά όπλα, η οποία επιβάλλει την αποθήκευσή τους σε ασφαλές μέρος και την καταστροφή τους βάσει συγκεκριμένου πρωτοκόλλου. Η Τζένιφερ Ελσεα, εκπρόσωπος του Πενταγώνου, διαβεβαίωσε ότι τα όπλα είχαν καταστραφεί σε συνθήκες που επέτρεπαν να «μην απειληθούν οι Ιρακινοί, τα γειτονικά κράτη, οι δυνάμεις της Συμμαχίας και το περιβάλλον». Σύμφωνα με τις μαρτυρίες, ωστόσο, οι ΗΠΑ έχασαν τα ίχνη πολλών όπλων που είχαν ανακαλύψει οι δυνάμεις τους, εγκατέλειψαν κρύπτες χωρίς να τις ασφαλίσουν, ενώ δεν ενημέρωσαν τους Ιρακινούς και τις δυνάμεις άλλων χωρών που βρίσκονταν στο Ιράκ ότι κινδύνευαν να εκτεθούν σε επικίνδυνες ουσίες.

Η απειλή

Μεγάλο μέρος του Ιράκ βρίσκεται πλέον στα χέρια του Ισλαμικού Κράτους και πολλά χημικά όπλα εξακολουθούν να βρίσκονται στο ιρακινό έδαφος, επισημαίνει η αμερικανική εφημερίδα. Η ιρακινή κυβέρνηση έχει ενημερώσει τα Ηνωμένα Εθνη. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Βαγδάτης, στο Ιράκ βρίσκονται αυτή τη στιγμή 2.500 χημικά όπλα. Πολλά από αυτά φέρονται να βρίσκονται κοντά στη Σαμάρα, δηλαδή εκεί όπου παράγονταν κυρίως τα χημικά τη δεκαετία του 1980. Αυτή η περιοχή ελέγχεται από τον περασμένο Ιούνιο από το Ισλαμικό Κράτος.