Συγκεχυμένα είναι τα μηνύματα που στέλνει η Αθήνα προς την τρόικα μετά τις ευρωεκλογές

Ημέρες του 2013, όταν ξεκινούσε μια δύσκολη διαπραγμάτευση που έμελλε να διαρκέσει 7 μήνες, αρχίζει και θυμίζει η κατάσταση με την τρόικα. Με μια σημαντική διαφορά: ότι στο τέλος αυτής της διαπραγμάτευσης βρίσκεται μια εκλογική αναμέτρηση για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Την οποία η κυβέρνηση φιλοδοξεί να κερδίσει με όπλο τη συμφωνία για τη διευθέτηση του χρέους. Αρα, τα περιθώρια ελιγμών είναι συνδεδεμένα με το πολιτικό ημερολόγιο.

«Η ελληνική κυβέρνηση θα ήθελε όλο το πακέτο της συμφωνίας στο τραπέζι, δεμένο με κόκκινη κορδέλα, έως τα Χριστούγεννα, για να το συνδέσει με την εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας» εκτιμούν κοινοτικές πηγές.

ΣΤΟ ΔΝΤ. Η πολιτική διάσταση της διαπραγμάτευσης δεν διαφεύγει της προσοχής ούτε στην άλλη άκρη του Ατλαντικού, στο ΔΝΤ, όπου βλέπουν δύο πιθανά σενάρια: συμφωνία έως τα Χριστούγεννα, αν η κυβέρνηση επιδείξει μεγάλη αποφασιστικότητα στις επώδυνες μεταρρυθμίσεις που πρέπει να γίνουν, ή εκλογές τον Μάρτιο με τη διαπραγμάτευση σε εκκρεμότητα.

Το τελευταίο, ακραίο ίσως, σενάριο μπορεί να έχει πολλές επιπλοκές, καθώς δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι η Ελλάδα θα μπορέσει να πορευθεί χωρίς άλλη δόση, ενώ είναι ένα ερώτημα αν η ευρωζώνη μπορεί να συνεχίσει να εκταμιεύει μετά τη λήξη του Μνημονίου, στο τέλος του 2014.

Η αλήθεια είναι ότι τα μηνύματα που στέλνει η Αθήνα μετά τις εκλογές είναι μπερδεμένα και η τρόικα είχε ανέβει στα κάγκελα με όσα άκουγε τις προηγούμενες ημέρες. Την ίδια ώρα που ο Γιάννης Στουρνάρας μετέφερε στον Βόλφγκανγκ Σόιμπλε ότι «δεν θα ξεφύγουμε από τα συμφωνημένα ούτε κατά ένα γιώτα» στην Αθήνα ο Ανδρέας Λοβέρδος έθετε θέμα διαθεσιμότητας, λίγο αργότερα ο Αργύρης Ντινόπουλος έλεγε ότι δεν θα απολυθεί κανένας από τον χώρο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και η Σοφία Βούλτεψη σχολίαζε ότι «εμείς δεν θα κάνουμε ό,τι λέει η τρόικα». Και την ώρα που στις Βρυξέλλες, προχθές, ο Γκίκας Χαρδούβελης διαβεβαίωνε και αυτός ότι η κυβέρνηση θα επισπεύσει τώρα τις διαδικασίες για τις μεταρρυθμίσεις, ο Νίκος Δένδιας δήλωνε χαλαρά ότι θα κουρευτούν τα επιχειρηματικά δάνεια, προκαλώντας εμφράγματα όχι μόνο στην τρόικα, αλλά και σε άλλα μέλη της κυβέρνησης.

ΕΠΙΦΥΛΑΚΤΙΚΟΙ. Ετσι, παρότι ο κ. Χαρδούβελης απέσπασε θετικές εντυπώσεις προχθές στο Eurogroup – στο περιθώριο του οποίου συναντήθηκε, επίσης, με τον νέο επικεφαλής της Κομισιόν στην τρόικα, Ιρλανδό Ντέκλαν Κοστέλο – ευρωζώνη και ΔΝΤ παραμένουν επιφυλακτικοί και ανήσυχοι και περιμένουν δείγματα γραφής. Ο Ολι Ρεν το είπε καθαρά ότι ανησυχεί για την επιβράδυνση στην πρόοδο των μεταρρυθμίσεων και κάλεσε την κυβέρνηση να επιστρέψει στον «ορθό δρόμο».

