Τα εκλογικά σενάρια και γιατί δεν χωρούν στον σχεδιασμό του Μεγάρου Μαξίμου
Στον Παρθενώνα ξενάγησε ο Σαμαράς τον Λι Κετσιάνγκ.
Η ζωφόρος όμως της επικαιρότητας έχει και άλλα πρόσωπα. Εξ αριστερών είναι οι Βαγγέλης Βενιζέλος, Αντώνης Σαμαράς,
Λι Κετσιάνγκ, Ιλχάμ Αλίεφ, Πόλ Τόμσεν, Κλάους Μαζούχ και Ντέκλαν Κοστέλο
Με τι ταχύτητα τρέχει ο πολιτικός χρόνος; Και πού οδηγούν οι εξελίξεις; Είναι τα ερωτήματα που διατρέχουν την πολιτική επικαιρότητα καθώς όλοι προσπαθούν να κάνουν τους υπολογισμούς τους και να αποφασίσουν τις κινήσεις τους. Η νέα κυβέρνηση κάνει τα πρώτα της βήματα εν μέσω Κινέζων, Αζέρων και άλλων αφίξεων υψηλού προφίλ, όπως ο κ. JP Morgan, καθώς είναι πια σαφές ότι η Ελλάδα είναι ελκυστική για επενδύσεις. Την ίδια ώρα όμως η υπουργική κακοφωνία σκεπάζει το καθαρό μήνυμα που δίνουν τόσο ο Αντώνης Σαμαράς και ο Βαγγέλης Βενιζέλος, ότι ο στόχος είναι τα μεγάλα. Δηλαδή η διευθέτηση του χρέους, η οικοδόμηση πλειοψηφίας 180 βουλευτών για να εκλεγεί νέος Πρόεδρος και η επιστροφή στην ανάπτυξη. Παρά τη σαφήνεια δηλώσεων του Πρωθυπουργού, η υποψία των πρόωρων εκλογών χρωματίζει την ατμόσφαιρα. Ολα αυτά ενώ η τρόικα προσπαθεί διακριτικά να αποκρυπτογραφήσει την κατάσταση πριν επανέλθει στο προσκήνιο με τα προαπαιτούμενα τον Ιούλιο.
Ολα μυρίζουν εκλογές. Η σύνθεση της ανασχηματισμένης κυβέρνησης. Οι «μπαλοθιές» των υπουργών που ζητούν «χαλάρωση». Το Μαξίμου όμως επιμένει ότι δεν υπάρχει σχέδιο β’. Υπάρχει, λένε, μόνο μια καυτή ατζέντα που έχει ως ορόσημο τον Νοέμβριο. Τότε αναμένεται να ξεκινήσει η συζήτηση για το χρέος. Πριν καρποφορήσει αυτή η διαπραγμάτευση, οι εκλογές θα προέκυπταν μόνο ως ατύχημα. Κανείς δεν αρνείται ότι οι δύο μήνες που ακολουθούν θα είναι για την κυβέρνηση κάτι σαν τεστ κοπώσεως. Ποιος είναι ο οδικός χάρτης του Μαξίμου; Ποιους στόχους περιλαμβάνει; Και ποιοι είναι οι κίνδυνοι που μπορούν να τον εκτροχιάσουν;
ΠΡΟΣΓΕΙΩΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΛΙΣΑΒΟΝΑ. «Εμείς δεν είμαστε Ελλάδα». Αυτό ήταν το μήνυμα που εξέπεμπαν μονότονα τα τελευταία χρόνια οι χώρες του ευρωπαϊκού Νότου. «Μάς αντιμετώπιζαν», θυμάται κυβερνητικός παράγοντας, «ως μολυσματική περίπτωση». Την περασμένη Τρίτη στην εκδήλωση του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος στη Λισαβόνα ο τόνος ήταν εντελώς διαφορετικός. «Είναι πολλά αυτά που πετύχαμε εμείς και η Ελλάδα», είπε σε «συντροφικό» πρώτο πληθυντικό ο πορτογάλος πρωθυπουργός Πέντρο Πάσος Κοέλιο. Από το γενικότερο κλίμα συγχαρητηρίων, η ομάδα που συνόδευε τον Αντώνη Σαμαρά πήρε μια ένεση ηθικού. Μέχρι που προσγειώθηκε στην Αθήνα.
Στα ερτζιανά της Αθήνας οι υπουργοί ανταγωνίζονται σε αντιμνημονιακές κορόνες. Ηδη από την επομένη της ορκωμοσίας άρχισαν οι παραφωνίες. Κατά την παρατήρηση έμπειρου βουλευτή, «οι ανασχηματισμοί συνήθως δίνουν ανάσες στις κυβερνήσεις. Αυτός σαν να έπεσε βαρύς». Η παρθενική ανταρσία Λοβέρδου αποδείχτηκε μεταδοτική. Ο αναθεωρητισμός εξαπλώθηκε σε Χρυσοχοΐδη και Κουκουλόπουλο και βρήκε έτοιμα τα ψηφοθηρικά αντανακλαστικά των νέων γαλάζιων κυβερνητικών στελεχών όπως ο Αργύρης Ντινόπουλος και ο Γεράσιμος Γιακουμάτος. Ακόμη και σημειολογικά η διαρκής παρουσία ορισμένων «εξωστρεφών» υπουργών στα τηλεπαράθυρα δίνει την αίσθηση προεκλογικού σκηνικού.
