Τα γκολ του Μουντιάλ που ανεβάζουν τα χρηματιστήρια

^«Το ποδόσφαιρο είναι η τελευταία ιερή παράσταση των καιρών μας. Κατά βάθος πρόκειται για ιεροτελεστία, αν και είναι μια απόδραση. Ενώ άλλες ιερές παραστάσεις βρίσκονται σε παρακμή, ακόμα και η θεία λειτουργία, το ποδόσφαιρο είναι η μοναδική που μας έχει απομείνει. Είναι το θέαμα που αντικατέστησε το θέατρο». Ο Πιερ Πάολο Παζολίνι, ο διάσημος σκηνοθέτης και ποιητής, δεν γνώριζε όταν εξέφραζε με αυτόν τον τρόπο την αγάπη του για το ποδόσφαιρο ότι σε μερικές δεκαετίες η διεθνής φρενίτιδα με το συγκεκριμένο άθλημα θα γινόταν αντικείμενο μελέτης από οικονομολόγους και θα συνδεόταν με διάφορους δείκτες της καθημερινότητάς μας.

Αυτό ακριβώς έκαναν οι ειδικοί της Goldman Sachs, της πολυεθνικής τράπεζας επενδύσεων, που μελετώντας οικονομικά μοντέλα, στατιστικές, προσομοιώσεις, μεταβλητές και μακροοικονομικά στοιχεία διαπίστωσαν την αμφίδρομη επίδραση του ποδοσφαίρου με τις οικονομικές και τις κοινωνικές συνθήκες των κρατών στα οποία παίζεται – δηλαδή παντού.

Οι προβλέψεις. Η συγκεκριμένη μελέτη της Goldman Sachs ξεκίνησε στο Μουντιάλ του 1998, δηλαδή αυτή είναι η πέμπτη φορά που διεξάγεται. Εκτός από τη στενή σύνδεση του ποδοσφαίρου με τις κεφαλαιαγορές και την πιο χαλαρή με τομείς όπως η εγκληματικότητα, η αύξηση του εργατικού δυναμικού και άλλους, οι ειδικοί, λάτρεις του αθλήματος, δεν απέφυγαν να κάνουν και προβλέψεις. Για τους ημιτελικούς κατέληξαν ότι οι ομάδες που θα συμμετάσχουν θα είναι η Βραζιλία, η Αργεντινή, η Γερμανία και η Ισπανία. Εντυπωσιακό πάντως είναι το ποσοστό που δίνουν τα μοντέλα πρόβλεψης που χρησιμοποιήθηκαν για νίκη της Βραζιλίας: ξεπερνά το 50%!

Ομως το βασικό ερώτημα της έρευνας είναι το εάν και κατά πόσον το Παγκόσμιο Κύπελλο επηρεάζει τις χρηματαγορές. Η απάντηση είναι, σε γενικές γραμμές, ναι! Σίγουρα, τουλάχιστον, για κάποιους μήνες. Εξετάζοντας την ιστορία, διακρίνεται ένα ξεκάθαρο μοτίβο βελτίωσης των οικονομικών δεικτών στη χώρα της ομάδας που κερδίζει το Κύπελλο, τις εβδομάδες μετά τον τελικό. Κατά μέσο όρο η χώρα που κερδίζει, τον πρώτο μήνα μετά τον τελικό, βλέπει το χρηματιστήριό της να κερδίζει 3,5% πάνω από τον διεθνή μέσο όρο – σημαντική άνοδος που όμως εξασθενεί έπειτα από τρεις μήνες. Η χαρά της νίκης δεν επηρεάζει επ’ άπειρον τις κεφαλαιαγορές που δεν φαίνεται να διατηρούν τα κέρδη τους καθώς συνολικά τη χρονιά που ακολουθεί το Μουντιάλ το χρηματιστήριο της νικήτριας χώρας χάνει τέσσερις ποσοστιαίες μονάδες. Το μήνυμα φαίνεται να είναι: απολαύστε τα κέρδη όσο διαρκούν…

Το μοντέλο αυτό επαναλαμβάνεται πάντοτε από το 1974, οπότε και υπάρχουν στοιχεία για τα χρηματιστήρια, με μια εξαίρεση: τη Βραζιλία το 2002! Σε αυτήν την περίπτωση, η βαθιά ύφεση και η νομισματική κρίση επισκίασαν την επιρροή της νίκης στο γήπεδο.

