Επόμενη στάση: Βαρκελώνη

«Χαιρετίζω την απόφαση του λαού της Σκωτίας να διατηρήσει την ενότητα του Ηνωμένου Βασιλείου. Αυτό το αποτέλεσμα είναι θετικό για την ενωμένη, ανοικτή και περισσότερη Ευρώπη την οποία πρεσβεύει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή». Η δήλωση αυτή ανήκει στον απερχόμενο πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζοζέ Μπαρόζο και αποτυπώνει το κλίμα στις Βρυξέλλες για την επόμενη ημέρα του δημοψηφίσματος στη Σκωτία. Δεν είναι βέβαιο, όμως, ότι αυτά τα λόγια έφτασαν ως την Καταλωνία. Οι υποστηρικτές της ανεξαρτησίας στην περιφέρεια της Βαρκελώνης διαβεβαίωναν χθες ότι το «όχι» στο δημοψήφισμα της Σκωτίας δεν θα επηρεάσει στο ελάχιστο τον αγώνα τους.

«Αυτό που συνέβη στη Σκωτία είναι ακριβώς αυτό που περιμέναμε να συμβεί» τόνισε ο Ρισάρ Ζενέ, στέλεχος του κινήματος Εθνική Συνέλευση της Καταλωνίας, το οποίο βρίσκεται στην εμπροσθοφυλακή της εκστρατείας υπέρ της διεξαγωγής δημοψηφίσματος. «Το σημαντικό για εμάς είναι ότι στους Σκωτσέζους δόθηκε η δυνατότητα να ψηφίσουν και να εκφραστούν για το μέλλον τους. Δεν έχει σημασία τι ψήφισαν. Εμείς τους ζηλεύουμε επειδή δεν μας δίνεται η ίδια δυνατότητα. Γι’ αυτό αγωνιζόμαστε» πρόσθεσε. Στο ίδιο μήκος κύματος αλλά με πιο περιπαικτικό πνεύμα κινήθηκαν οι χρήστες του twitter: «Στη Σκωτία ψήφισαν και δεν πέθανε κανείς. Φοβερό;» έγραψε κάποιος. «Στη Σκωτία το “ναι” έχασε αλλά η δημοκρατία νίκησε. Η Ισπανία έχει πολλά να μάθει» σημείωσε άλλος. Το τοπικό Κοινοβούλιο της Καταλωνίας επρόκειτο να υπερψηφίσει χθες τον νόμο που θα επιτρέψει στους πολίτες της να εκφραστούν σχετικά με την ανεξαρτησία της στις 9 του προσεχούς Νοεμβρίου. Η ψήφιση θα συνοδευόταν από συγκέντρωση των υποστηρικτών του δημοψηφίσματος έξω από το Κοινοβούλιο. Ο ισπανός υπουργός Εξωτερικών Χοσέ Μανουέλ Γκαρθία – Μαργκάλο είχε δηλώσει στις αρχές της εβδομάδας ότι η κυβέρνηση θα κάνει πλήρη χρήση του νόμου προκειμένου να μπλοκάρει οποιαδήποτε μορφή ψηφοφορίας στην Καταλωνία. Και αυτή δεν είναι άλλη από την προσφυγή στο Συνταγματικό Δικαστήριο με το ερώτημα της νομιμότητας του δημοψηφίσματος ανεξαρτησίας.

Ενα χρήσιμο τεστ ήταν το δημοψήφισμα στη Σκωτία και για τους Φλαμανδούς του Βελγίου που έχουν αποσχιστικές τάσεις. Οπως πάντως σημειώνει ο καθηγητής Πολιτικών Επιστημών Ρετζίς Νταντουά, το σκωτσέζικο δημοψήφισμα μπορεί και να μην ανοίξει την όρεξη των Φλαμανδών. Ο ένας λόγος είναι ότι οι Βέλγοι έχουν κακή εμπειρία με τα δημοψηφίσματα από τη δεκαετία του 1950. Ο δεύτερος είναι ότι υπέρ της καθαρής ανεξαρτησίας τάσσεται μόλις το 12% με 15% των κατοίκων της Φλάνδρας. Το συμπέρασμα είναι επομένως ότι τα σύνορα της ΕΕ στην Κεντρική Ευρώπη δεν θα αλλάξουν. Αλλά δεν θα μπορούσε να έχει κανείς την ίδια βεβαιότητα για τον Νότο.

Μάχη στα δικαστήρια
Το Σύνταγμα της Ισπανίας απαγορεύει τη διεξαγωγή δημοψηφισμάτων στα οποία δεν συμμετέχουν όλοι οι ισπανοί πολίτες. Αναλυτές προβλέπουν ότι το ισπανικό Συνταγματικό Δικαστήριο θα κηρύξει το δημοψήφισμα αντισυνταγματικό, κόντρα στον σχετικό νόμο του καταλανικού Κοινοβουλίου