Στην Μπιενάλε Βενετίας έγινε της Κορέας

Ο Ρεμ Κούλχαας αποκάλυψε στους επισκέπτες της 14ης Μπιενάλε Αρχιτεκτονικής Fundamentals τη σύγχρονη αλήθεια. Αυτή που ετοίμαζε τέσσερα χρόνια με τους συνεργάτες του στο αρχιτεκτονικό του γραφείο ΟΜΑ και θα παρουσιάζεται για έξι μήνες στη Βενετία. Συμπληρώνεται μάλιστα από έναν κατάλογο δεκαπέντε τόμων και 2.000 σελίδων με όλη την έρευνα και τα αρχεία της έκθεσης «Στοιχεία Αρχιτεκτονικής» που εγκαινιάστηκε στο κεντρικό περίπτερο της μεγάλης διοργάνωσης. Μακριά από τον απόηχο του πολιτικού σκανδάλου που προκάλεσε η σύλληψη του δημάρχου της Βενετίας για ανάμειξή του σε υπόθεση οικονομικής διαφθοράς.

«Σήμερα η οροφή έχει μετατραπεί σε εργοτάξιο εξοπλισμού από σωλήνες και καλώδια που μας επιτρέπουν να ζούμε. Ενας χώρος τόσο βαθύς που αρχίζει να ανταγωνίζεται την ίδια την αρχιτεκτονική κατασκευή. Η οροφή είναι πλέον ένα πεδίο του οποίου τον έλεγχο έχασαν οι αρχιτέκτονες. Είναι μια περιοχή που έχει παραδοθεί σε άλλες ειδικότητες». Με επικοινωνιακή ικανότητα που χαρακτηρίζει κάθε κατασκευή αλλά και κάθε βιβλίο του ο Ρεμ Κούλχαας, ο ολλανδός αρχιτέκτονας και διευθυντής της φετινής Μπιενάλε, περιγράφει με σαφήνεια ότι η ιστορία της αρχιτεκτονικής ξεκίνησε από την πόρτα και το δάπεδο, το παράθυρο και τον τοίχο. Και με το πέρασμα του χρόνου τα αρχιτεκτονικά στοιχεία από βαριά και ογκώδη αντικείμενα μεταλλάχτηκαν σε έναν κόσμο επιδερμικών λεπτών επιφανειών, φτιαγμένων από τα έξυπνα μαγικά τεχνάσματα της τεχνολογίας. «Σήμερα η αρχιτεκτονική δεν είναι τίποτα περισσότερο από μια κατασκευή πάχους δύο εκατοστών. Η σημερινή εμμονή μας με την άνεση, την ασφάλεια και την αειφορία είναι μια δεινή κατεύθυνση που αντικατέστησε τα ιδανικά της ελευθερίας, της ισότητας και της αδελφοσύνης» δήλωσε ο 70χρονος αρχιτέκτονας.

Η έρευνα του Κούλχαας για τη μετάλλαξη της αρχιτεκτονικής οδηγεί στην ερμηνεία του θέματος που για πρώτη φορά τέθηκε στα εθνικά περίπτερα των χωρών που συμμετέχουν στην Μπιενάλε: «Απορροφώντας τη νεωτερικότητα, 1914-2014».

Ενα από τα οποία είναι και το ελληνικό, με θέμα «Τουριστικά τοπία: επαναδημιουργώντας την Ελλάδα», χωρισμένο σε δύο ενότητες. Την ιστορία της τουριστικής ανάπτυξης στην Ελλάδα και τη μελλοντική αξιοποίηση του τουριστικού τοπίου με τα εργαλεία της αρχιτεκτονικής.

Ενώ το περίπτερο της Νότιας Κορέας παρουσίασε την πιο φορτισμένη με πολιτικό νόημα αρχιτεκτονική πρόταση και διακρίθηκε με τον Χρυσό Λέοντα εθνικής συμμετοχής. Ο επιμελητής του κορεατικού περιπτέρου Μινσούκ Τσο, στην πρόταση «Crow’s Eye View» (Θέα από το μάτι του κορακιού) συγκέντρωσε 40 αρχιτεκτονικές και καλλιτεχνικές προτάσεις για να δείξει τις δυνατότητες μιας ενοποιημένης Κορέας φέρνοντας σε διάλογο την αρχιτεκτονική της βόρειας και της νότιας πλευράς.