Ο κωδικός ήταν «θα σου αφήσω το εμπόρευμα»

«Η κεντρική κατηγορία που μας απηύθυναν» λέει ο Κώστας Νικολάου, «ήταν ότι για την “ανθελληνική δράση μας” ενθυλακώναμε περισσότερα από τον προϋπολογισμό του ΕΙΡ. Ταυτόχρονα, ο γενικός διευθυντής Στάιγκνερ εκλήθη στην Αθήνα, όπου ο χουντικός υπουργός Τύπου Βύρων Σταματόπουλος τού έκανε διάβημα διαμαρτυρίας. Με την επιστροφή του άρχισε η σαλαμοποίηση του ελληνικού προγράμματος. Η ρουμπρίκα της αλληλογραφίας κόπηκε και εγώ υποχρεώθηκα να δίνω στη διεύθυνση το σχόλιο του Σαββάτου, το οποίο διάβαζα στον αέρα, μεταφρασμένο στα γερμανικά. Και μια μέρα, αφού διάβασε το σχόλιό μου για την απόπειρα δολοφονίας του Μακαρίου, μου ζήτησε να μην το διαβάσω. “Και πώς θα καλύψω το κενό;” ρώτησα. “Βάλτε μουσική του Θεοδωράκη” απάντησε. Τότε υπέβαλα την παραίτησή μου».

Εντονα πολιτικοποιημένος, σε επαφή με τις αντιδικτατορικές οργανώσεις, ο Κώστας Νικολάου συνελήφθη, στα 1970, λίγο καιρό αργότερα, επειδή σε μια έρευνα που έγινε στο σπίτι του από την αστυνομία εντοπίστηκαν χαρτιά με την κωδική φράση «θα σου αφήσω το εμπόρευμα», που θα μπορούσε να σημαίνει ότι τροφοδοτούσε με όπλα ή εκρηκτικά αντιδικτατορικές οργανώσεις οι οποίες δραστηριοποιούνταν ή επρόκειτο να δραστηριοποιηθούν στην Ελλάδα. Σε περίοδο κατά την οποία η ένοπλη τρομοκρατία ήταν το μείζον πρόβλημα της Δυτικής Γερμανίας, η ανάκριση ήταν επίμονη. Στις ερωτήσεις που του υπέβαλαν, ωστόσο, θυμάται σήμερα ότι απάντησε κοφτά: «Μου ζητάτε να σας πω τι εννοώ με τη λέξη εμπόρευμα. Λογικό είναι να πιστεύετε ότι μιλώ για όπλα ή ναρκωτικά. Λάθος. Μιλώ για δέματα με προκηρύξεις, που τυπώθηκαν στη δημοκρατική Γερμανία, για να πολεμηθεί η δικτατορία στην Ελλάδα». Και προσθέτει: «Δεν  με πίστεψαν, αλλά με απάλλαξαν από την κατηγορία».

Εκτοτε, ο Νικολάου επέστρεψε στην Ντόιτσε Βέλε, αλλά δεν ξαναέπιασε μικρόφωνο, παρά μόνο μία φορά: το βράδυ των γεγονότων του Πολυτεχνείου.

Ο ΑΛΕΚ ΣΧΙΝΑΣ. Στο μεταξύ, στην εσωτερική ιεραρχία του ελληνικού τμήματος της Ντόιτσε Βέλε ανέβηκε ο Αλέξανδρος Σχινάς, μαχητικός με μεγάλες αντοχές στην αντιπαράθεσή του με τη γραφειοκρατία, με πνευματώδη σχόλια γεμάτα οξύτητα αλλά και χιούμορ. Στις δικές του αντιδικτατορικές εκπομπές γελοιοποιούσε τα πρόσωπα της χούντας, ενώ υποστήριζε την απόλυτη ρήξη με τη δικτατορία μέσα από μια λαϊκή εξέγερση. Ο Σχινάς έμεινε στον σταθμό πολλά χρόνια και μετά την πτώση της χούντας. Μετά τη δικτατορία, μάλιστα, είχε την ευκαιρία να αφιερώσει πολύ χρόνο σε θέματα ελληνικής κουλτούρας και γλώσσας. Η σειρά εκπομπών που έκανε μετά τη Μεταπολίτευση, με τις οποίες διεκδικούσε αξιόπιστο, σύγχρονο εκπαιδευτικό σύστημα εναρμονισμένο με τις ανάγκες της παραγωγής, δημοσιεύθηκε σε έναν τόμο που κυκλοφόρησε το 1977 με τον χαρακτηριστικό τίτλο: «Για την υπεράσπισι της ελληνικής εγκεφαλοκρηπίδας».