Οι ηττημένοι. Τι συμβαίνει όμως με τη χώρα που χάνει στον τελικό; Φυσικά, οι οπαδοί απογοητεύονται πάντα από μια ήττα στο τελευταίο παιχνίδι και είναι ενδιαφέρον ότι με τον ίδιο τρόπο αντιδρούν και οι αγορές. Εν αντιθέσει με την ευφορία του νικητή, ο ηττημένος πέφτει σε κατάθλιψη, με το χρηματιστήριο της χώρας να πέφτει κατά 2% τον μήνα μετά τον τελικό. Και οι απώλειες συνεχίζονται επί τρεις μήνες, με μέσο όρο 5,6% για την αντίστοιχη περίοδο.

Τι συμβαίνει με τη χώρα που φιλοξενεί το Μουντιάλ; Το διεθνές ενδιαφέρον για αυτήν τη χώρα φέρνει και περηφάνια και αυτοπεποίθηση. Οπως συμβαίνει με τον νικητή και σε αυτήν την περίπτωση οι θετικές επιπτώσεις διαρκούν για αρκετές εβδομάδες. Το χρηματιστήριο της χώρας σημειώνει κέρδη 2,7% για τον επόμενο μήνα, κάτι όμως που δεν φαίνεται να διαρκεί περισσότερο. Το να είναι μια χώρα και οικοδέσποινα και νικήτρια αποτελεί τον υπέρτατο στόχο. Ομως τα παραδείγματα είναι πολύ λίγα για να δώσουν αξιόπιστα στατιστικά στοιχεία.

Η Βραζιλία έχει φέτος μια καλή ομάδα συν τα στατιστικά με το μέρος της. Ουδέποτε ευρωπαϊκή ομάδα κέρδισε Μουντιάλ που διεξαγόταν στη Λατινική Αμερική. Οι Βραζιλιάνοι ελπίζουν ότι μια πιθανή νίκη (θα είναι η έκτη) θα βοηθήσει την οικονομία, η οποία βρισκόταν σε πολύ καλύτερη κατάσταση κατά τη διάρκεια του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 2010. Εκτοτε η περιορισμένη ανάπτυξη, ο υψηλός πληθωρισμός, το υψηλό εργατικό κόστος και το υπερτιμημένο νόμισμα έχουν επηρεάσει σημαντικά την οικονομία. Το αποτέλεσμα του Μουντιάλ αναμένεται επίσης να επηρεάσει την πολιτική καθώς οι προεδρικές εκλογές έχουν ορισθεί για τον Οκτώβριο. Πολλά θα κριθούν από τα πόδια του Νεϊμάρ…

Η ιδανική εντεκάδα
Τη γνώμη του γερμανού βετεράνου άσου Φραντς Μπεκενμπάουερ ζήτησαν οι συντάκτες της έρευνας, αναζητώντας την ιδανική 11άδα όλων των εποχών. Και εκείνος απάντησε: Λεβ Γιασίν, Κάρλος Αλμπέρτο, Μπόμπι Μουρ, Πάολο Μαλντίνι, Τζιατσίντο Φακέτι, Μπόμπι Τσάρλτον, Φέρεντς Πούσκας, Γιόχαν Κρόιφ, Ντιέγκο Μαραντόνα, Αλφρέντο ντι Στέφανο, Πελέ.

Η Ισπανία και η φούσκα των ακινήτων
Αν κάποια χώρα θέλει απεγνωσμένα να κερδίσει το Κύπελλο (για δεύτερη φορά, μετά το 2010) είναι η Ισπανία λένε οι αναλυτές, καθώς η δική της οικονομία είναι εκείνη που χρειάζεται περισσότερο τη θετική ώθηση. Ομως αρνητικές εξελίξεις όπως η φούσκα των ακινήτων δεν είναι τόσο εύκολο να ξεχαστούν όσο κάποιες ήττες στον αγωνιστικό χώρο…