Ο εντιμότατος κ. Μπλάτερ και οι φίλοι του

O άγγλος κωμικός Τζον Ολιβερ το έθεσε πολύ εύστοχα στην εκπομπή του «Last Week Tonight». «Στο Παγκόσμιο Κύπελλο ισχύει η θεωρία του λουκάνικου: αν σου αρέσει κάτι πολύ, μην ψάξεις να βρεις πώς φτιάχτηκε».

Η 23χρονη Ραΐσια είναι ένα από τα υλικά του «λουκάνικου» που σερβίρισε η FIFA στα 3,5 δισεκατομμύρια τηλεθεατές που παρακολούθησαν το Παγκόσμιο Κύπελλο της Βραζιλίας. Μεγαλωμένη στη Ροζίνια, τη μεγαλύτερη φαβέλα του Ρίο ντε Ζανέιρο, η Ραΐσια δουλεύει σε καντίνα κοντά στην Κοπακαμπάνα και αισθάνεται τυχερή που βγάζει 1.500 ρεάλ (περίπου 500 ευρώ) τον μήνα, έστω και αν δεν είδε καμία αύξηση στις αποδοχές της λόγω του Παγκοσμίου Κυπέλλου. Αντιθέτως, ο μέσος μισθός στη χώρα κατρακύλησε κατά 136 ευρώ σε τέσσερις μήνες. Από τα 2.457,22 ρεάλ (813,54 ευρώ) τον Ιανουάριο του 2014, στα 2.046,31 (677,56 ευρώ) τον Απρίλιο, (Βραζιλιάνικο Ινστιτούτο Γεωγραφίας και Στατιστικής).

Παράδοξο, έτσι; Nαι, για όσους πιστεύουν σε πολιτικές εξαγγελίες μπολιασμένες συνήθως με συναίσθημα. Το ύψος των μισθών – όπως και η βραζιλιάνικη οικονομία γενικά – ουδέποτε ωφελήθηκε από το Μουντιάλ, όπως υποσχόταν τα προηγούμενα χρόνια η πρόεδρος Ντίλμα Ρουσέφ. Κάθε άλλο. Το επίπεδο ζωής της μεσαίας τάξης ακολουθεί τη φθίνουσα πορεία της οικονομίας, η οποία μετά την έκρηξη του ΑΕΠ το 2010, εμφανίζει μειωμένη ανάπτυξη (1,8% φέτος) και πληθωρισμό πάνω από 6% (ΟΟΣΑ, Μάιος 2014).

Δηλαδή, το Μουντιάλ δεν ωφέλησε οικονομικά τη χώρα;

Αν βγάλουμε από την εξίσωση τις θριαμβολογίες αυτών που ωφελήθηκαν (πολιτικοί παράγοντες, εταιρείες κ.λπ.), τι μένει; Μένουν οι επίσημες οικονομικές αναφορές και εκθέσεις, όπως αυτή της Μoody’s για το επενδυτικό περιβάλλον στη Βραζιλία, η οποία λέει αυτό που μπορεί να αντιληφθεί και ένα μικρό παιδί: «Τα όποια οικονομικά οφέλη του Παγκοσμίου Κυπέλλου, δηλαδή μιας αθλητικής διοργάνωσης 32 ημερών, είναι εντελώς αμελητέα για μια οικονομία με συνολική αξία 2,2 τρισ. δολάρια, ενώ έχουν στενά τοπικιστικό χαρακτήρα». Το αυτονόητο δηλαδή. Σαν να έχεις σε έναν τραπεζικό λογαριασμό δύο χιλιάρικα και να περιμένεις να εκτοξευθεί επειδή κατέθεσες 5 ευρώ.

Τελικά τι κέρδισε η Βραζιλία;

Ουσιαστικά, μόνο αυτά που άφησαν οι τουρίστες για να φάνε, να πιουν και να κοιμηθούν, αν και τα περισσότερα ξενοδοχεία τεσσάρων και πέντε αστέρων ανήκουν σε πολυεθνικές αλυσίδες. Εμειναν επίσης 12 υπερκοστολογημένα και ματωμένα γήπεδα, μερικοί δρόμοι και γέφυρες (που ενίοτε πέφτουν και σκοτώνουν ανθρώπους πριν δοθούν στην κυκλοφορία) και η υπερηφάνεια για ένα «εθνικό στοίχημα», όπως συνέβη πριν από 10 χρόνια και στα μέρη μας. Το τίμημα για όλα αυτά είναι ένα χρέος που ξεπερνάει τα 11 δισ. δολάρια, το οποίο θα επωμιστούν οι βραζιλιάνοι φορολογούμενοι.

Υπάρχει κάποιος που να κέρδισε κάτι;

Φυσικά. Είναι αυτός που δεν χάνει ποτέ, σε κανένα Μουντιάλ. Αντίθετα, κάθε φορά κερδίζει περισσότερα από την προηγούμενη και φέτος έβγαλε 66% παραπάνω, σε σχέση με τη διοργάνωση του 2010. Η FIFA λοιπόν, έβαλε στα ταμεία της συνολικά, 4 δισ. δολάρια από εμπορικά και τηλεοπτικά δικαιώματα και από τα εισιτήρια, χωρίς να πληρώσει ούτε σεντ σε φόρους. Αυτό τουλάχιστον καταγγέλλει ο Ρομάριο – σήμερα μέλος του Εθνικού Κογκρέσου.

Από αυτά, θα δώσει στις εθνικές ομοσπονδίες 574 εκατ., ενώ τα υπόλοιπα θα τα επενδύσει στην «ανάπτυξη του ποδοσφαίρου».

Αλλωστε, όπως τονίζει και ο πρόεδρος Ζεπ Μπλάτερ, η FIFA είναι μη κερδοσκοπική οργάνωση. Αυτό εξηγεί και τη φροντίδα να μη χαλάει χατίρι στους χορηγούς – χρηματοδότες της, όπως η μπίρα Budweiser, που «κυκλοφορούσε» κανονικά από ανηλίκους και ενηλίκους στις κερκίδες, παρά τον νόμο που ισχύει από το 2003 στη Βραζιλία και απαγορεύει το αλκοόλ, εξαιτίας των πολλών θανάτων από συμπλοκές μεθυσμένων οπαδών. Ο νόμος είναι νόμος, αρκεί να μη χάνουμε λεφτά.