Χωρίς ρούχα στη σκηνή: Μια φορά κι έναν καιρό, προκαλούσε το γυμνό

Οχι ότι δεν χάζευαν μια δεύτερη αφίσα, με την ηθοποιό να θηλάζει ένα μαϊμουδάκι. Απλώς η Ισμήνη, συνταξιούχος δημοσιογράφος, έλεγε ότι «δεν γνωρίζω αν έχει γυμνό και δεν θα επηρέαζε την απόφασή μου να έρθω». «Ταιριάζει στη φύση του έργου» έλεγε η 36χρονη Μαρία, καθηγήτρια Γερμανικών. Και ο Κωνσταντίνος, ένας 41χρονος κοινωνιολόγος που είχε δει το Blasted παλαιότερα στο Παρίσι, θεωρούσε ότι «άλλες είναι οι “προκλήσεις” της παράστασης». Οτι «το να θεωρούμε πρόκληση το γυμνό είναι ανήκουστο».

Στο έργο, ένα ζευγάρι συναντιέται σε ένα ξενοδοχείο με σκοπό μια ρομαντική βραδιά που καταλήγει σε κλιμακούμενες πράξεις βίας, ενώ έξω μαίνεται ένας απροσδιόριστος πόλεμος. Οταν κάποια στιγμή ο Ιαν, με την πλάτη στο κοινό, κατέβασε το εσώρουχό του, ίσα που ακούστηκε από την πλατεία ένα παιχνιδιάρικο «χμ». Στη σκηνή που η Κέιτ υποτίθεται ότι τον αυνανίζει, τα «ψου ψου» δεν ήταν πολλά. Πιο γυμνή ήταν η χυδαιότητα του ενός ήρωα και η αγνότητα του άλλου, παρά τα κορμιά τους. Στο σημείο μάλιστα που ένας στρατιώτης «ταπείνωσε» τον Ιαν, το μόνο που φάνηκε ήταν βρακιά να ανεβοκατεβαίνουν.

Οταν στο τέλος η Κέιτ εμφανίστηκε σχετικώς και κάπως παραδεισένια γυμνή, εν μέσω καπνών και φωτοσκιάσεων, η φόρτιση από όσα είχαν προηγηθεί ήταν τόση, που όποιος αναζητούσε εκτεθειμένη σάρκα, κάτι δεν είχε καταλάβει. «Αδικος ο κόπος όσων σκανδαλίστηκαν» έλεγε στο τέλος η συνταξιούχος δημοσιογράφος. «Είδες εσύ τίποτα προκλητικό;» αναρωτιόταν ο 41χρονος κοινωνιολόγος, συμπληρώνοντας ότι όσο γυμνό υπήρχε, είχε νόημα. Με δυο λόγια, κρίμα σε εκείνα τα εντυπωσιοθηρικά μέσα, κρίμα και σε όσους ξεκοκαλίζουν σχετικά θέματα για να δουν μέχρι πού φτάνουν αυτοί οι ξετσίπωτοι οι αρτίστες. Αθροιστικά, το γυμνό του «Blasted – Ερείπια» ήταν μερικά δευτερόλεπτα.

Πολύ λιγότερα δηλαδή από εκείνα του Δεκαημέρου του Βοκάκιου, που διασκευάζει από την Παρασκευή στο Εθνικό Θέατρο ο Νίκος Καραθάνος. Μερίδα αυτού του κοινού ήξερε τι θα έβλεπε – «πολύ γυμνό» έλεγε ένας κουνώντας το κεφάλι με νόημα. Η Αθηνά, μια 48χρονη ιδιωτική υπάλληλος, τόνιζε ότι «όλοι βάζουν λίγο γυμνό σήμερα» ή ότι «σε αυτό το έργο, που υμνεί τη χαρά της ζωής και τον έρωτα, ταιριάζει». Η Λουκία και ο Στέφανος, δύο μηχανικοί στα τριαντακάτι, έλεγαν ότι «δεν είναι πια και η πρώτη παράσταση με γυμνές σκηνές». «Το να θεωρείς σκάνδαλο κάτι τέτοιο είναι λίγο αστείο» έλεγε ο Τόλης και η Ευρυδίκη, 37χρονος δημόσιος υπάλληλος και 33χρονη άνεργη αντίστοιχα: «Το ερώτημα είναι αν στηρίζεται δραματουργικά».

