Νομπέλ στον οικονομολόγο που άνοιξε πόλεμο με τα καρτέλ

Ο Γάλλος Ζαν Τιρόλ του Πανεπιστημίου της Τουλούζης κέρδισε το Βραβείο Νομπέλ Οικονομικών Επιστημών για το 2014 επειδή με την έρευνά του συνέβαλε στην κατανόηση και στην αντιμετώπιση μονοπωλιακών καταστάσεων σε διάφορους κλάδους της οικονομίας.

Ο Τιρόλ «αποσαφήνισε το πώς να κατανοήσουμε και να θέσουμε κανονιστικά πλαίσια σε κλάδους όπου κυριαρχούν λίγες ισχυρές εταιρείες» σύμφωνα με τη Βασιλική Σουηδική Ακαδημία Επιστημών στη Στοκχόλμη. Ο 61χρονος Τιρόλ θα λάβει επίσης χρηματικό έπαθλο 8 εκατ. σουηδικών κορονών (1,1 εκατ. δολαρίων).

Ο Τιρόλ παρουσίασε ρυθμιστικό πλαίσιο για συγκεκριμένες συνθήκες αγοράς που επικρατούν σε διαφορετικούς κλάδους όπου δραστηριοποιούνται πολυεθνικές – από τις τηλεπικοινωνίες έως τις τράπεζες, λέει η Ακαδημία.

«Η ομορφιά των μελετών του Τιρόλ ήταν ότι μπόρεσε να περιγράψει βαθιές και σημαντικές διαφορές ανάμεσα σε διαφορετικές βιομηχανίες (κλάδους). Οι διαφορετικοί αυτοί κλάδοι δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο» λέει ο καθηγητής Τόρε Ελινγκσεν της Βασιλικής Σουηδικής Ακαδημίας Επιστημών.

Σύμφωνα με την Ακαδημία, οι κυβερνήσεις μπορούν να χρησιμοποιήσουν τα αποτελέσματα της έρευνας του Τιρόλ για να ενθαρρύνουν ισχυρές εταιρείες να γίνουν πιο παραγωγικές αλλά και για να τις αποτρέψουν από το να λειτουργούν με τρόπο επιζήμιο για τους καταναλωτές και τους ανταγωνιστές τους. Η έρευνά του προσφέρει απαντήσεις στο ερώτημα πώς θα πρέπει μια κυβέρνηση να αντιμετωπίζει συγχωνεύσεις εταιρειών ή καρτέλ και πώς θα πρέπει να εφαρμόζει ρυθμιστικό πλαίσιο σε μονοπώλια.

Το 2011 ο Τιρόλ εξέδωσε μαζί με τον φινλανδό οικονομολόγο Μπενγκτ Χόλμστρομ βιβλίο με τον τίτλο «Μέσα και έξω από τη ρευστότητα» («Inside and Outside Liquidity»). Το βιβλίο αυτό επικεντρώνεται στο γιατί τράπεζες, βιομηχανίες και νοικοκυριά διακρατούν ρευστό, ομόλογα και άλλες κινητές αξίας χαμηλής απόδοσης. Επικεντρώνεται επίσης στο πώς οι αγορές μπορούν να αντιμετωπίσουν συνθήκες χαμηλής ρευστότητας.

Ο Τιρόλ σπούδασε αρχικά στη Γαλλία μηχανικός και έπειτα, το 1978, πήρε διδακτορικό στα Μαθηματικά από το Πανεπιστήμιο Paris – Dauphine. Στη συνέχεια, το 1981, πήρε και δεύτερο διδακτορικό στα οικονομικά από το Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Μασαχουσέτης (ΜΙΤ). Είναι επίσης επίτιμος διδάκτωρ του London Business School και του University of Rome Tor Vergata.