Μαρία Φαραντούρη στα «ΝΕΑ»: «Τρέχουμε στις διαδηλώσεις και μετά στον “Σουλεϊμάν”»

Εχει και η δουλειά μας τα τυχερά της. Η Μαρία Φαραντούρη απέναντί μου, στο άνετο καθιστικό του σπιτιού της, διαλέγει δίσκους και σιγοτραγουδά. «Ποτέ μαζί» ακούμε από τη φωνή του Μίκη Θεοδωράκη. «Ακου το τσέλο…» μου λέει. «Ο κόσμος δεν έχει εικόνα τι πρεσβεύει έξω ο Μίκης. Στη Γερμανία πολλά μουσικά του θέματα τα θεωρούν λίντερ», συμπληρώνει και σκέφτομαι πως και η ίδια με έναν τρόπο έχει «αδικηθεί» από το ευρύ κοινό που την ταύτισε για χρόνια πλάι στον Μίκη και στον καμβά μιας πυκνής και ηρωικής εποχής όταν αλώνιζε όλο τον κόσμο δίνοντας συναυλίες κατά της δικτατορίας των συνταγματαρχών αλλά και για τους όπου γης αδικημένους.

Κι όμως, την υπερπενηντάχρονη πορεία της διαπερνά ένα νήμα συναισθημάτων και αφοσίωσης. Ενας ενιαίος κόσμος, είτε Μίκη ερμηνεύει είτε ηπειρώτικο, είτε τζαζ, που επιχρωματίζει η κοντράλτο φωνή της, το γνώριμο φωνητικό βάθος της. Η προσεχής Παρασκευή θα είναι ένας ακόμη σταθμός σε αυτό το ταξίδι και το ηχητικό κράμα που θα απολαύσουμε στο Ηρώδειο – σε μια από τις σημαντικότερες στιγμές του φετινού Φεστιβάλ Αθηνών – αποτυπώνει μια παράξενη σύμπραξη: η Φαραντούρη με τον σαξοφωνίστα της τζαζ Τσαρλς Λόιντ και με συνδετικό κρίκο τη λύρα του Σωκράτη Σινόπουλου. «Εχει την επιμέλεια ο Τάκης Φαραζής, δουλέψαμε μαζί δύο χρόνια για τα τραγούδια που θα έφτιαχναν την ελληνική σουίτα. Αυτή τη φορά ο Λόιντ έρχεται με καινούργιους μουσικούς, τριαντάρηδες».

«Πάντα πάει με νέα ταλέντα ο Τσαρλς, είναι δάσκαλος, διακρίνεται από τους άλλους. Εχει μια πνευματικότητα και στο παίξιμό του. Μαζί με άλλους έκαναν επανάσταση στο σαξόφωνο. Δεν έπαιζαν για ψυχαγωγία, προσέδωσαν έναν άλλο ήχο πιο εσωτερικό», μου λέει η Φαραντούρη, που πρόσφατα ήταν στην Αυστραλία σε τζαζ φεστιβάλ και πλέον έχει μακρά θητεία από τις συμπράξεις της με τον Λόιντ (ας θυμηθούμε το προηγούμενο Ηρώδειο, το 2010 που ηχογραφήθηκε και ως «Athens Concert»).

Ο Λόιντ, ένας είδος γκουρού, εκτός από μουσικός οι οποίος έχει παίξει από τον Χέντριξ και τον Κιθ Τζάρετ μέχρι τον Σαντάνα, στη μεγάλη του καριέρα είχε διακυμάνσεις. Για παράδειγμα, μετά το παίξιμο του ευπώλητου «Forest Flower» επενέβη ο παράγοντας «εμπόριο» και επιχείρησε να τον εντάξει σε ένα «κλίμα ροκ». Αυτός δεν άντεξε. Αποσύρθηκε στην Καλιφόρνια και για δέκα χρόνια δεν ξανάπαιξε. Μέχρι που τον ξεσήκωσε ο νάνος πιανίστας διεθνής σταρ Πετρουτσιάνι.

