[Γνώμη] Και ουίσκι και τσάι

Η πλειοψηφία των Σκωτσέζων αποφάσισε, λοιπόν, ότι η έκφραση της εθνικής τους ταυτότητας είναι απολύτως συμβατή με την παραμονή τους στο Ηνωμένο Βασίλειο. Μπορεί κανείς να είναι και Σκωτσέζος και Βρετανός – να αγαπά και το ουίσκι και το τσάι.

Είναι εύκολο να φανταστείς τον αναστεναγμό ανακούφισης που πρέπει να βγήκε από το Γουέστμινστερ. Την Πέμπτη οι Σκωτσέζοι ψήφισαν συνετά «όχι» στην ανεξαρτησία. Μία ένωση 307 χρόνων διατηρείται. Το βασίλειο συνασπίζει ακόμη τα τέσσερα έθνη του: Αγγλία, Σκωτία, Ουαλία και Βόρεια Ιρλανδία. Ο Ντέιβιντ Κάμερον δεν θα είναι ο πρωθυπουργός που έχασε τη Σκωτία.

Δεν φοβήθηκε όμως μόνο το Λονδίνο. Η προοπτική μιας ανεξάρτητης Σκωτίας ενέπνεε φόβο και στις Βρυξέλλες, όπως και σε όλες τις άλλες πρωτεύουσες της ΕΕ. Θα είχε αποδυναμώσει τη Βρετανία. Χωρίς τους – φιλοευρωπαίους – Σκωτσέζους το δημοψήφισμα για την παραμονή του Ηνωμένου Βασιλείου στην ΕΕ θα είχε πολύ λίγες ελπίδες να καταλήξει σε νίκη του «ναι».

Η ανεξαρτησία της Σκωτίας θα είχε ανοίξει την πόρτα στην έκφραση πολλαπλών μικροεθνικισμών στους κόλπους των «28». Τις τελευταίες ημέρες ορισμένες πρωτεύουσες, ιδιαίτερα η Μαδρίτη, αλλά όχι μόνο, έκαναν ανήσυχο ύπνο. Μια ανεξάρτητη Σκωτία, διαβεβαίωναν οι οπαδοί του «ναι», θα είχε αιτηθεί την ένταξή της στην ΕΕ. Η Ισπανία όμως θα είχε συναινέσει;

Οι Σκωτσέζοι, σε κάθε περίπτωση, δεν ψήφισαν υπέρ της διατήρησης του στάτους κβο. Το θεσμικό προφίλ του βασιλείου θα αλλάξει. Τα τρία μεγάλα βρετανικά κόμματα – Συντηρητικοί, Εργατικοί και Φιλελεύθεροι – υποσχέθηκαν στους Σκωτσέζους μια πιο ενισχυμένη αυτονομία.

Αυτό όμως που υποσχέθηκε το Λονδίνο στους Σκωτσέζους αυτές τις τελευταίες ημέρες, εσπευσμένα και μέσα στον πανικό, θα το διεκδικήσουν και οι Ουαλοί και οι Ιρλανδοί. Ακόμη πιο νέο, και σχεδόν ανατρεπτικό, σειρά παίρνουν και οι άγγλοι βουλευτές στο Γουέστμινστερ: θέλουν να αποφασίζουν μόνοι για ό,τι αφορά την Αγγλία… Στο Λονδίνο ο τρόπος διακυβέρνησης θα αλλάξει.

Οι οπαδοί της ανεξαρτησίας ήθελαν να διατηρήσει η Σκωτία τη στερλίνα, να παραμείνει στην ΕΕ και στην Κοινοπολιτεία, να αναγνωρίσει την Ελισάβετ Β’ ως κυρίαρχη – και επιπλέον, φυσικά, απόλυτη ελευθερία όσον αφορά τις μεγάλες δημοσιονομικές αποφάσεις. In fine, θα τα εξασφαλίσουν όλα αυτά, ή σχεδόν. Είναι αλήθεια ότι βρισκόμαστε στη χώρα του Ντέιβιντ Χιουμ (1711-1776), αυτού του σπουδαίου Σκωτσέζου, στοχαστή του Διαφωτισμού και πατέρα του… εμπειρισμού.