Προεδρική εκλογή: Αναζητώντας το πρόσωπο «180»
Με την ψήφο εμπιστοσύνης το κυβερνητικό δίδυμο εκτιμά ότι ξανακέρδισε τον χαμένο χρόνο. Ο πολιτικός του ορίζοντας φαίνεται να αποκτά ξανά βάθος πενταμήνου. Εξακολουθούν, όμως, να τον σκιάζουν δύο αινίγματα. Το πρώτο, που δεν είναι πια στην κορυφή των κυβερνητικών προτεραιοτήτων, είναι το πρόσωπο του υποψηφίου για την Προεδρία. Το δεύτερο, από το οποίο κρίνονται όλα, είναι αν μέχρι τον Μάρτιο οι δανειστές θα έχουν συμβάλει ώστε να διαμορφωθεί ένα σκηνικό χειραφέτησης από το Μνημόνιο. Μόνο με το εξιτήριο από το Μνημόνιο ανά χείρας εκτιμά η κυβέρνηση ότι θα μπορέσει να περάσει τον κάβο της προεδρικής εκλογής και να αποφύγει τις πρόωρες εκλογές. Ή, στη χειρότερη για την ίδια περίπτωση, θα μπορέσει να χρεώσει την πολιτική αστάθεια σε αυτούς που θα την προκαλέσουν
«Η ιστορία με την Ελλάδα δεν τελειώνει προτού τραγουδήσει η χοντρή κυρία». Το είχε πει – χωρίς ίχνος πολιτικής ορθότητας – η Κριστίν Λαγκάρντ τον Νοέμβριο του 2012. Εκτοτε είναι φανερό ότι η Ανγκελα Μέρκελ έχει χάσει κιλά. Ακολούθησε ευλαβικά τις συμβουλές των γιατρών της, αφότου έσπασε τη λεκάνη της κάνοντας σκι τον περασμένο Ιανουάριο στις αυστριακές Αλπεις. Παρά την αλλαγή στη σιλουέτα, όμως, η Μέρκελ διατηρεί ακέραιο το πολιτικό της βάρος στην υπόθεση της Ελλάδας.
Η στάση που θα κρατήσει το Βερολίνο είναι, σύμφωνα με κυβερνητικούς παράγοντες στην Αθήνα, το «κλειδί» των εγχώριων πολιτικών εξελίξεων. Δεν έχει γίνει ακόμη σαφές αν η Γερμανία είναι διατεθειμένη να προωθήσει τώρα την επόμενη, μεταμνημονιακή φάση. Αν η κυβέρνηση Μέρκελ διευκολύνει την έξοδο του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και δώσει σαφές μήνυμα για τη διευθέτηση του χρέους, η κυβέρνηση αυτομάτως πατάει σε άλλο έδαφος. Θα μπορεί να καταστρώσει ένα αφήγημα επίτευξης ενός ιστορικού οροσήμου για την έξοδο από την κρίση, που δεν μπορεί παρά να επηρεάσει και τους συσχετισμούς στη Βουλή για την εκλογή Προέδρου.
Αυτό είναι το καλό για την κυβέρνηση σενάριο. Το κακό σενάριο είναι να μείνουν οι Γερμανοί σε θέση παθητικού παρατηρητή, περιμένοντας να ξεδιπλωθούν οι πολιτικές εξελίξεις στην Ελλάδα. Να αναβάλουν δηλαδή το ντιλ και για το κλείσιμο του Μνημονίου και για το χρέος ούτως ώστε να έχουν μοχλό πίεσης για όποια κυβέρνηση προκύψει από μια πρόωρη προσφυγή στις κάλπες τον Μάρτιο. Ετσι, ακόμη κι αν βρεθούν αντιμέτωποι με μια κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, θα έχουν το διαπραγματευτικό ατού «για να πατήσουν» – όπως λέγεται χαρακτηριστικά – «και τον Τσίπρα», αναγκάζοντάς τον να προσαρμοστεί στο ευρωπαϊκό πλαίσιο.
Σύμφωνα με αυτήν την ανάγνωση, η προεδρική εκλογή περνάει σε δεύτερη μοίρα, αφού θα κριθεί ως παρακολούθημα της σχέσης που θα έχει διαμορφωθεί τον Φεβρουάριο του 2015 με τους δανειστές.
κωδικοσ εκλογιμοτητα. Η ονοματολογία για τη θέση του Προέδρου μπορεί να αποτελεί «ζεστό ψωμί» για τις παραπολιτικές στήλες, αλλά στην πραγματικότητα, όπως εξηγούν οι ίδιες πηγές, το πρόσωπο έχει πια λίγη σημασία. Το βιογραφικό του υποψηφίου ή της υποψήφιας, η πολιτική προέλευση, το αν θα είναι πολιτικός ή όχι δεν είναι πια τα κρίσιμα στοιχεία. Το μόνο που μετράει είναι η εκλογιμότητα. Σύμφωνα με μια πιο ωμή διατύπωση, να μπορεί «να τα φέρει». Εννοείται, τα εκατόν ογδόντα «κουκιά».
Κυβερνητικοί παράγοντες εξακολουθούν, κόντρα στην κοινή πεποίθηση, να πιστεύουν ότι η προεδρική εκλογή δεν είναι μια χαμένη υπόθεση και βασίζουν την αισιοδοξία τους στους αριθμούς. Αν θεωρήσει κανείς δεδομένη την άρνηση της ΔΗΜΑΡ να συμβάλει στην ανάδειξη Προέδρου από την παρούσα Βουλή, η επιλογή του υποψηφίου θα κριθεί κυρίως από την απήχησή του στην ομάδα των «ατάκτων». Πρόκειται για τους βουλευτές που έχουν βρεθεί εκτός των κοινοβουλευτικών ομάδων με τις οποίες εξελέγησαν. Αλλά και για μεμονωμένες περιπτώσεις που θα μπορούσαν, ανάλογα με τις συνθήκες που θα έχουν διαμορφωθεί στις αρχές του επόμενου χρόνου, να κινηθούν σε άλλη γραμμή από αυτή που προβάλλει τώρα το κόμμα τους. Σε αυτή τη δεξαμενή επικεντρώνεται η αριθμητική της προεδρικής εκλογής (αναλυτικό ρεπορτάζ στις σελίδες 20-21).
Οσοι επιχειρούν αυτούς τους υπολογισμούς δεν αποκλείουν, βέβαια, και τις εκπλήξεις. Υπάρχουν και στους κόλπους των Κοινοβουλευτικών Ομάδων των δύο κυβερνώντων κομμάτων βουλευτές που ήδη εμφανίζουν φυγόκεντρες τάσεις. Κυρίως στην πλευρά του ΠΑΣΟΚ εντοπίζονται περιπτώσεις και επιφανών βουλευτών, επιρρεπών σε προσωπικές στρατηγικές, των οποίων η συμπεριφορά χαρακτηρίζεται εν γένει αψυχολόγητη.
Σε κάθε περίπτωση οι κομματικές ηγεσίες εμφανίζονται αποφασισμένες να μην ανεχτούν ανταρσίες, αν φτάσουμε έως την τελική ευθεία. Ηδη διαμηνύουν στο παρασκήνιο ότι αν κάποιος σκέφτεται να μην ψηφίσει για Πρόεδρο, θα πρέπει ταυτόχρονα να αναζητήσει άλλο κόμμα για να είναι υποψήφιος στις επόμενες εκλογές, διότι αυτομάτως θα αποκλειστεί από τις λίστες.