Φορολόγηση έως και 80% στον κληρονομούμενο πλούτο
Το βιβλίο του Τομά Πικετί πρόκειται να κυκλοφορήσει στα ελληνικά το 2015 από τις εκδόσεις Πόλις σε μετάφραση της Ελίζας Παπαδάκη
Μία από τις βασικές επισημάνσεις που κάνει ο Τομά Πικετί στο έργο του είναι ότι σε μια οικονομία όπου η απόδοση του κεφαλαίου ξεπερνάει τον ρυθμό ανάπτυξης, ο κληρονομούμενος πλούτος θα μεγαλώνει πάντα πιο γρήγορα από τον πλούτο που παράγεται από την εργασία. Επομένως δεν είναι τυχαίο ότι τα παιδιά των πλουσίων έχουν τη δυνατότητα να κάνουν ένα διάλειμμα μετά τις σπουδές τους πριν πιάσουν μια θέση στην επιχείρηση του μπαμπά τους, ενώ τα παιδιά των φτωχών που σπουδάζουν υποχρεώνονται να δουλεύουν: το χάσμα αυτό αποδεικνύει ότι το σύστημα λειτουργεί κανονικά. Αυτό, όμως, σημαίνει πως έχουμε μια συγκέντρωση του πλούτου σε επίπεδα που είναι ασύμβατα με τη δημοκρατία και την κοινωνική δικαιοσύνη και ότι δημιουργούνται ανισότητες που δεν μπορεί να αντέξει μια κοινωνία. Για να υπάρξει ένας πιο «δίκαιος» καπιταλισμός, σημειώνει ο Πικετί, πρέπει ο ρυθμός ανάπτυξης μιας οικονομίας να είναι υψηλός και οι αποδόσεις των κεφαλαίων να συμπιεστούν.
Ο Τομά Πικετί φτάνει σε αυτό το συμπέρασμα ανατρέποντας μια θεωρία που ήταν δεδομένη στην οικονομική επιστήμη. Αυτή η θεωρία είναι η καμπύλη της κατανομής του πλούτου, την οποία είχε διατυπώσει ο Σάιμον Κούζνετς. Ο λευκορωσικής καταγωγής αμερικανός οικονομολόγος είχε χρησιμοποιήσει τα δεδομένα της εποχής του για να αποδείξει ότι ενώ οι κοινωνίες γίνονται πιο άνισες στις πρώτες φάσεις της εκβιομηχάνισης, η ανισότητα μειώνεται στη συνέχεια. Η καμπύλη του Κούζνετς είχε γίνει αποδεκτή από τους περισσότερους οικονομολόγους, μέχρι που ο Πικετί και οι συνεργάτες του απέδειξαν ότι η θεωρία αυτή είναι λανθασμένη: στην πραγματικότητα η καμπύλη κινείται προς την αντίθετη κατεύθυνση. Ο καπιταλισμός της βιομηχανικής εποχής χαρακτηριζόταν από πολύ μεγάλες ανισότητες. Αν και στο μεγαλύτερο μέρος του 20ού αιώνα η οικονομική ανισότητα συγκρατήθηκε σε κάποια επίπεδα, σήμερα επιστρέφει στην εποχή του Ντίκενς.
Ο γάλλος οικονομολόγος υποστηρίζει ότι δεν πρόκειται να υπάρξει αναστροφή αυτής της τάσης – εκτός εάν κάνουμε κάτι. Ο ίδιος τάσσεται υπέρ ενός «δημευτικού» φόρου που θα φτάνει το 80% στα εισοδήματα που προέρχονται από κληρονομιά και ξεπερνούν τα 500.000 δολάρια τον χρόνο, ενώ διαβεβαιώνει τους αναγνώστες του ότι δεν πρόκειται να σημειωθεί καμία διαρροή κεφαλαίων σε ξένες τράπεζες αλλά και ούτε και μείωση του ρυθμού ανάπτυξης.
Ρικάρντο και Μαρξ
«Προσπαθώ να θέσω το θέμα της κατανομής της πλούτου στο κέντρο της οικονομικής ανάλυσης. Υπ’ αυτήν την έννοια, ακολουθώ μια παράδοση που ξεκίνησαν τον 19ο αιώνα οικονομολόγοι όπως ο Ντέιβιντ Ρικάρντο και ο Καρλ Μαρξ»