Και μάλλον αυτό συνέβη. Σε μια από τις πρώτες σκηνές, ένας πεντάμορφος νέος βουτούσε ολόγυμνος σε μια λίμνη προκαλώντας ένα μικρό, παιχνιδιάρικο «χα!» στο κοινό. Οταν ικανοποίησε μια παρέα από καλόγριες που νωρίτερα περιεργάζονταν το φύλο του, μερικοί χαχάνιζαν, μόνο όμως γιατί η απόλαυση διαθέτει και κωμικότητα. Οι σκηνές με το αρχετυπικό ζευγάρι που ψηλαφίζει για πρώτη φορά τον έρωτα και το άλλο που ξεθαρρεύει στο κουβούκλιο του εξομολογητηρίου, μόνο χυδαίες δεν ήταν.

Λογικά, τα συναισθήματα στην πλατεία ήταν τουλάχιστον όσα και τα εισιτήρια, εκτός ίσως από τη σκηνή του οικογενειακού οργίου, όπου η γύμνια, συνδυασμένη με το γέλιο, σχεδόν ξέπλενε τους πάντες. «Δεν θα μπορούσα να το φανταστώ με ντυμένους όλους τους ηθοποιούς» έλεγε πηγαίνοντας προς την έξοδο η 48χρονη Αθηνά. «Δεν σε απασχολεί καν», ο Τόλης και η Ευρυδίκη. Μια παρέα επιχειρούσε σύγκριση με ένα άλλο «Δεκαήμερο», εκείνο του Παζολίνι. Σκανδαλισμένος, πάντως, δεν φαινόταν κανείς.

«Υπάρχουν έργα στα οποία μια γυμνή σκηνή είναι απαραίτητη» έλεγε λίγες ημέρες νωρίτερα η Λένα Παπαληγούρα. «Πλέον έχουμε δει πολλά, εντός και εκτός συνόρων. Στο “Blasted” υπάρχουν πιο “οδυνηρά” ζητήματα. Αυτά “σοκάρουν” την ψυχή του θεατή και μάλιστα ουσιαστικά. Οχι ότι το γυμνό δεν χρησιμοποιείται εντυπωσιοθηρικά, αν εξυπηρετεί δραματουργικούς σκοπούς όμως, δεν υπάρχει ζήτημα».

«Μην ασχολείστε» έλεγε ο Νίκος Καραθάνος. «Χυδαίο είναι και το ντυμένο και το γυμνό, όπως πανέμορφο είναι και το ένα και το άλλο. Πρόκληση είναι να έχεις δουλέψει μια ζωή και να σου κόβουν τη σύνταξη, οι πολιτικοί να μη λογαριάζουν τη ζωή σου. Το σώμα μας πάσχει από τόσα διαφορετικά πράγματα, απαρτίζεται από τόσες χιλιάδες “μειονότητες” και εμείς ψάχνουμε ακόμα αν είναι προκλητικό». Δηλαδή και οι πρόβες μιας παράστασης με γυμνό, εύκολες είναι; Δεν προϋποθέτουν εμπιστοσύνη; «Ακριβώς όση προϋποθέτουν και οι λέξεις» απαντούσε ο σκηνοθέτης. «Ξέρετε πόση εμπιστοσύνη απαιτούν αυτές, το να περπατήσεις, να μιλήσεις, να εκτεθείς εκεί πάνω;».

info
– «Δεκαήμερο» στο Εθνικό Θέατρο (Αγίου Κωνσταντίνου 22-24, τηλ. 210-5288.170). Τετάρτη, Σάββατο: 18.00, 21.00, Πέμπτη, Παρασκευή: 21.00, Κυριακή 19.30
– «Blasted – Ερείπια» στο Θέατρο Πορεία (3ης Σεπτεμβρίου και Τρικόρφων, τηλ. 210-8210.991). Τετάρτη έως Κυριακή: 21.00. 
– «Αντρες έτοιμοι για όλα» στο Θέατρο Λαμπέτη (Λεωφ. Αλεξάνδρας 106, τηλ. 210-6457.086). Τετάρτη 20.00, Πέμπτη 21.00, Παρασκευή 21.00 (λαϊκή), Σάββατο 18.00 (λαϊκή) & 21.00, Κυριακή 18.00, 21.00.