Τι πίνετε για να ξεδιψάσετε το καλοκαίρι; Νερό από τη βρύση ή από το ψυγείο; Πόσο και τι είδους αλάτι βάζετε στο φαγητό σας; Και πώς τρώτε τα λαδερά σας; Οι απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα κάνουν τη διαφορά ανάμεσα στον μύθο και στην αλήθεια, καθώς πολλά απ' όσα πιστεύουμε για την καλοκαιρινή διατροφή είναι εντελώς λανθασμένα.
Ο κλινικός διαιτολόγος - διατροφολόγος Δημήτρης Μπερτζελέτος, αντιπρόεδρος της Ενωσης Διαιτολόγων - Διατροφολόγων Ελλάδας, παραθέτει τους ευρύτερα διαδεδομένους μύθους για την καλοκαιρινή διατροφή και την αλήθεια πίσω από αυτούς.
Μύθος 1: Τα παγωμένα ροφήματα μας ξεδιψούν
Μπορεί να νιώθουμε ότι δροσιζόμαστε κάθε φορά που πίνουμε ένα παγωμένο ποτήρι νερό, αλλά για τον οργανισμό μας αυτό δεν αποτελεί τίποτε περισσότερο από μια ψευδαίσθηση. Το πεπτικό σύστημα δεν μπορεί να απορροφήσει τα παγωμένα υγρά και έτσι το σώμα δεν προστατεύεται από την αφυδάτωση. Αντί λοιπόν να πίνετε τα ροφήματα παγωμένα, προτιμήστε να είναι δροσερά και μάλιστα να έχουν θερμοκρασία από 10 έως 15 βαθμούς Κελσίου, διότι σε αυτήν επιτυγχάνεται η μέγιστη απορρόφησή τους, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε προ ετών στην επιθεώρηση «Journal of Athletic Training». Καλό είναι επίσης να μην αδειάζετε μονορούφι το ποτήρι σας, αλλά να πίνετε μεγάλες γουλιές σε τακτά χρονικά διαστήματα.
Μύθος 2: Να τρώμε περισσότερο αλάτι
Ο μύθος αυτός γεννήθηκε πριν από δεκαετίες, όταν η κατανάλωση αλατιού ήταν περιορισμένη και γι' αυτό οι γιατροί συνιστούσαν «λίγο περισσότερο αλάτι» ώστε να γίνεται κατακράτηση υγρών και να αποφεύγεται η αφυδάτωση. Στη σύγχρονη εποχή, όμως, το αλάτι που τρώμε είναι πολλαπλάσιο από αυτό που συνιστάται για καλή υγεία (μελέτες έχουν δείξει ότι τρώμε πάνω από 10 γρ. την ημέρα, ενώ οι υγιείς δεν πρέπει να υπερβαίνουν τα 5 γρ. και οι υπερτασικοί τα 3 γρ. ημηρεσίως) και έτσι δεν χρειάζεται ελαφρά αύξηση της κατανάλωσής του το καλοκαίρι. Εξαίρεση υπάρχει για τους πάσχοντες από ορισμένα νοσήματα (π.χ. υπόταση), οι οποίοι μπορεί να χρειαστούν λίγο περισσότερο αλάτι το καλοκαίρι, αλλά μόνο αν το συστήσει ο θεράπων ιατρός τους. Ας σημειωθεί εδώ ότι δεν έχει καμία διαφορά αν το αλάτι είναι κοινό επιτραπέζιο ή θαλασσινό: η άποψη ότι το θαλασσινό αλάτι περιέχει λιγότερο νάτριο και συνεπώς μπορεί να χρησιμοποιείται άφοβα αποτελεί επίσης μεγάλο μύθο. Αντί λοιπόν να βάζετε περισσότερο αλάτι στο φαγητό σας, δοκιμάστε αρωματικά, βότανα και μπαχαρικά.
Μύθος 3: Η ζέστη «κόβει» την όρεξη
Ούτε την όρεξη «κόβει» ούτε διευκολύνει το αδυνάτισμα, όπως επίσης πιστεύουν πολλοί. Είναι τεκμηριωμένο ότι το καλοκαίρι οι καύσεις μειώνονται διότι η περιβαλλοντική θερμοκρασία βρίσκεται πιο κοντά στη θερμοκρασία του σώματος και έτσι ο οργανισμός δεν χρειάζεται πολλές καύσεις ώστε να διατηρεί σταθερή την εσωτερική θερμοκρασία του (έχει βρεθεί ότι οι καύσεις τον χειμώνα είναι έως και 10% υψηλότερες απ' ό,τι το καλοκαίρι). Γιατί τότε δεν τρώμε όταν κάνει ζέστη; Για να μη ζεσταθούμε περισσότερο από τη θερμότητα που θα παραχθεί κατά την πέψη της τροφής, είναι η απάντηση. Με άλλα λόγια, η ζέστη δεν μειώνει την όρεξη, αλλά ο οργανισμός μας προσαρμόζεται αυτόματα στις κλιματικές συνθήκες της εποχής και αναχαιτίζει το αίσθημα της πείνας όταν κάνει πολλή ζέστη. Οσον αφορά το αδυνάτισμα, μάλλον πιο δύσκολο είναι το καλοκαίρι καθώς αφθονούν οι ευκαιρίες για μεζεδάκια, ουζάκια, ποικιλίες, σαγανάκια, παγωτά και κάθε είδους πολυθερμιδικά, αλκοολούχα κοκτέιλ.
Μύθος 4: Τα λαδερά δεν μας παχαίνουν
Μια χαρά μας παχαίνουν εάν «κολυμπούν» στο λάδι και συνοδεύονται από μισό κιλό φέτα και μισή φραντζόλα ψωμί. Ο γενικός κανόνας στη διατροφή είναι το μέτρο, ειδάλλως τα πάντα μπορούν να οδηγήσουν σε αύξηση του σωματικού βάρους - ακόμα κι αν είναι ολιγοθερμιδικά όπως τα λαδερά, τα οποία με ένα κουταλάκι του γλυκού ελαιόλαδο ανά μερίδα παρέχουν 100 θερμίδες ανά 100 γραμμάρια. Φροντίστε να τρώτε λαδερά τουλάχιστον δύο φορές την εβδομάδα, μαζί με το πολύ 30 γρ. φέτα και μία κανονική φέτα ψωμί.
Μύθος 5: Το σκόρδο απωθεί τα κουνούπια
Τα κουνούπια δεν είναι βρικόλακες για να φοβούνται το σκόρδο. Επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο του Κονέκτικατ πραγματοποίησαν μελέτη για να ελέγξουν τις αντικουνουπικές ιδιότητες του σκόρδου, αλλά απέτυχαν παταγωδώς. Συνεπώς, πιθανότερο είναι να φύγουν τρέχοντας οι γύρω σας αν τρώτε ωμό σκόρδο μέσα στο κατακαλόκαιρο.
Μύθος 6: Το καρπούζι, αν και είναι «νερό», παχαίνει
Ούτε το ένα ισχύει ούτε το άλλο. Εκτός από άφθονο νερό, το καρπούζι, ανά φλιτζάνι του τσαγιού, παρέχει το 20% της Ημερήσιας Συνιστώμενης Δόσης βιταμίνης C καθώς και άφθονο λυκοπένιο - την κόκκινη χρωστική ουσία με τις ισχυρές αντιοξειδωτικές ιδιότητες που σχετίζεται με μείωση του κινδύνου εκδήλωσης ορισμένων μορφών καρκίνου. Οσον αφορά τις θερμίδες του, αυτές είναι μόλις 46 ανά φλιτζάνι του τσαγιού.