«Πάρτε τον αγωγό γιατί θα χάσω το αμπέλι!»

Κάθε χωριό και… αλλαγή στην πορεία χάραξης του αγωγού ΤΑP, καθώς τα αιτήματα από κατοίκους, φορείς, και δήμους πολλαπλασιάζονται και η εταιρεία αναγκάζεται να επανακαθορίσει την αρχική διαδρομή του στη Βόρεια Ελλάδα, κάτι που δείχνει πόσο σύνθετο είναι το έργο. Αλλού οι αλλαγές γίνονται επειδή ο αγωγός περνάει κοντά από δημοτικά κοιμητήρια, αλλού επειδή θίγονται καλλιεργητές ή τοπικές επιχειρήσεις και αλλού επειδή ο TAP εμποδίζει τη μελλοντική επέκταση του γενικού πολεοδομικού σχεδίου.

Η κοινοπραξία έχει δεχθεί μέχρι στιγμής 100 αιτήματα για αλλαγή χάραξης του αγωγού, όσες περίπου και οι κοινότητες στη διαδρομή του έργου (108), έχει ικανοποιήσει τα 40, απέρριψε τα 20 και εξετάζει τα υπόλοιπα με κριτήριο την τεχνική δυνατότητα τροποποίησης της όδευσης.

Αλλού η επαναχάραξη είναι μόλις λίγα μέτρα, όπως στο χωριό Προβατάς Σερρών, και αλλού φτάνει το 1,8 χλμ. όπως στην κοινότητα Κόσμιο Κομοτηνής, έπειτα από αίτημα 24 αγροτών και της τοπικής κοινότητας. Χαρακτηριστικό είναι επίσης πως η συντριπτική πλειονότητα των αιτημάτων, τα 15 από τα 100, προέρχονται από τον Νομό Σερρών.

Ενδιαφέρον έχει ότι αλλαγές δεν ζητούν μόνο οι τοπικοί άρχοντες αλλά και πλήθος φορέων, όπως η Δημοτική Υπηρεσίας Υδρευσης – Αποχέτευσης Αλεξανδρούπολης, η γαλακτοβιομηχανία Ροδόπη (Ξάνθη) και φυσικά πολλοί μεμονωμένοι κάτοχοι γης (π.χ. Νάουσα, Νέα Ζίχνη, Ωραιόκαστρο, Σκύδρα, Εορδαία, Καστοριά).

Ως αποτέλεσμα, το συνολικό μήκος του αγωγού έχει αυξηθεί κατά 10 χλμ., από τα 545 στα 555 χλμ., και το κόστος του κατά 15-20 εκατ. δολάρια. Το πιθανότερο μάλιστα είναι ότι στην πορεία θα γίνουν και νέες τροποποιήσεις, αφού εξετάζονται και άλλα αιτήματα για αλλαγή διαδρομής του αγωγού που διέρχεται από συνολικά 30 δήμους στη Βόρεια Ελλάδα.

Η ΚΑΒΑΛΑ. «Πρόκειται για αλλαγές αναμενόμενες σε ένα τόσο μεγάλο έργο» ανέφερε χθες ο Ρίκαρντ Σκούφιας, επικεφαλής της εταιρείας του TAP στην Ελλάδα, επισημαίνοντας ότι εκεί όπου υπάρχει κάθετη αντίδραση για τη διέλευση του αγωγού είναι στην Καβάλα.

Σημείο αντιπαράθεσης, η πορεία μέσα από την πεδιάδα των Τεναγών Φιλίππων, όπου απέναντι στην κοινοπραξία βρίσκονται η Τοπική Αυτοδιοίκηση μαζί με σωματεία, φορείς και τον πρόεδρο του Αγροτικού Συλλόγου Καβάλας, οι οποίοι με τη στήριξη μελετών του ΤΕΕ και του ΓΕΩΤΕΕ ζητούν αλλαγή της διαδρομής, προκειμένου να μην περάσει από τις καλλιεργήσιμες εκτάσεις του κάμπου της Νέας Καρβάλης.

Κλεισούρα Καστοριάς
Επαναχάραξη λόγω θεάτρου
Σε συνάντηση που είχε με ομάδα της κοινοπραξίας, ο επικεφαλής της κοινότητας Κλεισούρας εξήγησε ότι οι κάτοικοι της περιοχής διοργανώνουν τις πολιτιστικές τους εκδηλώσεις σε έναν ειδικά διαμορφωμένο χώρο που βρίσκεται στην κορυφή του βουνού. Εκεί σχεδιάζουν μάλιστα να ανεγείρουν ένα μικρό ανοικτό αμφιθέατρο για να γιορτάζουν κάθε καλοκαίρι το ετήσιο αντάμωμα των Βλάχων, μια από τις κορυφαίες στιγμές για την τοπική παράδοση της Κεντρικής Μακεδονίας. Ως αποτέλεσμα, η κοινοπραξία επαναχάραξε ένα τμήμα της διαδρομής συνολικού μήκους 510 μέτρων, μετατοπίζοντας το ελαφρώς προς τα δυτικά.

