«Συνταγές» για να γίνουν τα παιδιά μάνατζερ

Τα τελευταία χρόνια η τηλεόραση κατακλύστηκε από εκπομπές μαγειρικής. Μάγειροι γνωστοί και λιγότερο γνωστοί προσφέρουν τις γνώσεις τους στο κοινό σε ώρες υψηλής τηλεθέασης.

Ανάμεσα όμως στις ποικίλες εκπομπές που προβλήθηκαν, λ.χ. το «Master Chef» και το «Κάτι ψήνεται», είδαμε και μια εκπομπή μαγειρικής με πρωταγωνιστές παιδιά 9-12 ετών, την «Τζούνιορ Μάστερ Σεφ». Αυτό, εκτός από το ενδιαφέρον των θεατών, προκάλεσε και το ενδιαφέρον επιστημόνων, όπως προκύπτει από την εργασία της καθηγήτριας Κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών Δήμητρας Μακρυνιώτη που εκδόθηκε μόλις από τις εκδόσεις Νήσος υπό τον τίτλο «Μικροί μάγειρες στη μικρή οθόνη». Η συγγραφέας είδε τυχαία το τρέιλερ της εκπομπής, κατόπιν κάποια επεισόδια, διάβασε κάποιες κριτικές στον Τύπο και διαισθάνθηκε ότι υπάρχει κάτι βαθύτερο σε αυτόν τον διαγωνισμό που αξίζει να ερευνηθεί.

Βεβαίως το παιχνίδι αυτό δεν είναι καινούργιο. Είναι βρετανικής προέλευσης, προβλήθηκε πρώτη φορά στο BBC το 1994, όμως από το 2010 που επανήλθε ανανεωμένο παίχτηκε σε 14 χώρες. Η Δήμητρα Μακρυνιώτη, αφού είδε αρκετές φορές όλα τα επεισόδια, κρίνει εντέλει ότι αρκετά άρρητα μηνύματα διατρέχουν τη φαινομενικά ουδέτερη ενασχόληση με τη μαγειρική. Μηνύματα όπως η αποδοτικότητα, η διαρκής προσαρμογή, η εντατικοποίηση της εργασίας, η πρώιμη εξειδίκευση, η προσήλωση στην κατάρτιση και στις πρακτικές γνώσεις. Επίσης η σύνδεση της απόδοσης με τον ανταγωνισμό, η ατομική ευθύνη, η κατανάλωση αγαθών.

«Τα παιδιά οφείλουν να είναι δεκτικά σε νέες εμπειρίες, να διαχειρίζονται και να διεκπεραιώνουν απρόβλεπτες καταστάσεις και να εκμεταλλεύονται τις ευκαιρίες. Να έχουν, με άλλα λόγια, ικανότητες μάνατζερ (δεν είναι ίσως τυχαία η τόσο συχνή χρήση της λέξης «διαχείριση» των υλικών στον διαγωνισμό), να βρίσκουν εναλλακτικές λύσεις, να αξιοποιούν παραγωγικά και αποδοτικά τα στενά χρονικά περιθώρια εξωθώντας στα όρια τις ατομικές τους δεξιότητες». Ταυτόχρονα «η εκπαίδευση στη διεκπεραίωση και στη δεκτικότητα, στη διαρκή αυτοβελτίωση και αυτοκριτική αποκλείει όσους και όσες αδυνατούν να προσαρμοστούν στα εν λόγω προτάγματα, δεν προλαβαίνουν να αρπάξουν τις ευκαιρίες» λέει η συγγραφέας. Η οποία ασκεί κριτική στα σύντομα μαθήματα εκμάθησης της σύγχρονης αγοράς εργασίας, από την ηλικία των δέκα ετών…