Η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥΣ. Στο Πανεπιστήμιο της Σάντα Μπάρμπαρα ο Λόιντ σε μια στάση από τις συναυλίες του άκουσε πρώτη φορά και τη Μαρία Φαραντούρη πριν από 12 χρόνια και οι δυο τους δεν άργησαν να συνεργαστούν. Τζαμάρισαν μάλιστα πρώτη φορά σε τριήμερο τζαζ στον Λυκαβηττό και από τότε κύλησε πολύ νερό στο κοινό τους αυλάκι. «Δημιουργείται μια διεθνής γλώσσα, δεν έχουμε συμβατικές ενορχηστρώσεις, μπορεί και ο ξένος να το παρακολουθήσει. Είναι πιο προσβάσιμο, πιο global. Βεβαίως, εδώ φαίνεται πόσο αληθινό είναι το δικό μας είδος. Πρέπει να έχει βάθος και μνήμη αυτό που κάνεις. Οταν το παρελθόν είναι δυνατό, μπορεί να γίνει παρόν και μέλλον», μας λέει η Φαραντούρη και μάλιστα η συναυλία της Παρασκευής θα έχει και τη δαιμονική κιθάρα του κορυφαίου Γιάννη Σπάθα.

«Μαζί τους απελευθερώνομαι, αλλά δεν είμαι τζαζ τραγουδίστρια. Η φρι τζαζ έχει μια ελευθερία να παίρνει θέματα μουσικά να τα αναπαραγάγει. Το όνειρό μου είναι να βρεθεί ένας χώρος να στεγάσει τις δημιουργίες των νέων παιδιών, ένα κρατικό τζαζ φεστιβάλ δεν υπάρχει. Γίνονται πράγματα αλλά όχι ακραιφνώς τζαζ. Μόνον έτσι θα δημιουργήσεις κοινό».

Οσο για τη δημιουργία σήμερα, η Μαρία Φαραντούρη κάνει τις αναγωγές της στο χθες: «Τότε είχαμε ανάγκη ο ένας τον άλλον, στο φυσικό του μέγεθος, τώρα είναι όλοι μόνοι τους στο Ιντερνετ. Εντάξει, κι αυτό είναι σημαντικό, αλλά η εικόνα έχει αλλάξει τον κόσμο. Βλέπεις, ας πούμε, ανθρώπους που τρέχουν στις διαδηλώσεις και μετά τρέχουν να δουν «Σουλεϊμάν»».

Ο ΥΠΟΥΛΟΣ ΦΑΣΙΣΜΟΣ. Το κάδρο της για λίγο με ξαφνιάζει. Η γυναίκα με τα μαύρα μακριά μαλλιά που στα πόστερ από συναυλίες της δεκαετίας του ’70 σε όλο τον κόσμο φέρνει στη Μερσέντες Σόσα, σήμερα μιλά με ζεστασιά για την ελληνική και διεθνής σκηνή της τζαζ. Δεν αποφεύγει όμως να καυτηριάσει τα πολιτικά θέματα με τη φρέσκια και ολοκληρωμένη εικόνα που έχει λόγω των διαρκών ταξιδιών της: «Μέσα σε αυτή την κρίση, το καταφύγιό είναι η τέχνη. Δεν μπορείς να σταματήσεις να δημιουργείς.
Πολλές φορές σκέφτομαι: είναι δεδομένη η δημοκρατία που ζω; Και προσθέτω: ο πιο ύπουλος φασισμός είναι αυτός που κρύβεται στον ανυποψίαστο πολίτη, επειδή δυσκολεύεται, επειδή θέλει να εκδικηθεί. Οφείλουμε οι καλλιτέχνες να τους πούμε για το δράμα που ζει όλη η Ευρώπη, μπορεί να εκβάλουμε σε πολύ άσχημα πράγματα όταν βλέπεις σε πολλά κράτη να εκκολάπτεται το φίδι του φασισμού. Οταν ο κόσμος σκέφτεται την εκδίκηση, εκδικείται ουσιαστικά τον εαυτό του».