Αγνοούμενοι και αγνοούντες: Νέο θεατρικό του Βασίλη Κατσικονούρη με αφορμή την τραγωδία της Κύπρου

«Κι ένα μνημείο στον Ακούσιο Στρατιώτη, κύριοι/ένα μνημείο στον στρατιώτη που ακούσια πολέμησε/που ακούσια σκότωσε/που ακούσια σκοτώθηκε» έγραφε ο μεγάλος ποιητής Κώστας Μόντης με αφορμή την τουρκική εισβολή στην Κύπρο.  

Σαράντα ακριβώς χρόνια από τα δραματικά γεγονότα, η συλλογική μνήμη γίνεται αυτή τη φορά ένα ανοιχτό στοίχημα για την τέχνη με μία σειρά εκδηλώσεων, με «ηθικό αυτουργό» την καλλιτεχνική εταιρεία Αργώ της Αιμιλίας Υψηλάντη.

Σε αυτό τον άξονα, ο γνωστός θεατρικός συγγραφέας Βασίλης Κατσικονούρης έγραψε ένα νέο έργο με τον τίτλο «Οι αγνοούμενοι. Μια ενδιαφέρουσα ζωή». Οπου ένα σύγχρονο ζευγάρι δέχεται την επίσκεψη της μεγάλης αδελφής από την Κύπρο, ταγμένης από τη μητέρα στην αναζήτηση του αγνοούμενου μικρότερου αδελφού. Το έργο ανεβαίνει απόψε για πρώτη φορά και θα επαναληφθεί τον χειμώνα.

«Ξεκίνησα να το γράφω το 2005, τότε που γινόταν πολύς λόγος για την ένταξη της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ενωση και δεν γινόταν καμία κουβέντα για τη διερεύνηση των αγνοουμένων. Στο έργο υπάρχει η κεντρική σκέψη ότι όποιος αγνοεί θεμελιώδη θέματα της ζωής μετατρέπεται σε αγνοούμενο. Το χειρότερο είναι πως αυτόν δεν τον ψάχνει πια να τον βρει κανείς. Γράφοντας το έργο ήθελα να μιλήσω για την άγνοια και τον φόβο. Την άγνοια τη φέρνει η τάση για βόλεμα, η ασφαλής επικάλυψη της ζωής και η τάση να αποφεύγουμε τη διακινδύνευση» μας λέει ο Βασίλης Κατσικονούρης, που μακριά από πολιτικολογίες και διδακτισμούς φαίνεται πως ασχολήθηκε με το «έγκαυμα» της μνήμης.

«Η μνήμη βέβαια είναι άυλη για να υπάρξει μέσα στη μηχανικότητα που μας περιβάλλει (με κύριο εκφραστή την εξουσία και τους φορείς της), είναι δύσκολο. Τα ρουλεμάν την απωθούν, άσε που πάντα ένα ποσοστό λήθης είναι απαραίτητο και για να επιβιώσουμε. Εξάλλου, μνήμη και αντίσταση πάνε πακέτο όπως και λήθη και εξουσία».

Το θέμα των αγνοουμένων της Κύπρου (ο αρχικός αριθμός τους ήταν 1.619) φαίνεται ότι είναι μόνο η αφορμή για να προσεγγίσει ο συγγραφέας, ένας από τους καλύτερους ανατόμους των παθογενειών της μεταπολιτευτικής Ελλάδας, δραματουργικά τη μνήμη, τη λήθη, τη σύγχρονη ζωή. Το θέμα του δεν είναι  μόνο οι αγνοούμενοι αλλά οι αγνοούντες γύρω μας. «Δεν υπάρχει μόνο κεντρική εξουσία αλλά και μικροεξουσίες που φτιάχνουμε μόνοι μας πολλές φορές. Επίσης το κύριο σήμερα είναι ένα κυνήγι μιας ζωής με έξαψη, πολλές φορές ετοιματζίδικης, ένα συλλεκτικό ένστικτο (να κυνηγήσουμε εμπειρίες), ένα είδος ψυχικού – ζωτικού ψεύδους. Μέσα από το κυνήγι του ευδαιμονισμού κάτι προσπαθούμε να αποφύγουμε. Το θέατρο μπορεί να μας ξεναγήσει σήμερα στην άλλη πλευρά του νομίσματος» λέει ο Βασίλης Κατσικονούρης.

Δεν θα είναι όμως μόνο το έργο του ο φόρος τιμής, μνήμης και αναστοχασμού πάνω στο θέμα της Κύπρου αλλά και μία σειρά άλλων εκδηλώσεων: μια εικαστική έκθεση με τον τίτλο «Μνήμη και Απώλεια» στο Σπίτι της Κύπρου, μια πορεία μνήμης (7 Ιουλίου) από το Θέατρο Αργώ στην πρεσβεία της Κύπρου με έργα και εικαστικές εγκαταστάσεις κατά μήκος της διαδρομής με πάνω από 30 καλλιτέχνες δρόμου, όπως και το θεατρικό «Ο γιος μου ο Ελπήνορας» του Δημήτρη Λέντζου. Τέλος, ο σκηνοθέτης Ευριπίδης Λασκαρίδης θα παρουσιάσει ντοκιμαντέρ μικρού μήκους από το υλικό των εκδηλώσεων της πρώτης περιόδου και της πορείας μνήμης για τους αγνοουμένους.  

Απόψε στις 21.00 το έργο «Οι αγνοούμενοι. Μια ενδιαφέρουσα ζωή»  στο Ιδρυμα Μ. Κακογιάννης (Πειραιώς 206, Ταύρος). Στις 30/6 στο θέατρο Αργώ (Ελευσινίων 15, Μεταξουργείο) εγκαίνια εικαστικής έκθεσης και ο θεατρικός μονόλογος «Ο γιος μου ο Ελπήνορας». Επίσης, στις 10 και 11/7 ένα κινηματογραφικό αφιέρωμα, ποίηση και μουσική