Κλειστή εποχή

Αν οι εκλογές δεν είναι τζόγος αλλά μια πράξη σοβαρή και ουσιαστική, τόσο οι χαμένοι όσο και οι κερδισμένοι των εκλογών θα πρέπει να αισθάνονται ότι έχουν εξίσου αποτύχει. Από τη στιγμή που όλοι τους γνωρίζουν – οι κερδισμένοι τώρα πια – ότι είναι αδύνατον να υλοποιήσουν όχι μόνο απολύτως αλλά και σχετικώς το πρόγραμμά τους, το κυριότερο που τους μένει είναι να συνειδητοποιήσουν – έστω και αν το γνωρίζουν πολύ καλά – ότι κέρδισαν χάρη σε ένα ή σε πολλά ψέματα.

Ζούμε σε μια εποχή – δεκαετίες τώρα – στην οποία οι κοινωνικές και ηθικές επιστήμες μαζί με την τεχνολογική εξέλιξη έχουν διευρύνει το κοσμοείδωλο ακόμη και του πιο απληροφόρητου και αμαθούς. Η ίδια η ανθρωπότητα κατεργάζεται ως αδήριτη ανάγκη της μια ενότητα, σε όλα τα επίπεδα, προκειμένου να επιβιώσει. Φαίνεται όμως ότι η ανθρωπότητα ως έννοια και ως πραγματικότητα είναι πολύ λιγότερο ηχηρή και ουσιαστική σε σχέση με τη γειτονιά μας, το χωριό μας, την πόλη μας, την πρωτεύουσα έστω. Το να επιστρέφουμε κάθε φορά που πρόκειται να γίνουν εκλογές σε μια διάλεκτο ασφυκτική, με λέξεις και έννοιες που έχουν διαψευσθεί, διασυρθεί και προδοθεί, ως πανάκεια για τη λύση προβλημάτων που ακόμη και η στοχαστική διαχείρισή τους δεν θα την κατόρθωνε, σημαίνει ένα ολέθριο πισωγύρισμα. Τόσο πιο ολέθριο όταν οφείλεται σε κόμματα υποτίθεται προοδευτικά που αν και παρακολουθούν τις εξελίξεις που τρέχουν θέλουν να προσελκύουν τους οπαδούς τους με λέξεις και με περιεχόμενα που ίσχυαν – αν ίσχυαν – όταν ο αραμπάς ήταν το ιδεώδες μεταφορικό μέσον, γιατί και αυτός δεν υπήρχε. Ακουγες να μιλούν υποψήφιοι δημοτικοί σύμβουλοι, δήμαρχοι, περιφερειάρχες ή – αλίμονο – ευρωβουλευτές και αισθανόσουν ότι, με τον τρόπο που μιλούσαν, η ικανότητά τους δεν θα έφθανε για να αλλάξει τη θέση των επίπλων μέσα σ’ ένα δωμάτιο. Με όλη όμως την αυταρέσκεια στο ύφος τους ότι για να είσαι υποψήφιος έχεις χριστεί ικανός να κολυμπήσεις σε ανοιχτές θάλασσες.

Να αγνοούν τελικά αυτοί οι ελάχιστοι, οι ανύπαρκτοι στην ουσία, τις μεγαλειώδεις κατακτήσεις που έχουν συντελεστεί και να μιλάνε σαν να ζούνε σε προηγούμενους, σκοτεινούς αιώνες, όπου τίποτε δεν συνέβαινε ή αν συνέβαινε δεν γινόταν αντιληπτό; Τότε που το άκουσμα της λέξης «δημοκρατία» ή «αλλαγή» ή «βελτίωση» έφερνε κάτι σαν δροσιά στα αφτιά και στις ψυχές των ανθρώπων και δεν ήταν λέξεις που είχαν χρησιμοποιηθεί για να καλύψουν στην κυριολεξία «τέρατα». Ηταν σαν να έλεγαν το προηγούμενο διάστημα όλοι μαζί οι υποψήφιοι: «Αφού με τις λέξεις αυτές μπορούμε να κάνουμε ακόμη τη δουλειά μας, να κερδίσουμε δηλαδή τις εκλογές, τι μας μέλλει εμάς αν οι λέξεις έχουν στραγγίξει και αδειάσει;».

Δεν θα γράψουμε ότι τιμωρήθηκε υποψήφιος περιφερειάρχης με το να μην εκλεγεί γιατί είχε ως προμετωπίδα στον συνδυασμό του το «Για να φύγουμε μπροστά», γιατί τότε θα έπρεπε με το σκεπτικό αυτό όλοι σχεδόν να έχουν τιμωρηθεί. Γιατί υπάρχουν υποψήφιοι που εξελέγησαν με ακόμη μεγαλύτερες ανοησίες. Είναι όμως δυνατόν να υπόσχεσαι ως προοπτική για τη ζωή των ανθρώπων κάτι που έτσι κι αλλιώς πρόκειται να συμβεί; Ή να συνεχίζεις να χρησιμοποιείς τις λέξεις «μάχη» και «αγώνας» σάμπως να είναι άλλες οι λέξεις που χρησιμοποιεί όποιος δεν πρόκειται να τον γνωρίσουμε παρά ως καρεκλοκένταυρο;

Είναι δυνατόν σε μια ανοιχτή εποχή και σε ανοιχτές κοινωνίες να χρησιμοποιούμε μια γλώσσα που δεν θα έπειθε ακόμη και πνευματικά καθυστερημένους;