“Εχουμε λόγο να γκρινιάζουμε για τη ζωή μας”

Στριφογυρίζει με νευρικότητα το τσιγάρο ανάμεσα στα δάχτυλά του και το βλέμμα του στρέφεται αλλού. Εχει ενοχληθεί ή έχει βαρεθεί να ακούει ότι είναι ο νεότερος σκηνοθέτης που κατεβαίνει στην ιστορία του Ελληνικού Φεστιβάλ στην Επίδαυρο και μάλιστα είναι εκείνος που ανοίγει τη φετινή περίοδο στο Αρχαίο Θέατρο με την «Ελένη» του Ευριπίδη.

«Η αλήθεια είναι ότι με ξάφνιασε στην αρχή η πρόταση για την Επίδαυρο. Και μετά με τρόμαξε. Οταν έκλεισα το τηλέφωνο, είχα πάθει δύσπνοια. Μετά όμως σκέφτηκα ότι οφείλω να το τοποθετήσω τα πράγματα στη σωστή τους θέση και να κάνω τη δουλειά μου» λέει στα «ΝΕΑ» ο 26χρονος σκηνοθέτης Δημήτρης Καραντζάς που είναι και υπερδραστήριος, καθώς μέσα στην ίδια θεατρική περίοδο δεν μετρά μόνο τρεις σκηνοθεσίες – μία εξ αυτών τον έφερε σε κόντρα με τον διευθυντή του Εθνικού Σωτήρη Χατζάκη και στο προσωρινό κατέβασμα έργου του από την Κεντρική Σκηνή – αλλά τολμά μέσα σε έναν χρόνο να σκηνοθετήσει και πάλι την «Ελένη», δίνοντας αυτή τη φορά περισσότερο βάρος στον Χορό.

Πόσο αφορά όμως η «Ελένη» όσους ζουν στην Ελλάδα της κρίσης το 2014; «Το ότι μια ανώτατη μορφή εξουσίας που είναι ο θεός αποφασίζει να κάνει πόλεμο, όπως λέει, για να ελαφρώσει τη μητέρα Γη από το βάρος και το πλήθος των θνητών και για να κάνει διάσημο τον πρώτο άνδρα της Ελλάδος, κάτι τόσο μικροπρεπείς λόγοι είναι εκείνοι που μας οδηγούν σε απαισιότητες όπως οι πόλεμοι. Νομίζω ότι αυτό δεν έχει αλλάξει ποτέ. Ούτε το ότι ο άνθρωπος δεν είναι ελεύθερος. Δεν πρέπει μόνο να υπακούει, αλλά έχει ανάγκη να υπακούει διότι δεν μπορεί να διαχειριστεί μόνος του τον εαυτό του».

Από τη στιγμή λοιπόν που δεν αποφασίζει ο ίδιος, μήπως δεν έχει λόγο και να γκρινιάζει; «Εχουμε λόγο να γκρινιάζουμε για την κατάσταση που ζούμε, όπως και έχουμε λόγο να αντιδρούμε. Υπάρχει όμως μια έντονη νάρκωση και παθητικότητα.

Εκτός από την γκρίνια υπάρχει και η δράση και ειδικά τώρα που τα πράγματα έχουν φτάσει σε ένα όριο. Η παθητικότητα μπορεί να μας οδηγήσει ώστε να συμβεί οτιδήποτε χωρίς να το πάρουμε χαμπάρι ή να το πάρουμε χαμπάρι και ακόμη χειρότερα να πούμε “εντάξει μωρέ”».

Και εκείνος τι προτείνει; Ποια «Ελένη»; Της κρίσης ή της εποχής του Μενελάου; «Μια “Ελένη” που δεν έχει εποχή, που είναι προσανατολισμένη στο πώς ένα προσωπικό δράμα μπορεί να είναι χορικό, διότι η εμπειρία του ενός γίνεται συλλογική εμπειρία και αυτό στην παράσταση είναι βασικός μοχλός».

Και γιατί επιστρέφει στο ίδιο κείμενο; Τι είναι αυτό που τον κρατά δεμένο στο άρμα της «Ελένης»; «Εχει τρομερό περιθώριο έρευνας. Για μένα είναι από τις πιο άναρχες κατασκευές αρχαίας τραγωδίας, διότι παίζει με την τραγωδία, τη φάρσα και την ειρωνεία και στο τέλος γίνεται ένα υπαρξιακό δράμα πολύ απτό. Μου αρέσει επειδή η ιστορία με την “Ελένη” είναι μια πρόφαση για να μιλήσεις για την εγκατάλειψη από τους θεούς, για το πώς όταν οι θεοί εμφανίζονται σώζουν την Ελένη και καταδικάζουν στην αφάνεια όλο τον υπόλοιπο Χορό με τη φράση “οι δυστυχίες της ζωής είναι όλες για τους αφανείς”. Αν βγούμε λίγο από την υπόθεση με τη στενή έννοια του όρου – την ιστορία της Ελένης – μπορούμε να βρούμε την οικουμενικότητα του έργου πέρα από την πορεία της ηρωίδας».

Για το ντεμπούτο του στην Επίδαυρο ο Δημήτρης Καραντζάς δεν επέλεξε ένα λαμπερό σχήμα συντελεστών, ούτε σκηνικά, παρά μόνο να τοποθετήσει έξι μαύρα ηχεία στην ορχήστρα.

Δεν φοβήθηκε ότι οι επιλογές του μπορεί να μην έφερναν κόσμο στο Αρχαίο Θέατρο, όταν μάλιστα τα δύο τελευταία χρόνια έχει καταγραφεί σοβαρή μείωση στην προσέλευση; «Το σκέφτηκα, αλλά από την άλλη νομίζω ότι είναι πάντα καλύτερο να συνεργάζεσαι με αυτούς που θες να συνεργαστείς και να κάνεις την παράσταση όσο καλύτερα γίνεται παρά να λειτουργήσεις με τη λογική ότι “αν πάρω αυτόν θα έχω περισσότερο κόσμο”. Θέλω να έχει κόσμο και σαφώς δεν περιμένω μια γεμάτη Επίδαυρο αλλά ελπίζω ότι όσοι ενδιαφέρονται θα έρθουν».

Ο φόβος του φασισμού
Για τον χειμώνα ο Δημήτρης Καραντζάς ετοιμάζει το προφητικό αντιφασιστικό έργο του Εντεν φον Χόρβατ «Σλάντεκ» στο θέατρο Πόρτα. Πώς βλέπει την άνοδο της Χρυσής Αυγής; «Με αηδιάζει και με φοβίζει. Με προσβάλλει να ζω σε μια χώρα όπου οι άνθρωποι σκέφτονται με τέτοιο τρόπο και ψηφίζουν σε τόσο μεγάλο ποσοστό αυτό το κόμμα και με τρομάζει ότι ενώ υπάρχει δημοκρατία και μπορείς να ψηφίζεις ό,τι θέλεις, ψηφίζεις ένα κόμμα εναντίον της δημοκρατίας. Είναι τρομακτικό».