Τζούλιαν Ασάνζ: Κατάσταση πολιορκίας

Ο Τζούλιαν Ασάνζ έγινε ένας από τους πιο γνωστούς ακτιβιστές σε ολόκληρο τον κόσμο αφού αποκάλυψε απόρρητα έγγραφα για τους πολέμους του Ιράκ και του Αφγανιστάν μέσω του Wikileaks. Η ζωή του ολόκληρη είναι μια περιπέτεια που ξεκίνησε από πολύ μικρή ηλικία και συνεχίζεται ακόμη και σήμερα που ετοιμάζεται να δώσει νέες μάχες.
Για το μεγάλο πλήθος των υποστηρικτών του αποτελεί παράδειγμα τού πώς η κοινωνία και οι ακτιβιστές πρέπει να αναζητούν και να αποκαλύπτουν αλήθειες. Για τους επικριτές του είναι ένα άτομο που έθεσε ζωές σε κίνδυνο, επειδή άφησε να διαρρεύσουν σε όλο τον κόσμο απόρρητες στρατιωτικές και διπλωματικές πληροφορίες. Η ιστορία του Τζούλιαν Ασάνζ θυμίζει ουσιαστικά σενάριο κινηματογραφικής ταινίας, η οποία μάλιστα δεν έχει ακόμη τελειώσει.

Ο 43χρονος σήμερα ακτιβιστής επανέρχεται και πάλι στο προσκήνιο, αφού συμπλήρωσε δύο ολόκληρα χρόνια κλεισμένος μέσα στην πρεσβεία και πληροφορίες αναφέρουν ότι αντιμετωπίζει σημαντικά προβλήματα υγείας λόγω του εγκλεισμού του. Η γνωστοποίηση των προθέσεών του να φύγει «σύντομα» από εκεί, τον έφερε ξανά στο επίκεντρο του παγκόσμιου ενδιαφέροντος αφού, όπως όλα δείχνουν, οι περιπέτειές του συνεχίζονται.

Ο Ασάνζ έγινε γνωστός όταν ίδρυσε το 2006 το Wikileaks με σκοπό να αποκαλύπτει μυστικά που κανείς άλλος δεν αποκάλυπτε μέχρι τότε. Εγινε διάσημος το 2010 όταν η Wikipedia αποκάλυψε απόρρητα αμερικανικά στρατιωτικά έγγραφα για τις επιχειρήσεις στο Ιράκ και το Αφγανιστάν, περιλαμβανομένου και βίντεο που έδειχνε αμερικανικό στρατιωτικό ελικόπτερο να ανοίγει πυρ κατά πολιτών στο Ιράκ.

Από εκείνο το σημείο και μετά άρχισαν οι περιπέτειές του κυρίως λόγω των μεγάλων αντιδράσεων από την κυβέρνηση των ΗΠΑ. Απαιτούσε από τους συνεργάτες του να χρησιμοποιούν ειδικά τηλέφωνα με κρυπτογράφηση και άλλαζε το δικό του κατά κόρον  φοβούμενος την παρακολούθηση από κρατικές υπηρεσίες. Εμενε σε ξενοδοχεία δίνοντας ψεύτικα ονόματα, έβαφε τα μαλλιά του για να μην αναγνωρίζεται εύκολα και κοιμόταν σε καναπέδες και πατώματα. Προτιμούσε επίσης πάντα να πληρώνει με μετρητά αντί για πιστωτικές κάρτες, τα οποία συχνά δανείζονταν από φίλους του. Μεγάλες τράπεζες άρχισαν να μπλοκάρουν δωρεές που ήταν απαραίτητες για τη λειτουργία του Wikileaks και ο ίδιος υιοθέτησε ζωή νομάδα αλλάζοντας συνεχώς έδρα.

Οι περιπέτειές του πήραν απροσδόκητη τροπή όταν λίγο καιρό μετά τις αποκαλύψεις συνελήφθη και βρέθηκε σε κατ’ οίκον περιορισμό στη Βρετανία επειδή η Σουηδία είχε εκδώσει διεθνές ένταλμα σύλληψης για κατηγορίες σεξουαλικής επίθεσης εναντίον δύο γυναικών, κατηγορίες τις οποίες ο Ασάνζ αρνείται. Πέρασε τους επόμενους μήνες δίνοντας νομική μάχη για να μην εκδοθεί στη Σουηδία επειδή φοβόταν ότι στη συνέχεια μπορούσε να παραδοθεί στις ΗΠΑ και πιθανώς να δικαστεί για τις αποκαλύψεις του. Τον Ιούνιο του 2012 ζήτησε και πήρε άσυλο από την πρεσβεία του Ισημερινού στο Λονδίνο.

Οι υπερασπιστές του παραμένουν πολλοί, ενώ δεν λείπουν και οι επικριτές. Οπως έχει πει γι’ αυτόν η μητέρα του Κριστίν Ασάνζ, ο Τζούλιαν μεγάλωσε με τρόπο ώστε να προσπαθεί να μπαίνει στη θέση των άλλων και να μη λέει ψέματα. «Οταν είχε διαφωνία με ένα άλλο παιδί, εγώ δεν θα έπαιρνα ποτέ αυτομάτως το μέρος του μόνο και μόνο επειδή ήταν γιος μου» ανέφερε, εννοώντας ότι και εκείνη την ενδιέφερε πάντοτε το δίκιο. «Ο Τζουλ ενδιαφερόταν πάντα πάρα πολύ στο να βρίσκει την αλήθεια, όποιο κι αν ήταν το θέμα – ιατρική, περιβάλλον, φύση (…) Επίσης πάντα του άρεσε πολύ η περιπέτεια (…) Οταν ήταν μικρός έφτιαχνε σχεδίες στο ποτάμι. Εξερευνούσε τη φύση. Στα 24 πήγε στην Τασμανία και προσπάθησε να ζήσει στη φύση μόνο με ένα μαχαίρι για να δει αν θα τα καταφέρει. Η ιδέα ότι ο Τζούλιαν ασχολείται μόνο με υπολογιστές είναι εντελώς λανθασμένη», είχε αναφέρει μεταξύ άλλων στον «Γκάρντιαν».

