Κατάσκοποι της διπλανής πόρτας
Κίνητρο οι πολιτικές απόψεις και το χρήμα
Οι κατασκοπευτικές ιστορίες μαγνήτιζαν πάντα το Χόλιγουντ. Στην ταινία «Το γεράκι και ο χιονάνθρωπος» (πάνω) ο Τζον Σλέσινγκερ σκηνοθέτησε την πραγματική ιστορία δύο νέων από εύπορες οικογένειες της Καλιφόρνιας που έδιναν μυστικά στους Σοβιετικούς στη δεκαετία του ‘70 – ο ένας, παπαδοπαίδι (τον υποδύθηκε ο Τίμοθι Χάτον), για ιδεολογικούς λόγους και ο άλλος, έμπορος ναρκωτικών (Σον Πεν), για χρήματα.
Ο ένας έχει κινητικά προβλήματα καθώς και δυσκολία στην ομιλία. Ο άλλος είναι ένας αριστοκράτης με οικονομικά προβλήματα. Οι δύο Γερμανοί που κατηγορούνται για κατασκοπεία προς όφελος των ΗΠΑ απέχουν πολύ από το στερεότυπο του Τζέιμς Μποντ.
Ο Μάρκους Ρ. είναι κοντόχοντρος, έχει μουστάκι και φοράει γυαλιά. Οι συνεργάτες του στο Τμήμα Επιχειρήσεων / Διεθνών Σχέσεων της γερμανικής μυστικής υπηρεσίας BND έπρεπε να είναι υπομονετικοί όταν συνομιλούσαν μαζί του, επειδή έχει πρόβλημα στην ομιλία. Δεν έχει τελειώσει το λύκειο, ενώ ένα εμβόλιο του δημιούργησε κινητικά προβλήματα. Ο συνήγορός του Κλάους Σροθ ζητά να εξεταστεί από ψυχιάτρους καθώς, όπως λέει, ο 31χρονος πελάτης του φαίνεται ότι «δεν διαθέτει τις δεξιότητες και τη δομή προσωπικότητας που συνήθως συνδέονται με κατασκοπευτικές δραστηριότητες». Ομως ο άνδρας πέρασε με υψηλό βαθμό όλα τα τεστ κατάταξης στην BND.
ΣΕ ΔΙΠΛΟ ΤΑΜΠΛΟ. Στις 28 Μαΐου, ο Μάρκους Ρ. έστειλε ένα e-mail στο προξενείο της Ρωσίας στο Μόναχο, προσφέροντας τις υπηρεσίες του ως πληροφοριοδότης και συνάπτοντας, ως παράδειγμα, τρία εσωτερικά έγγραφα της BND. Το Ομοσπονδιακό Γραφείο για την Προστασία του Συντάγματος «τσίμπησε» το e-mail και το τμήμα εσωτερικών υποθέσεων της BND ερεύνησε την υπόθεση.
Τελικά η αστυνομία συνέλαβε τον Μάρκους Ρ. πριν από τρεις εβδομάδες. Στην 9ωρη ανάκρισή του είπε στους έκπληκτους συναδέλφους του ότι ήδη εργαζόταν για μια αμερικανική μυστική υπηρεσία εδώ και δύο χρόνια. Και εκείνη η σχέση ξεκίνησε με e-mail που είχε στείλει στην πρεσβεία των ΗΠΑ στο Βερολίνο, εξήγησε και έκανε λόγο για μυστικές συναντήσεις στην Αυστρία, στις οποίες είχε λάβει για τις υπηρεσίες του συνολικά περίπου 25.000 ευρώ.
