«Κάνουμε τα ίδια λάθη εδώ και 2.500 χρόνια»

^«Ο άνθρωπος είναι καταδικασμένος να κάνει διαρκώς τα ίδια λάθη. Αυτό δεν είναι κατ’ ανάγκη σωστό ή λάθος. Αυτή είναι η πραγματικότητα. Τα μεγάλα έργα των τραγικών μας έρχονται να μας θυμίσουν το ανθρώπινο μέσα από την πάλη με το θείο. Δεν πρόκειται ποτέ να γιατρέψουμε τα βασικά λάθη μας. Δεν έχει συμβεί εδώ και 2.500 χρόνια, γιατί να συμβεί τα επόμενα; Το θέμα είναι να ξέρουμε ότι τα κάνουμε μήπως και έρθει η στιγμή που θα πάψουμε να τα κάνουμε. Οι μεγάλοι ποιητές έρχονται διαρκώς να μας βάλουν έναν καθρέφτη μπροστά μας. Αν θα κοιταχθούμε ή αν θα φτιάξουμε απλώς τα ρούχα μας, είναι δική μας υπόθεση» λέει ο Αιμίλιος Χειλάκης λίγο πριν δοκιμάσει για μία ακόμη φορά τις δυνάμεις του στην ορχήστρα του θεάτρου της Επιδαύρου ως Νεοπτόλεμος στον «Φιλοκτήτη» του Σοφοκλή, σε σκηνοθεσία Κώστα Φιλίππογλου, με τον Μιχαήλ Μαρμαρινό στον ομώνυμο ρόλο και τον Κωνσταντίνο Μαρκουλάκη ως Οδυσσέα, από το ΔΗΠΕΘΕ Πάτρας και την αρτivities στο πλαίσιο του Ελληνικού Φεστιβάλ.

Πόσο αφορά όμως τον θεατή του 2014 η προσπάθεια του Οδυσσέα να εξαπατήσει μαζί με τον Νεοπτόλεμο τον χολωμένο Φιλοκτήτη για να εξασφαλίσει το τόξο του – δώρο του Ηρακλή -, απαραίτητο εφόδιο για την άλωση της Τροίας, σύμφωνα με τον χρησμό;

Τον αφορά όσο και η ερώτηση τι είναι ηθική και τι είναι συμφέρον. Και στην περίπτωσή μας, πολιτικό ή εθνικό, αν και το εθνικό συμφέρον έχει βρωμιστεί ως έννοια – διότι άλλο είναι το εθνικό και άλλο το εθνικιστικό. Μας αφορά όσο το ερώτημα τι είναι υποταγή στο εθνικό συμφέρον και τι υποταγή στην προσωπική ηθική. Είναι ερώτημα ανάλογο με το να ζει κανείς ή να μη ζει. Και ο Σοφοκλής το θέτει, χωρίς ευτυχώς να το απαντάει. Διότι οι απαντήσεις δεν είναι δείγμα τέχνης, είναι δείγμα φασισμού. Οι ερωτήσεις είναι δείγμα τέχνης.

Πιστεύετε ότι τα τελευταία χρόνια παίζεται μια τραγωδία και στην πολιτική σκηνή;

Δεν είναι τραγωδία ούτε κωμωδία. Είναι μια λάθος μάσκα. Οι πολιτικοί μας είναι δραματικοί κλόουν. Η πολιτική είναι η υπηρεσία του ανθρώπου προς τον πολίτη. Αυτό όμως ισχύει σε ένα κοινωνικό κράτος. Αφού δεν έχουμε κοινωνικό κράτος, δεν έχουμε πολιτική. Κι εμείς ως δημιουργοί έχουμε την υποχρέωση να υπενθυμίσουμε τη θέση του πολίτη μέσα στην κοινωνία. Είναι καλό να αντιδράς απέναντι σε μια κυβέρνηση που σε καταρρακώνει.

Εμείς δεν αντιδρούμε όμως.

Ναι, διότι αν ρωτήσεις για το πώς γεννήθηκε αυτή η κρίση, δεν ξέρει κανείς να σου πει. Ολοι θέλουμε να την ξεπεράσουμε, αλλά δεν έχουμε κάτσει να βρούμε τον τρόπο. Υπάρχουν κάποιες βασικές κινήσεις που κάνει ο πολίτης και οι οποίες του ορίζουν την πολιτεία του ως ιδέα και ως χώρο. Οταν ξαφνικά διαλύεται ο κοινωνικός ιστός, τότε πρέπει να αντιδράσεις.