Αναζητώντας τα οστά του Θερβάντες

Για χρόνια πολλοί – στην καλύτερη περίπτωση – τον αντιμετώπιζαν ως κάποιον που πολεμά με ανεμόμυλους, καθώς προσπαθούσε να εντοπίσει τα οστά του ισπανού συγγραφέα Μιγκέλ Θερβάντες. Στη χειρότερη, ως έναν ακόμη γραφικό που παρασυρμένος από τη μόδα της εποχής αναζητά κι εκείνος να εντοπίσει τα κατάλοιπα μιας ακόμη σπουδαίας προσωπικότητας.

Σήμερα, ωστόσο, ο ιστορικός Φερνάντο ντε Πράδο μαζί με τη μικρή του ομάδα ξεκινά να αποδείξει πως δεν είναι ένας ακόμη Δον Κιχώτης. Και πιστεύει πως θα καταφέρει να εντοπίσει τα χαμένα οστά ενός από τους σημαντικότερους συγγραφείς της δυτικής λογοτεχνίας.

Ο Θερβάντες αναφέρεται ότι πέθανε στις 22 Απριλίου του 1616 και ετάφη μία ημέρα αργότερα στο μοναστήρι της Αγίας Τριάδας στην καρδιά της Μαδρίτης, χωρίς να γίνει σαφές το ακριβές σημείο ταφής.

Δύο σημεία μπαίνουν από σήμερα στο στόχαστρο των ερευνητών ως πιθανά για να κρύβουν το πολύτιμο μυστικό. Το ένα βρίσκεται στον εξωτερικό τοίχο του μοναστηριού που είναι φτιαγμένος από τούβλα και το δεύτερο στο εσωτερικό της εκκλησίας.

Ο Θερβάντες είχε ζητήσει να ταφεί στο ταπεινό μοναστήρι καθώς το θρησκευτικό τάγμα είχε βοηθήσει στην απελευθέρωσή του όταν είχε αιχμαλωτιστεί από πειρατές. «Κανείς δεν ενδιαφερόταν να ταφεί εδώ» λέει ο Φερνάντο ντε Πράδο. «Ηταν ένα από τα πιο μικρά, πιο φτωχά και σχεδόν εγκαταλειμμένα μοναστήρια» συνεχίζει μιλώντας στη βρετανική εφημερίδα «Γκάρντιαν». Το κτίριο ερειπώθηκε με το πέρασμα του χρόνου και η ακριβής θέση ταφής του Θερβάντες χάθηκε.

Ο ερευνητής τώρα μαζί με την ομάδα του σκοπεύουν να σαρώσουν κάθε εκατοστό του μοναστηριού με ειδικά ραντάρ που μπορούν να «βλέπουν» κάτω από το έδαφος – εξοπλισμός που συχνά χρησιμοποιείται από το εγκληματολογικό τμήμα της αστυνομίας. Εκτιμάται ότι ύστερα από τέσσερις ημέρες σάρωσης η ομάδα θα ανασκάψει όπου εντοπίσει οστά που πιθανόν να ταιριάζουν στον Θερβάντες και θα τα στείλει για ανάλυση σε ειδικό εργαστήριο, διαδικασία που μπορεί να διαρκέσει και μήνες.

ΤΟ ΧΕΡΙ ΤΟΥ. Πώς όμως οι ερευνητές θα μπορέσουν να ξεχωρίσουν ποια οστά πιθανόν ανήκουν στον συγγραφέα και ποια όχι; Η ίδια του η ζωή είναι εκείνη που θα τους καθοδηγήσει να ακολουθήσουν τα ίχνη του. Ο Θερβάντες σε ηλικία 24 ετών τραυμάτισε σοβαρά το αριστερό του χέρι στη ναυμαχία της Ναυπάκτου. «Δεν χρησιμοποιούσε το συγκεκριμένο χέρι επί 45 χρόνια, γεγονός που σημαίνει ότι το οστό θα έχει ατροφήσει» λέει ο Φερνάντο ντε Πράδο και προσθέτει ότι ο Θερβάντες είχε δεχτεί επίσης τουλάχιστον μια σφαίρα στο στήθος. «Εδώ έχουν ταφεί λιγότεροι από 12 άνθρωποι. Πόσοι εξ αυτών θα ήταν άνδρες γύρω στα 70, με προβληματικό το αριστερό τους χέρι και με μια σφαίρα στο στήθος;» αναρωτιέται ο ιστορικός.

Οσο η τεχνολογία και τα επιστημονικά μέσα δεν μπορούσαν να ξεχωρίσουν τον έναν σκελετό από τον άλλον, η ιδέα να βρεθεί ο ακριβής τόπος ταφής του Θερβάντες ήταν ουτοπική.

Οταν όμως ο Φερνάντο ντε Πράδο πληροφορήθηκε τις δυνατότητες της τεχνολογίας, αναρωτήθηκε «γιατί όχι;».

Πρότζεκτ €100.000
Η οικονομική κρίση αλλά και η αποτυχημένη προσπάθεια στα τέλη της δεκαετίας του ‘90 να βρεθούν τα οστά του Ντιέγο Βελάσκεθ δυσκόλεψαν τον Φερνάντο ντε Πράδο να βρει χρηματοδότες. Τελικά ο Δήμος της Μαδρίτης διέθεσε για τη σάρωση 12.000 ευρώ και ανάλογα με τα αποτελέσματα θα συνεχίσει τη χρηματοδότηση του πρότζεκτ των 100.000 ευρώ. Αξίζει να σημειωθεί ότι στην ερευνητική ομάδα συμμετέχει και ο ιατροδικαστής ανθρωπολόγος Φρανθίσκο Ετσεμπερία, ο οποίος έχει μελετήσει και τα οστά του πρώην προέδρου της Χιλής Σαλβαδόρ Αλιέντε.