Σύμφωνα με πληροφορίες του περιοδικού «Σπίγκελ», ο Μάρκους Ρ. θεωρείται ότι έχει δώσει πέντε φακέλους με απόρρητα έγγραφα στους Αμερικανούς. Ως επικεφαλής της αρχειοθέτησης και της κρυπτογράφησης στο τμήμα του, είχε πρόσβαση σε άκρως διαβαθμισμένα έγγραφα. Υπολογίζεται ότι έβγαλε τουλάχιστον 218 έγγραφα από το γραφείο του, τα σκανάρισε στο σπίτι και έκανε τις απαραίτητες αλλαγές για να μη φαίνεται η πηγή. Σε αυτά υπήρχαν οι οδηγίες προς την BND από την καγκελαρία καθώς και πρακτικά συναντήσεων του επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών Γκέρχαρντ Σίντλερ με ξένους ομολόγους του. Τα έγγραφα που παρέδωσε κυμαίνονται, σύμφωνα με γνώστη της υπόθεσης, «από βαρετά έως άκρως απόρρητα».
Σε αυτή τη δεύτερη κατηγορία περιλαμβάνεται ένα έγγραφο που μπορεί να εξηγήσει τη δεύτερη υπόθεση κατασκοπείας που συγκλόνισε το Βερολίνο την περασμένη εβδομάδα.
Η αστυνομία ζήτησε από την BND, την άνοιξη, πληροφορίες για έναν αξιωματούχο του γερμανικού υπουργείου Αμυνας, ονόματι Λεονίντ Κ. – του δεύτερου Γερμανού που κατηγορείται ότι κατασκόπευε για λογαριασμό των ΗΠΑ. Το πρωί της 9ης Ιουλίου, πράκτορες εισέβαλαν στο γραφείο τού θεωρούμενου ως δεύτερου κατασκόπου καθώς και στο σπίτι του στο Πότσνταμ. Καθώς γινόταν έρευνα στους χώρους όπου κινούνταν ο 37χρονος, χτύπησε συναγερμός σε όλο το υπουργείο. Η γερμανική αντικατασκοπία παρακολουθούσε τον Λεονίντ Κ. εδώ και καιρό.
Ο «ΑΡΙΣΤΟΚΡΑΤΗΣ». Το 2010, ενώ εργαζόταν ως πολιτικός σύμβουλος του γερμανού διοικητή της Διεθνούς Δύναμης του Κοσόβου (KFOR), υπήρξε μια ανώνυμη πληροφορία που τον χαρακτήριζε πληροφοριοδότη των Ρώσων. Ο Λεονίντ διατηρούσε στενές σχέσεις με έναν Αμερικανό στο Κόσοβο που εργαζόταν για την κυβέρνηση των ΗΠΑ στα Βαλκάνια και είχε σχέσεις με τις αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες. Ο Λεονίντ, που έχει αριστοκρατική καταγωγή, καυχιόταν συχνά για τις διεθνείς διασυνδέσεις του, την εμπειρία του στο εξωτερικό και τη γνώση πέντε ξένων γλωσσών. Με τον Αμερικανό που θεωρείται ο σύνδεσμός του συναντιόταν συχνά στην Κωνσταντινούπολη, παρότι αντιμετώπιζε οικονομικά προβλήματα. Αυτό κινητοποίησε το τμήμα εσωτερικών υποθέσεων που άρχισε να παρακολουθεί το τηλέφωνό του αλλά και τον τραπεζικό του λογαριασμό, όπου ο Αμερικανός ενίοτε κατέθετε μερικές χιλιάδες δολάρια. Αφότου συνελήφθη, έχει αρνηθεί όλες τις κατηγορίες. Η επαφή με τον αμερικανό φίλο του σταμάτησε απότομα τον Φεβρουάριο. Πιστεύεται ότι οι αμερικανικές υπηρεσίες μέσω των εγγράφων που παρέλαβαν από τον Μάρκους Ρ. τον ειδοποίησαν για τις υποψίες εις βάρος του και έτσι είχε χρόνο να καταστρέψει επιβαρυντικά στοιχεία.
Εμπιστεύονται την παλιά «συνταγή»
Η σύλληψη των δύο Γερμανών δείχνει ότι οι ΗΠΑ δεν θεωρούν επαρκή την υπερσύγχρονη τεχνολογία που έχουν στη διάθεσή τους και επιμένουν σε «κλασικές» μορφές κατασκοπείας, όπως οι διπλοί πράκτορες