Στο Μαξίμου, ωστόσο, επιμένουν ότι στην ατζέντα τους δεν υπάρχουν εκλογές. Είναι μια ατζέντα με ορόσημο τον Νοέμβριο, οπότε εκτιμάται ότι θα έχουν ολοκληρωθεί τα stress tests των τραπεζών και θα μπορεί να αρχίσει η συζήτηση για τη διευθέτηση του χρέους.
Ο σχεδιασμός προβλέπει ότι μέχρι το τέλος Ιουλίου θα έχουν υλοποιηθεί οι δράσεις που προέβλεπε η απόφαση του Eurogroup της 1ης Απριλίου. Από εκείνη τη δόση των 8,3 δισ. ευρώ απομένουν άλλα 2 δισ. των οποίων η εκταμίευση εξαρτάται από τις θερινές επιδόσεις της κυβέρνησης.
Δεν θα είναι εύκολο καλοκαίρι. Η εκτίμηση είναι ότι χάρη στην ελεγχόμενη σύνθεση των θερινών τμημάτων της Βουλής τα μέτρα θα περάσουν. «Ψάξε το τμήμα που θα ψηφίσει το σπάσιμο της ΔΕΗ. Δεν θα βρεις βουλευτή που να έχει πρόβλημα με τη ΔΕΗ στην περιφέρειά του. Τους έχουν στείλει στην… Αλάσκα» παρατηρεί βουλευτής της συμπολίτευσης.
Ταυτόχρονα, το πρωθυπουργικό επιτελείο εργάζεται για δύο στρατηγικούς στόχους ενόψει του Σεπτεμβρίου. Τότε, αν το καλοκαίρι κυλήσει ομαλά, η Αθήνα σκοπεύει να θέσει δύο αιτήματα στο τραπέζι.
ΣΤΟΧΟΣ ΠΡΩΤΟΣ: Να αλλάξει το πλαίσιο της επιτήρησης από την τρόικα. Μέχρι τώρα σε κάθε γύρο διαπραγματεύσεων η ελληνική πλευρά καλείται να ικανοποιήσει εκατοντάδες προαπαιτούμενα. Το πλήθος των δεκάδων υποδράσεων και ανθυποδράσεων εξαντλεί το σύστημα. Η προσπάθεια χάνεται στις λεπτομέρειες. Στόχος είναι, όπως επισημαίνεται, να τους πείσουμε να φύγουμε από τη μικροδιαχείριση. Το επιχείρημα είναι ότι η χαλάρωση του «ζουρλομανδύα» θα δώσει στην κυβέρνηση το απαραίτητο οξυγόνο για να προχωρήσει στις μεγάλες αλλαγές χωρίς να σπαταλά πολιτικό κεφάλαιο στα δευτερεύοντα.
ΣΤΟΧΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟΣ:
Οι διορθώσεις στη φορολογία. Εδώ το επιχείρημα είναι γνωστό: η υπερφορολόγηση έχει γυρίσει μπούμερανγκ. Το πετρέλαιο θέρμανσης είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα. Χαμηλότεροι συντελεστές θα έφερναν περισσότερα έσοδα. Ομως για να πετύχει η διαπραγμάτευση δεν πρέπει, όπως επισημαίνεται, να γίνει «πυροτεχνηματικά». «Πρέπει να είμαστε σε θέση να τους προτείνουμε μειώσεις στοχευμένες και κοστολογημένες». Και αυτός ο στόχος ζυμώνεται ήδη στις παρασκηνιακές επαφές με τους δανειστές.
Από το Πεκίνο στην Αθήνα
Πέρυσι όταν ο Σαμαράς βρισκόταν στην Κίνα υπερηφανευόταν στον κινέζο ομόλογό του για το γεγονός ότι το επιτόκιο του δεκαετούς ελληνικού ομολόγου είχε πέσει στο 9,31%. Την Πέμπτη, όταν ο Λι Κετσιάνγκ ήρθε στην Αθήνα για να ανταποδώσει την επίσκεψη, το επιτόκιο ήταν σχεδόν το μισό: 5,76%. Ετσι μετρά την πρόοδο το επιτελείο Σαμαρά. Ξέρουν όμως ότι είναι ακόμη μια εύθραυστη επιτυχία. «Το πρώτο που πρέπει να κάνουμε είναι να στείλουμε το μήνυμα ότι επιστρέφουμε στις ράγες» λέει χαρακτηριστικά κυβερνητικό στέλεχος και σπεύδει να διορθώσει: «Ούτε καν επιστρέφουμε. Παραμένουμε στις ράγες», λέει. Οποιαδήποτε αμφιθυμία – οποιοδήποτε «πέταγμα βλεφάρου» – κινδυνεύει να εκληφθεί από τις αγορές ως οπισθοδρόμηση. Αυτή είναι η στρατηγική προς τα έξω. Στο εσωτερικό η κυβέρνηση δεν έχει ακόμη κατορθώσει να δώσει το στίγμα της. Είναι οι εξάρσεις των υπουργών μόνο ρητορικές; Ή όντως υπάρχει περιθώριο για μικρές έστω αποκλίσεις από τα συμφωνηθέντα; Η απάντηση δίνεται με μια παρομοίωση. Το πρόγραμμα που πρέπει να ακολουθηθεί μέχρι το φθινόπωρο «είναι σαν το ποδήλατο: αν σταματήσεις το πετάλι, πέφτεις». Δεν θα είναι ποδήλατο πίστας. Θα είναι μάλλον ποδήλατο βουνού.