Κρίση τότε, κρίση και τώρα

«Θα κάνουμε σαφές και με τη ροή του περιεχομένου πως δίνω βαρύτητα στο 1934. Οδόντα χρόνια πριν και είναι περίεργο αν σκεφτούμε πως λίγο νωρίτερα είχαμε πτώχευση για τη χώρα, απεγνωσμένες προσπάθειες του Ελευθερίου Βενιζέλου για δανεισμό. Με απασχολεί πολύ το 1934 έως το 1940 ως μια μεταβατική εποχή και ως μια πυξίδα πώς καθιερώθηκε το πειραιώτικο ρεμπέτικο» λέει η Λίνα Νικολακοπούλου (φωτογραφία) που επιμελήθηκε την παράσταση και τα τελευταία χρόνια μελετά το εν λόγω είδος (μάλιστα γράφει τώρα λαϊκά τραγούδια με τον Στέλιο Βαμβακάρη και την Εβελίνα Αγγέλου). «Μέχρι τότε η κομπανία ήταν σαντούρι, βιολί. Επικρατούσε το μικρασιατικό στοιχείο. Με τον Μάρκο και την Τετράδα επικρατεί το μπουζούκι, ο μπαγλαμάς. Και οι τέσσερις (Μπάτης, Δελιάς, Στράτος, Μάρκος) έδρασαν στο λιμάνι, σκάρωναν τα τραγούδια τους γύρω από την καθημερινότητα, για σφουγγαράδες, θερμαστές. Ξεχωρίζει η γραφή του πειραιώτικου. Κάθε όργανο εξάλλου γεννάει τον δρόμο του και κάθε δρόμος βρίσκει την αλήθεια του στο περιβάλλον. Εδώ είχαμε λιτούς ρυθμούς, όχι ελεγειακούς. Δεν έχουν επίσης κλάμα, σαν να γεννήθηκαν μες στα δύσκολα τα οποία θεωρούν και δεδομένα» συμπληρώνει η Νικολακοπούλου, η οποία δίνει μια ενδιαφέρουσα απάντηση για τους καλλιτέχνες που επέλεξε να αναβιώσουν το κλίμα εκείνο: «Ηθελα να δω πώς ταιριάζουν στη νεότερη και στη δική μας γενιά αυτά τα “ρούχα”. Μόνο ο Στέλιος έχει βιώσει κάτι από εκείνη την ατμόσφαιρα. Ασφαλώς δεν είμαστε ρεμπέτες, όμως πέραν του βιώματος τα τραγούδια εκείνα είναι κομμάτια τέχνης. Δεν είναι τυχαίο πως το ρεμπέτικο είναι μια σταθερά στο εξωτερικό, είναι αυτογενές, επικοινωνεί, θα είναι σαν να κάνουμε επίσκεψη σε ένα αίσθημα, δεν έχουμε καμία πρόθεση για κάτι γραφικό. Θα ακούσουμε τη Νένα Μεντή σε ντοκουμέντο της Κάτιας Γαλοπούλου όπου πάει κάποιος να κάνει απογραφή προσφύγων σε γειτονιές του Πειραιά. Να πάρουμε κάτι από αυτή τη δόνηση και τη δραματική στιγμή που γονιμοποιήθηκε σε Πολιτισμό».