[Ανάλυση] Αποσπασμένοι στην κοιλιά του κήτους

Πώς λέγεται στα αγγλικά ο αδιόριστος; Πώς λέγεται στα γαλλικά; Υπάρχει, τέλος πάντων, σε άλλη γλώσσα λέξη να ορίζει αυτόν που μετά την αποφοίτησή του από το πανεπιστήμιο επαφίεται στη νομοτέλεια ότι το κράτος θα τον αποκαταστήσει επαγγελματικά;

Αδιόριστοι δεν υπάρχουν πια. Δεν άλλαξε η γλώσσα. Αλλαξε η χώρα. Υπάρχουν όμως ακόμη οι «αποσπασμένοι». Δεν θα τους βρούμε στα λεξικά. Θα τους βρούμε κατά εκατοντάδες σε υπουργικά και βουλευτικά γραφεία, σε γενικούς και ειδικούς γραμματείς, σε κόμματα και, φυσικά, σε συνδικαλιστικές οργανώσεις.

Κανείς δεν ξέρει πόσοι είναι ακριβώς οι υπάλληλοι που άφησαν την υπηρεσία τους για τη θαλπωρή μιας πολιτικής θέσης. Ανθρωποι που έχουν εικόνα των δαιδάλων της ελληνικής διοίκησης τους υπολογίζουν συνολικά σε οκτώ με εννιά χιλιάδες. Από αυτούς περίπου το ένα τέταρτο υπηρετεί σε βουλευτές, ευρωβουλευτές και κόμματα. Αυτοί, με την πρόσφατη απόφαση του υπουργείου Διοικητικής Μεταρρύθμισης, θα αξιολογηθούν από τους βουλευτές, τους ευρωβουλευτές και τα κόμματα που τους απέσπασαν.

Ο αποσπάσας αξιολογεί. Είναι ένα παράδοξο σχήμα που δεν μπόρεσε να υπερασπιστεί ούτε ο υπουργός που το υπέγραψε. Κατά την κομψή διατύπωση του ίδιου του Κυριάκου Μητσοτάκη, «ο πολιτικός προϊστάμενος ενδεχομένως να μην έχει την απαραίτητη αντικειμενικότητα για την αξιολόγηση». Η αγχωμένη διάψευση που εξέδωσε αργότερα το υπουργείο δεν θα μπορούσε παρά να αποσιωπά εκκωφαντικά αυτό το παράδοξο.

Η αλήθεια είναι ότι η απόφαση δεν ήταν πρωτοβουλία του Μητσοτάκη. Η ειδική μεταχείριση των αποσπασμένων είχε ήδη δρομολογηθεί από τη Βουλή τον περασμένο Μάρτιο. Τότε δεκατέσσερις βουλευτές από τη ΝΔ και το ΠαΣοΚ είχαν καταθέσει ειδική τροπολογία που είχε δεχθεί ο Γιάννης Μιχελάκης.
Η Ολομέλεια, βεβαίως, υπερψήφισε ασμένως.

Τυπικά, η απόφαση Μητσοτάκη αποτελεί συμμόρφωση προς τη νομοθετική πρόβλεψη. Πολιτικά, όμως, το τάιμινγκ δεν θα μπορούσε να είναι χειρότερο για τον υπουργό. Την ώρα που κηρύττει την τήρηση των συμφωνηθέντων για τις διαθεσιμότητες, εμφανίζεται να συνθηκολογεί ενδίδοντας σε πελατειακές διευθετήσεις.

Τόσο η εμπλοκή με τους διοικητικούς των ΑΕΙ όσο και το φάουλ με τους αποσπασμένους είναι επεισόδια από ένα έργο που έχουμε ξαναδεί. Πριν από την αξιολόγηση, πριν από τις διαθεσιμότητες, ήταν το ενιαίο μισθολόγιο, που δεν είναι ακόμη ενιαίο. Ηταν η «Λευκή Βίβλος του ΟΟΣΑ» για την αναδιάρθρωση των υπηρεσιών, που παραμένουν σε προβιβλική κατάσταση. Ηταν εκείνη η έκρηξη γλωσσοπλαστικής φαντασίας που είχε αντικαταστήσει τις απολύσεις με «προσυνταξιοδοτικές εφεδρείες». Ηταν και είναι η πολιτική αδυναμία να μεταρρυθμιστεί ο Λεβιάθαν της ελληνικής ιδιαιτερότητας που λέγεται Δημόσια Διοίκηση.

Πώς, όμως, να εφαρμοστεί η διαθεσιμότητα όταν τη δυναμιτίζουν οι υπουργοί που καλούνται να την εφαρμόσουν; Ή, όπως το λέει με ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα παράγοντας της Διοίκησης, «πώς να προχωρήσεις, όταν, ας πούμε, ο εκάστοτε υπουργός Εσωτερικών (που προΐσταται της Αυτοδιοίκησης) πολιτεύεται σαν πρόεδρος της ΚΕΔΚΕ;».

Συμπέρασμα: η «Διοικητική Μεταρρύθμιση» δεν είναι εγχείρημα που εξαρτάται από τη βούληση του αρμόδιου υπουργού. Για να συναντηθούν τα επιτελικά σχέδια με την πραγματικότητα, χρειάζεται κεντρική πολιτική βούληση. Αυτό που σε απλά ελληνικά λέγεται «εντολή Μαξίμου».