Ποπ είσαι και (πολυ)φαίνεσαι

Πριν από δύο χρόνια, τότε που η βουτιά στην ύφεση και την ανεργία δημιουργούσε μόνο σκηνικά για τηλεοπτικούς μαραθωνίους και εκπομπές αλληλεγγύης, η έννοια της εμφάνισης γκλάμορ είχε συρρικνωθεί σε κάποια μικρά μαύρα φορέματα με χαμηλό ντεκολτέ. Τα οποία έως και η Αννίτα Πάνια υιοθέτησε για τις τηλεοπτικές εμφανίσεις της, δείχνοντας συμπάθεια, στοργή και νευρασθενική κατανόηση στο «κατατρεγμένο πελατολόγιό της».

Ωστόσο οι πρώτες ενδείξεις της επιστροφής μιας συγκεκριμένης αισθητικής πρόβαλαν εδώ και λίγο καιρό. Μέσα από τις φωτογραφίες των νυχτερινών εκδηλώσεων, τις πρεμιέρες μαγαζιών στο Γκάζι, κάποιες περιστασιακές επιδείξεις μόδας και  βραβεύσεις νέων δημιουργικών(;) δραστηριοτήτων. Η αισθητική αυτή υπογραμμίζει μία υπερβολή στην πρόκληση του σώματος. Και ωθεί το βλέμμα του θεατή να φύγει πέρα από αυτό που βλέπει. Προς μία έξοδο από την πραγματικότητά του.

 Μιλάμε πάντα για γυναικείες καμπύλες υπερπροβεβλημένες από τα μίντια. Για περιοχές που ασφυκτιούν και εκτινάσσονται μέσα από στενά κομμάτια υφάσματος, καλυμμένα από εκτάσεις αστραφτερού νήματος ή πλαστικής γυαλιστερής παγιέτας, ακόμη και πανάκριβου διαθλώντος χρωματιστού κρυστάλλου. Ή βλέπουμε σώματα να διαγράφονται κάτω από πέπλα διαφάνειας και φορέματα ελλειπτικού σχεδιασμού να συντροφεύουν  κομμώσεις-σύμβολα μιας νέας ιερατικής τάξης ψυχαγωγικών πραγμάτων. Ανάλογα με τον βαθμό αναγνωρισιμότητας βελτιώνεται και η εμφάνιση της ενδυματολογικής επιχειρηματολογίας τους. Τα πρώτα σκαλοπάτια της μιντιακής φήμης λοιπόν θεμελιώνονται με ενδυματολογικές καρικατούρες. Οι ημιάγνωστες τραβάνε τα βλέμματα με την πρωτόγονη αίσθηση γούστου που διακρίνει τους νεοεισερχόμενους οργανισμούς στην κοινωνία του στυλ, δίχως να κάνουν διαχωρισμούς περιστάσεων, χρωματικών κυριαρχιών και ισορροπιών μεταξύ σχεδιαστικής πρόκλησης και ευρηματικής πρωτοπορίας.

Οι ανελιγμένες στην κλίμακα της δόξας έχουν εξασφαλίσει ένα επιτελείο επαγγελματιών οι οποίοι βελτιώνουν και μεταμορφώνουν την ωραία σε πανέμορφο απρόσιτο πλάσμα μιας ανύπαρκτης πραγματικότητας. Η ανύπαρκτη πραγματικότητα των τηλεοπτικών πλατό όπου γυρίζονται ριάλιτι σόου και εκπομπές ανώδυνης ψυχαγωγίας γεμίζουν από ξανθές γυναίκες που προσπαθούν να μιμηθούν τη γοητεία των σταρ της πρώτης χρυσής εποχής του Χόλιγουντ. Ομως το παλιό γκλάμορ της μεγάλης οθόνης δεν εφαρμόζει σωστά στις διαστάσεις της  επίπεδης τηλεοπτικής οθόνης υψηλής ευκρίνειας. Καθώς τα πίξελ της τεχνολογίας μάλλον ενισχύουν την απόσταση μεταξύ αληθινού κόσμου και παραμορφωμένης «λαμπερής» πραγματικότητας.  

Οι θηλυκές φιγούρες φαντάζουν όμορφες στον ανυποψίαστο, αφελή θεατή τους που νομίζει ότι η εικόνα τους θα δείχνει ίδια χωρίς την επιτήδευση του στερεοτυπικού μακιγιάζ των smoky eyes, το φορμαρισμένο χτένισμα όγκου στα μαλλιά, τη βελτιωτική ανόρθωση κάποιας ενέσιμης θεραπείας για ελαφρύ όγκο στις παρειές και τόνωση στο περίγραμμα του οβάλ.

