Το βλέμμα της φυλής

Το περιβάλλον της μόδας μοιάζει να συνεργάστηκε με τους συντελεστές του εθνογραφικού τμήματος του περιοδικού «National Geographic» και να μεταμορφώνει γυναίκες και άνδρες σε τοτέμ των άγριων καταβολών της ανθρώπινης ύπαρξης. Το δείχνουν οι μάσκες στα πρόσωπα των μοντέλων που παρουσίασαν την καλοκαιρινή συλλογή του Ρικάρντο Τίσι για τον οίκο Givenchy και οι ήχοι κρουστών που συνόδευσαν το πέρασμά τους στην πασαρέλα. Το επεξεργάστηκε η Σάρα Μπάρτον στο εργαστήριο του οίκου Alexander McQueen συνθέτοντας με υλικά υψηλής ποιότητας βραδινά σύνολα που πλησίαζαν τις τελετουργικές στολές πρωτόγονων φυλών της Αφρικής και απομακρύνονταν από την κοσμικότητα των επίσημων εμφανίσεων σε κόκκινα χαλιά.

Κουλτούρα του δάσους, νεο-πρωτογονισμός, σαμανικές τελετές κάθαρσης, τελετουργίες περάσματος. Υπάρχει μια ανάγκη για σύνδεση του εαυτού μας με τον κόσμο των μύθων. Με την κατάργηση των όρων της λογικής  και την επιστροφή μας σε μια κατάσταση επεξεργασίας του φόβου μας απέναντι στη φύση.

Τα δερμάτινα κρόσσια στα τελειώματα των ρούχων από μαλακό σουέντ δέρμα στη συλλογή Junya Watanabe, οι μαυρόασπρες αδρές πινελιές πάνω στην επιφάνεια των ρούχων της Celine, η σχεδιασμένη δαιμονική μορφή στο στράπλες φόρεμα του νέου και υποσχόμενου σχεδιαστικού διδύμου Fyodor Golan που μοιάζει με εικόνες από το ψυχολογικό τεστ κηλίδων μελάνης Ρόρσαχ είναι ενδείξεις για αυτή την προσπάθεια ερμηνείας της πραγματικότητας μέσα από την αναβίωση του πρωτογονισμού.

Οσο οι ταχύτητες 4G συνδέουν τον υπολογιστή με μια εικονική πραγματικότητα, εκείνη του Internet, τόσο πιο έντονος είναι ο πόλος έλξης προς τις αρχέγονες τελετές παλαιών πολιτισμών που επιτύγχαναν μια πνευματική πραγμάτωση. Μια επικοινωνία με δυνάμεις εκτός λογικής και πλησίον της φύσης φέρνει τις πρακτικές των σαμάνων, των ιερών μάγων της φυλής δηλαδή, στις πιο εξευγενισμένες αίθουσες αστικών κέντρων ευεξίας του δυτικού κόσμου. Στο Λονδίνο οι ανήσυχοι προς αναζήτηση ψυχικής ευφορίας κλείνουν συμμετοχή για «λουτρά ήχων» όπου το λεγόμενο χορικό  της γης, έτσι όπως το κατέγραψαν οι υψηλής τεχνολογίας  δέκτες της ΝΑSΑ, συνδυάζεται με ρυθμικά χτυπήματα κρουστών ώστε να μεταφέρουν τους συμμετέχοντες σε κατάσταση διανοητικής εγρήγορσης, έκστασης και πληρότητας.

Ενώ οι χρονίως καταθλιπτικοί που ζητούν απεξάρτηση από τις συνεδρίες με τον ψυχαναλυτή τους προωθούν το Περού σε ταξιδιωτικό προορισμό ανερχόμενης προτίμησης. Σκοπός τους, η ανεύρεση του ψυχοτρόπου φυτού αγιαχουάσκα που χρησιμοποιείται σε τελετές κάθαρσης και αποτοξίνωσης από τα σκοτάδια της ψυχής.  Ο νευροψυχολόγος Ιέιν Μακ Γκιλκράιστ μελετώντας περιπτώσεις ασθενών με διαταραχές προσωπικότητας στράφηκε στη μελέτη φαινομένων πνευματιστικής εμπειρίας. O σύγχρονος κόσμος έθεσε τον ψυχισμό μας σε κατάσταση συναισθηματικού τραύματος. Η θεραπεία του είναι αυτό που ποιητικά αποδίδει ο Γιώργος Βέλτσος στη συλλογή του «Η Βεατρίκη είμαι»: Ο,τι υπάρχει έξω εκεί μόνο από την όψη ζώου το γνωρίζω.   

Αναμέτρηση με δαίμονες

Εικαστικοί καλλιτέχνες αναζητούν μονοπάτια δημιουργικότητας μέσα από το έργο εθνολόγων και ανθρωπολόγων μελετώντας τον κόσμο της μαγείας, τους αρχαίους μύθους και τα υπολείμματά τους στους σημερινούς αυτόχθονες πολιτισμούς. Οπως ο Ιταλός Ρομπέρτο Κουόκι, ο οποίος εντυπωσιάστηκε από τη μικροσκοπική χάλκινη δαιμονική θεότητα Παζούζου σε μια αίθουσα του Λούβρου με εκθέματα αρχαιοτήτων από την περιοχή της Μεσοποταμίας. Ο Παζούζου με σώμα ανθρώπου και κεφάλι δράκου, χθόνιο πνεύμα, με δύναμη μεγαλύτερη από όλες τις θεότητες του Κακού, για τους Ασσυρίους γινόταν και προστάτης. Ο Κουόκι ανασυγκροτεί την αντίληψη και δημιουργεί τον δικό του γιγάντιο Παζούζου.