Τα βιβλία του Μάρκες στη μεγάλη οθόνη

Πολλές οι μεταφορές έργων του «Γκάμπο» στη μεγάλη οθόνη, λίγες όμως ευτύχησαν. Ανάμεσά τους φιγουράρει και μία που μας «αφορά» περισσότερο από τις άλλες. Γιατί όποιος έχει δει τη γυρισμένη το 1983 «Ερέντιρα» δεν έχει ξεχάσει την Ειρήνη Παπά να αναφωνεί «Δε θα ζήσεις αρκετά για να μου το ξεπληρώσεις!», απευθυνόμενη στην… εγγονή της. Ταινία ποιητικού ρεαλισμού, σκληρή και όμορφη συνάμα, αποτέλεσε μια από τις τελευταίες πραγματικά σημαντικές στιγμές της μεγάλης μας ερμηνεύτριας.

Υπήρξαν, όμως, κι άλλες πετυχημένες αναπαραστάσεις του συγκεκριμένου σύμπαντος, που σήμερα έχουμε ξεχάσει. Η κριτική, βέβαια, είχε τότε τσακίσει το «Χρονικό ενός προαναγγελθέντος θανάτου» που είχε σκηνοθετήσει ο πολύς Φραντσέσκο Ρόσι το 1987, έχοντας συγκεντρώσει ένα εξαίσιο καστ, το οποίο περιελάμβανε ξανά την Παπά, αλλά και τους Τζιαν Μαρία Βολοντέ, Ορνέλα Μούτι, Ρούπερτ Εβερετ και Αντονι Ντελόν. Το φιλμ είχε μάλιστα και μια πετυχημένη πορεία στις ελληνικές αίθουσες – σήμερα, όμως, είναι αδύνατον να το βρείτε σε κάποια ψηφιακή κόπια (η βιντεοκασέτα της «δικής μας» Videosonic αποτελεί, διεθνώς, σπουδαίο συλλεκτικό κομμάτι).

Από την άλλη, τι να πεις για τον «Ερωτα στα χρόνια της χολέρας»; Στην αρχή, όλα έδειχναν ιδανικά: ο Ρόναλντ Χάρντγουντ, σεναριογράφος του «Πιανίστα», ανέλαβε τη μεταφορά, οι Χαβιέ Μπαρδέμ και Τζιοβάνα Μετσοτζιόρνο έδειχναν ζευγάρι ιδανικό και στην καρέκλα του σκηνοθέτη καθόταν ο έμπειρος Μάικ Νιούελ. Ποιος; Ο σκηνοθέτης τού «Τέσσερις γάμοι και μια κηδεία». Ο οποίος μετέτρεψε το πρωτότυπο σε μια πολύχρωμη σαπουνόπερα – ακόμη και ο Μπαρδέμ είναι ολοκληρωτικά άνευρος και βαριεστημένος, λες και έχει και ο ίδιος καταλάβει σε τι ταινία παίζει. Η αποτυχία, βέβαια, ήταν δεδομένη: όταν μια παραγωγή κοστίζει (κρατηθείτε) 45.000.000 δολάρια, τι αυθεντικό και ειλικρινές να απομείνει από το αυθεντικό; Εδώ, ο τίτλος του βιβλίου λειτούργησε απλώς ως εμπορικός «κράχτης». Και πάλι, κανείς δεν πήγε να το δει. Το ίδιο, δυστυχώς, συνέβη και με το αξιόλογο «Περί έρωτος και άλλων δαιμονίων», παραγωγής 2009. Παράξενη περίπτωση: η σκηνοθέτις Χίλντα Χιντάλγκο δεν είχε κάποιο παρελθόν (καμία ταινία στο ενεργητικό της δηλαδή) ούτε ασχολήθηκε ξανά με το σινεμά. Μόνη της έκανε τη μεταφορά, μόνη της ανέλαβε και τη παραγωγή. Το τελικό αποτέλεσμα διαθέτει μια φιλμική γλώσσα επί της οποίας όντως μπορείς να εντοπίσεις τον ποιητικό λόγο του Μάρκες. Αξίζει να τη δει κανείς.