Ο ανυποψίαστος θεατής-κάτοικος μιας κοινωνίας κατά 27% άνεργης και ανησυχητικά υποσιτιζόμενης εισπράττει τα μηνύματα του τρόπου ζωής που τον καλούν να ζήσει και πάλι τον μύθο του παρελθόντος του. Επιστροφή σε μία νοσταλγία χλιδής και επίπλαστου πλούτου.

Ισως είναι σημαντικό έπειτα από την πτώση να ακολουθεί η άνοδος. Οχι όμως με αυτά τα κριτήρια της κακής μίμησης και της υιοθέτησης συμπεριφορών που αναλογούν στις ποπ μορφές μιας αληθινής βιομηχανίας του θεάματος, όπως είναι οι χαμαιλεοντικές μεταμορφώσεις της Lady Gaga, η επιδειξιομανία του ζεύγους Κιμ Καρντάσιαν – Κάνιε Γουέστ, η χορευτική κυριαρχία της Μπιγιονσέ, ο ενδυματολογικός κανόνας της Ριάνα. Η λίστα των ποπ πρωταγωνιστών της παγκοσμιοποιημένης σκηνής του υπερθεάματος συνεχίζεται. Τα ονόματα των τοπικών φαινομένων όπως Τάμτα, Κατερίνα Στικούδη, Πάολα, Νίνα Λοτσάρη, Ελενα Παπαρίζου, Μελίνα Βέγκας, Shaya, Foureira, Κρυσταλλία σε μικρό βαθμό ίσως και να πληρούν τις προϋποθέσεις μιας κάποιας ένταξης σε αυτό το σύμπαν που ο γάλλος θεωρητικός Μποντριγιάρ αποκαλούσε «Υπερ-πραγματικότητα» καθώς μελετούσε το φαινόμενο της  «μετανεωτερικότητας».

Eικόνες και θέαμα αντικαθιστούν πλέον τον κόσμο του νοήματος, λέει ο Ζαν Μποντριγιάρ και επιχειρηματολογεί πάνω στην άποψη ότι δεν υπάρχει πλέον πραγματικός κόσμος, καθώς η συνείδησή μας συγχέει τα όρια μεταξύ πραγματικού και μη πραγματικού περιβάλλοντος.
Ο μετανεωτερικός άνθρωπος, φυλακισμένος στο σύμπαν των θεαμάτων και των ομοιωμάτων, χάνει σε τέτοιον βαθμό την αίσθηση της εξωτερικής πραγματικότητας, ώστε η έννοια «πραγματικό» μοιάζει να μη σημαίνει πλέον τίποτε. Η ναρκωμένη και υπνωτισμένη συνείδηση, «σαγηνευμένη» από την εικόνα, βυθίζεται σε αυτόν τον ωκεανό του εικονικού, μεταφέροντας τη ζωή στις οθόνες της τηλεόρασης και των ηλεκτρονικών υπολογιστών.

Ομως η μεταγραφή ενός ελληνικού παραδοσιακού ονόματος στο λατινικό αλφάβητο δεν το μεταλλάσσει σε έθνικ εξωτική παρουσία που αποκτά αυτόματη πρόσβαση στη λεωφόρο της δόξας.

Η επίθεση από εξωπραγματικές οπτασίες όπως οι καλλίγραμμες οικοδέσποινες των τηλεοπτικών τάλεντ σόου αποτελεί ένα συμπληρωματικό κεφάλαιο, πιο καλοδουλεμένο στην αισθητική του, ώστε οι θεατές να διευκολυνθούν με τα νέα σύμβολα της φαντασίας τους για τον πλούτο. Το αστραφτερό χαμόγελο της Ζέτας Μακρυπούλια, η αρμονική φιγούρα της Δούκισσας Νομικού, η γοητευτική άνεση της Σμαράγδας Καρύδη συνταιριάζουν με τις λαμέ τουαλέτες, τα τολμηρά εξώπλατα φορέματα, τις ενδυματολογικές εμφανίσεις της «μιας εντυπωσιακής φοράς», που φοράνε σε κάθε νέο επεισόδιο που ήδη διαγράφει το περιεχόμενο του προηγούμενου.

Ο καταιγισμός εικόνων και στυλ ωθούν και πάλι στην κατανάλωση. Είναι η στάση ζωής για να περάσουμε στην αποθεραπεία του αδιεξόδου της κρίσης. Οι νύμφες του φαντασιακού του πλούτου δεν δηλώνουν τίποτα άλλο πέρα από την επιμέλεια μιας αψεγάδιαστης επιφάνειας. Η εικόνα τους είναι κενή, χωρίς περιεχόμενο. Η εικόνα τους είναι πέρα από την πραγματικότητα.