Αλλωστε δεν είναι μόνο οι κάποιες, εν θερμώ ίσως, δηλώσεις που μπορεί να ανακληθούν στη συνέχεια στην πράξη. Είναι και η διαφαινόμενη στροφή, τουλάχιστον του ΠαΣοΚ, σε πιο αριστερή κατεύθυνση που προσπαθούν να αποκρυπτογραφήσουν οι τροϊκανοί. Ακόμη και οι δηλώσεις του Πρωθυπουργού και του οικονομικού επιτελείου πριν και μετά τις εκλογές για το τέλος των Μνημονίων, οι διαβεβαιώσεις ότι «δεν θα υπάρξουν άλλα μέτρα» και ότι πρέπει να γίνουν διορθώσεις αντιμετωπίζονται με σκεπτικισμό.

«Είναι ένα ερώτημα», λένε οι πηγές της τρόικας, «αν η κυβέρνηση θα εφαρμόσει τις μεταρρυθμίσεις, που περιλαμβάνουν δύσκολες αποφάσεις στο Ασφαλιστικό, στην αγορά εργασίας, στον δημόσιο τομέα, αν θα γίνουν οι 7.000 απολύσεις. Επίσης, τι εννοεί η κυβέρνηση όταν λέει όχι νέα μέτρα, όταν το ΔΝΤ εκτιμά ότι θα υπάρξει δημοσιονομικό κενό – το οποίο βέβαια μπορεί να είναι μικρότερο αν τα πράγματα εξελιχθούν καλύτερα, αλλά μπορεί να είναι και μεγαλύτερο, ανάλογα, π.χ., με τις αποφάσεις των δικαστηρίων για ορισμένες επαγγελματικές κατηγορίες»

Ειδικά στο ΔΝΤ χτύπησαν καμπανάκια και τα σενάρια που κυκλοφόρησαν στην Αθήνα περί απομάκρυνσής του από το πρόγραμμα, με το επιχείρημα ότι πλέον δανειζόμαστε από την αγορά περίπου με το ίδιο επιτόκιο (4% το επιτόκιο του ΔΝΤ, όταν το πενταετές ομόλογο του ελληνικού Δημοσίου έχει τώρα απόδοση περίπου 4,20%). Είναι ένα σενάριο που προσφέρεται για πολιτική αξιοποίηση, εξού και το διακινούν κάποιοι κύκλοι, αν και προς το παρόν δεν βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο.

ΠΡΟΚΛΗΣΗ. Την πρώτη «ψυχανάλυση» της μετεκλογικής κυβέρνησης θα επιχειρήσει η τρόικα στην επίσκεψή της εδώ, στις 8-17 Ιουλίου. Ηδη όμως διαμηνύουν ότι η ολοκλήρωση της μεγάλης αυτής διαπραγμάτευσης θα αποτελέσει πρόκληση για την κυβέρνηση, εξαιτίας της οποίας δεν αποκλείεται να εκτροχιαστεί, τουλάχιστον χρονικά.

Γιατί μπορεί να έδωσε ο κ. Χαρδούβελης διαβεβαιώσεις για τα προαπαιτούμενα – που μένουν και αυτές να επιβεβαιωθούν – αλλά η διαπραγμάτευση του Σεπτεμβρίου για την τελευταία δόση της ευρωζώνης και την επόμενη του ΔΝΤ περιλαμβάνει ένα βουνό από δύσκολα θέματα, ξεκινώντας από το Ασφαλιστικό, για τα οποία δεν ακούγεται μέχρι στιγμής λέξη.

«Η 5η αξιολόγηση θα είναι δύσκολη», λέει πηγή της Κομισιόν, «αλλά υπάρχει κατανόηση ότι θα συνδεθεί αυτόματα με τη νέα συμφωνία για το χρέος».

Αυτό είναι το «καλό νέο». Αλλά εκτός από τη ρύθμιση του χρέους υπάρχει και το Μνημόνιο ή – σε περίπτωση που δεν υπάρξει νέο Μνημόνιο – οι κανόνες που πρέπει να ακολουθούμε στη μεταμνημονιακή εποχή. Είναι βέβαιο ότι η ευρωζώνη θα θελήσει κάποιου είδους δεσμεύσεις, ενώ πολλοί στους κόλπους της θεωρούν σκόπιμη τη συνέχιση των… παραδοσιακών Μνημονίων για τις «βαριές περιπτώσεις», όπως θεωρούν την Ελλάδα.