Βασιλάδα Καστοριάς
«Μακριά από τα χωράφια μας!»
Συχνά τα αιτήματα επαναχάραξης της διαδρομής του αγωγού αφορούν μικρές καλλιέργειες με αμπέλια μέσα από τις οποίες περνά το έργο. «Τα αμπέλια είναι η μοναδική πηγή εσόδων μου» έγραφε στο αίτημά του προς την κοινοπραξία μεμονωμένος ιδιοκτήτης γης από τη Βασιλάδα Καστοριάς, ζητώντας να μεταφερθεί βορειότερα ο αγωγός που περνούσε αρχικά μέσα από τα χωράφια του. Η διαδρομή μετατοπίσθηκε σε γειτονικά αγροτεμάχια με μονοετείς καλλιέργειες. Επαναχαράκτηκαν τελικά περίπου 200 μέτρα, επιτυγχάνοντας μάλιστα μείωση του αρχικού μήκους κατά 40 μέτρα. Το ίδιο ζήτησαν και πέτυχαν και άλλοι μεμονωμένοι παραγωγοί, ειδικά από τη Μηλίτσα Καστοριάς.

ΚΟΖΑΝΗ – ΠΕΛΛΑ
«Οχι» από φρουτοπαραγωγούς
Σε αρκετές περιπτώσεις ο σχεδιασμός συνάντησε αντιδράσεις από αγρότες οι οποίοι, παρά τις υποσχόμενες αποζημιώσεις, αρνούνταν να δεχθούν τη διέλευση του αγωγού από τα χωράφια τους. Στους Πύργους Εορδαίας του Νομού Κοζάνης οι μηλοπαραγωγοί αρνήθηκαν να ανοίξουν την πόρτα των χωραφιών τους, με αποτέλεσμα να γίνει επαναχάραξη 4,7 χιλιομέτρων. Στη Σκύδρα Πέλλας παραγωγοί είπαν «όχι» στον αγωγό, καθώς θα διέσχιζε εκτάσεις με ροδακινιές και άλλα οπωροφόρα. Στη κωμόπολη Γέφυρα του Δήμου Χαλκηδόνας η αρχική χάραξη δεν είχε λάβει υπόψη σημαντικό αρδευτικό έργο, στη Μαρίνα Νάουσας περνούσε από γεώτρηση, ενώ στην Εορδαία Πτολεμαΐδας θα διερχόταν από φράγμα που σχεδιάζει η τοπική κοινότητα.

Ιτέα Κομοτηνής
Μετατόπιση λόγω… νεκροταφείων
Για να καταλάβει κανείς πόσο σύνθετο είναι ένα τέτοιο έργο δεν λείπουν και τα τραγελαφικά περιστατικά. Η αρχική χάραξη του αγωγού περνούσε πολύ κοντά από δύο νεκροταφεία, το ένα στην Ιτέα Κομοτηνής και το άλλο στην Κοινότητα Θαλασσιάς του Δήμου Τοπείρου στην Ξάνθη. Οι δύο δήμαρχοι ενημέρωσαν την εταιρεία του TAP, η οποία στην πρώτη περίπτωση έκανε επαναχάραξη διαδρομής 1,2 χιλιομέτρων, μετατοπίζοντας το σημείο βορειότερα και αυξάνοντας το μήκος της κατά 65 μέτρα. Στη δεύτερη περίπτωση, αυτή της Ξάνθης, υιοθετήθηκε η πρόταση του τοπικού αγροτικού συνεταιρισμού και επαναχαράχτηκαν 800 μέτρα διαδρομής, μειώνοντας μάλιστα το αρχικό μήκος κατά 60 μέτρα.

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ
Ο αγωγός «έπεφτε» στο νοσοκομείο!
Ορισμένες περιπτώσεις αποδείχθηκαν περισσότερο σημαντικές. Αλλού ο αγωγός περνούσε κοντά από το νέο νοσοκομείο της πόλης (περίπτωση Αλεξανδρούπολης), οπότε και η διαδρομή μετατοπίστηκε μερικές εκατοντάδες μέτρα νοτιότερα, και αλλού διερχόταν δίπλα από ένα μικρό γήπεδο ποδοσφαίρου (Ωραιόκαστρο Θεσσαλονίκης) οπότε χρειάστηκε να γίνει επαναχάραξη 3,3 χιλιομέτρων. Στην κοινότητα Χαλκερό του Δήμου Νέστου Καβάλας ζητήθηκε και η συνδρομή από τον διοικητή του τοπικού στρατοπέδου, ενώ στην Ξάνθη η τοπική γαλακτοβιομηχανία Ροδόπη απέστειλε επιστολή στους υπεύθυνους του αγωγού ζητώντας να αλλάξει η χάραξη, προκειμένου να μην εμποδίσει τα μελλοντικά επενδυτικά της σχέδια.

Επένδυση 1,5 δισ. ευρώ και 2.000 θέσεις εργασίας
Η κατασκευή του TAP εντάσσεται στην προσπάθεια απεξάρτησης της Ευρωπαϊκής Ενωσης από το ρωσικό αέριο. Ο TAP θα μεταφέρει αέριο από το κοίτασμα Σαχ Ντενίζ του Αζερμπαϊτζάν μέσω Τουρκίας, Ελλάδας και Αλβανίας στην Ιταλία. Η πρώτη ροή αναμένεται το 2019 και θα αφορά αρχικά 10 δισ. κυβικά μέτρα ετησίως. Η επένδυση στο ελληνικό σκέλος του αγωγού υπολογίζεται σε 1,5 δισ. ευρώ και εκτιμάται ότι θα δημιουργήσει 2.000 άμεσες θέσεις εργασίας. Οσο για τις έμμεσες, σύμφωνα με παλαιότερη μελέτη του ΙΟΒΕ εκτιμώνται σε 8.000-10.000.