Ο πρώην συνεργάτης του στη Wikipedia Τζέιμς Μπολ, πάντως, είχε παρουσιάσει το 2012 στη βρετανική εφημερίδα ορισμένες διαφορετικές πτυχές της προσωπικότητας του Ασάνζ. «Ολοι σχεδόν βλέπουν έναν Τζούλιαν όπως θέλουν εκείνοι – είτε ως οραματιστή ήρωα της ελεύθερης έκφρασης, είτε ως έναν ναρκισσιστή, παρανοϊκό που αποτελεί κίνδυνο για την πολιτισμένη κοινωνία. Η πραγματικότητα δεν θα ικανοποιήσει κανέναν τους». Σύμφωνα με τον Μπολ, ο Ασάνζ είναι άνθρωπος με ισχυρά κίνητρα και μεγάλη εξυπνάδα. Επίσης «σε σπάνιες περιπτώσεις» έχει αίσθηση του χιούμορ που αφοπλίζει. Οι κακές πλευρές του φαίνονται όσο και οι καλές. Η πίστη στον εαυτό του και το ισχυρό του κίνητρο φτάνουν στα όρια της αλαζονείας. Η συμπεριφορά του αλλάζει συνέχεια «και δεν ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για όσους βρίσκονται γύρω του (…). Μπορεί εύκολα να πει ψέματα για να εξυπηρετήσει εκείνο που ο ίδιος θεωρεί ως γενικότερο καλό» πρόσθετε ο Μπολ λίγες ημέρες αφότου ο Ασάνζ είχε καταφύγει στην πρεσβεία του Ισημερινού.

Η ζωή του ήταν θυελλώδης από νωρίς. Ο Τζούλιαν Ασάνζ γεννήθηκε στην πόλη Τάουνσβιλ στο Βόρειο Κουίνσλαντ της Αυστραλίας στις 3 Ιουλίου του 1971 από τον ακτιβιστή Τζον Σίπτον και μητέρα καλλιτέχνιδα που χώρισαν όσο εκείνη ήταν ακόμη έγκυος. Οταν ήταν ενός έτους, η μητέρα του παντρεύτηκε τον ηθοποιό Ρίτσαρντ Μπρετ Ασάνζ, όμως ύστερα από μερικά χρόνια χώρισαν και συνδέθηκε με ένα μέλος μουσικού συγκροτήματος. Στη διάρκεια της παιδικής του ηλικίας ο Ασάνζ έκανε νομαδική ζωή, αφού μέχρι τα μέσα της εφηβείας του είχε ζήσει σε περισσότερες από τριάντα διαφορετικές πόλεις μέχρι που εγκαταστάθηκε με τη μητέρα του και τον ετεροθαλή αδελφό του στη Μελβούρνη.

Αρχισε να σπουδάζει προγραμματισμό, μαθηματικά και φυσική στο Πανεπιστήμιο του Κεντρικού Κουίνσλαντ και στο Πανεπιστήμιο της Μελβούρνης αλλά δεν πήρε ποτέ πτυχίο. Στα 18 του έγινε πατέρας και σύντομα ακολούθησαν δικαστικές μάχες για την επιμέλεια του παιδιού. Το 1987 ξεκίνησε καριέρα χάκερ πραγματοποιώντας επιθέσεις σε αμερικανικές κρατικές ιστοσελίδες όπως του Πενταγώνου και της ΝASA. Επιθέσεις πραγματοποίησε επίσης σε αμερικανικές εταιρείες που δραστηριοποιούνται στον χώρο της άμυνας, σε τράπεζες, σε εταιρείες τεχνολογίας και σε πανεπιστήμια.

Το 1991 εντοπίστηκε καθώς προσπαθούσε να μπει στα συστήματα της καναδικής εταιρείας τηλεπικοινωνιών Nortel στη Μελβούρνη και στη συνέχεια οι αρχές ασφαλείας έκαναν επιδρομή στο σπίτι του. Τελικά το 1994 τού απαγγέλθηκαν περισσότερες από τριάντα κατηγορίες που σχετίζονταν με χάκινγκ. Το 1996 δήλωσε ένοχος για τις περισσότερες από αυτές, πλήρωσε μικρό πρόστιμο και αφέθηκε ελεύθερος. Στο να αφεθεί ελεύθερος συνέβαλε σημαντικά το γεγονός ότι οι Αρχές δεν είχαν εντοπίσει στοιχεία ότι ο Ασάνζ με το χάκινγκ προσπαθούσε να βγάλει χρήματα. Επίσης συνυπολογίστηκε και η δύσκολη παιδική του ηλικία.

Μετά τη δίκη του άρχισε να ζει στη Μελβούρνη. Ηδη από το 1993 είχε αρχίσει να συνεργάζεται με τις Αρχές και ιδιαίτερα με το ειδικό σώμα καταπολέμησης της εκμετάλλευσης παιδιών παρέχοντας τεχνική βοήθεια για τη δίωξη εγκληματιών. Από το 1994 άρχισε να δραστηριοποιείται έντονα στον προγραμματισμό, ιδιαίτερα σε πρωτόκολλα ασφαλείας του Διαδικτύου.